

بسمه تعالى محضر شريف آقايان شوراى استفتاى امام، دام عزّهم، با كمال ادب، مقتضى است به سؤالات ذيل جواب مرقوم فرماييد.
1. زمينى را شخصى براى مسجد وقف مىكند. عدهاى از مؤمنين محل آن زمين را مسجد مىسازند و يكى از آقايان روحانى موقع ساختن، صيغه مىخواند به اينكه اين محل ـ چه طبقه پايين آنكه به صورت سرداب است و چه طبقۀ بالا كه به صورت مسجد است ـ تا روز قيامت بايد مسجد باشد و تا به حال در زيرزمين مسجد، نمازى خوانده نشده است. آيا مىشود انبارى يا براى دفتر بسيج و مانند آنها استفاده كرد يا نه؟ و رفتن به آن محل ـ يعنى سرداب ـ طهارت مىخواهد يا نه؟ خلاصه بايد حكم مسجد را بار كرد يا مىشود استفادههاى ديگر نمود؟
2. در كنار يك مسجد كوچك، به فاصلۀ 8 مترى، زمينى به مساحت 1200 متر براى مسجد وقف گرديده است. آيا مىشود در اين زمين، سالن سخنرانى و منزل خادم و وضوخانه و حجراتى براى تحصيل و چند مغازه براى هزينۀ مسجد درست كرد يا آنكه بايد فقط مسجد درست كرد و تصرّفاتى ديگر نمىشود كرد؟
مسجد شود، تصرّفات مزبوره جايز نيست؛ مگر آنكه زمين را با صلاحديد وقف، از متولّى شرعى براى تصرّفات مزبوره اجاره كنند.
۱. بسمه تعالى، در فرض مرقوم، زيرزمين هم حكم مسجد دارد.
۲. بسمه تعالى، تابع نحوۀ وقف است. اگر زمين، وقف شده كه از عوايد آن، صرف احتياجات