

بسمه تعالى 2 / 1361 محضر مبارك حضرت مستطاب، عمدة العلماء و المجتهدين، رئيس الملة و الدين، رهبر كبير انقلاب، امام خمينى، ادام الله ظله العالى على رؤوس المسلمين، بعد التحية والسلام؛ به عرض مبارك مىرسد: حكم الله را دربارۀ هر يك از سؤالات، مجزّا بيان فرماييد كه مبتلا به وخيلى مورد لزوم است تا رفع مسئوليت شده باشد.
1. آيا ماليات دادن از موقوفات، جزء مصارف معيّنۀ از طرف واقف محسوب مىشود و متولى حق دارد بدهد يا خير؟ همچنين آيا از موقوفات معلومالمصرف، مىشود به جبهه كمك كرد يا خير؟
2. وقف بر فقرا و مساجد و روضهخوانى، وقف عام است يا وقف خاص است؟
3. افرادى كه به غصب موقوفات ادامه مىدهند ـ اعم از زارع و كشاورز موقوفه يا غيره ـ و به مسائل دينى و نصايح مبلغين و فتاواى مراجع اعتنا نمىكنند؛ كشت و زرع و تصرفات آنها، حرام است يا خير؟ و اين بىتوجهى عمدى، باعث فسق و عدم صلاحيت و امانت چنين افرادى مىباشد يا خير؟
4. باغى وقف شده براى سوخت مساجد و طلاب و فقرا و مترددين زوّار. اكنون يكى از مصارف كه تردد زوّار باشد منتفى است و باغ هم به صورت زمين درآمده و متصل به قصبه و حتى در داخل قصبه قرار گرفته است. آيا مىشود قسمتى از زمين را مدرسه علميه ساخت و بقيه زمين را جهت ساختمان خراب كرد و يا تبديل به احسن نمود و يا بقيه زمين را براى ساختمان به اجاره داد؟ يا بايد كشت و زرع شود، هر چند در فرض فروش يا اجارهدادن منافع موقوفه چند برابر شود؟
5. در وقفنامههايى كه توليت آن بر اعلم و اصلح قرار داده شده، اگر دو نفر باشند؛ يكى اعلم است و غيرفعال در موقوفه و ديگرى اصلح است و فعال در موقوفه، توليت تعلق به كدام نفر دارد؟
6. قبلاً سؤال شده بود از حضرتعالى كه به اكثريت آرا، طلاب يكى از مدرسين را طبق وقفنامه به نظارت انتخاب مىكنند. آيا تدريس، شرط انتخاب است يا شرط بقاى نظارت؟ فرمودهايد: اگر كسى را كه مدرس بوده انتخاب كردهاند و فعلاً مدرس نيست؛ احتياط را مراعات نمايند. اولاً مقصود از احتياط، مربوط به ناظر است كه بايد تدريس نمايد يا به انتخابكنندگان و يا هر دو احتياط نمايند و اگر انتخابكنندگان فعلاً وجود ندارند، ولى عدهاى هستند كه با تصويب و موافقت ناظر، به مدرسه نيامدهاند و بر خلاف مفاد وقفنامه رفتار مىنمايند، در اينصورت كه اين عده از انتخابكنندگان نيستند چه صورت دارد؟ و احتياط مربوط به چيست؟
۱. بسمه تعالى، پرداخت ماليات، طبق مقررات دولت اسلامى، جزو مخارج وقف است و موقوفه بايد در همان جهت تعيين شده، مصرف شود.
۲. بسمه تعالى، اگر وقف، بر مطلق فقرا يا مساجد يا روضهخوانى باشد، وقف عاماست.
۳. بسمه تعالى، حكم مسأله معلوم است و اگر نزاعى در بين است، به محاكم صالحه مراجعه كنند.
۴. بسمه تعالى، تغيير وقف جايز نيست. ولى اجارۀ زمين براى ساختمان و صرف اجاره وعوايد، زير نظر متولى شرعى، در جهت وقف، مانع ندارد.
۵. بسمه تعالى، احوط، رعايت نظر هر دو است.
۶. بسمه تعالى، با فرض انتخاب ناظر طبق وقفنامه به احتياط واجب، بايد موافقت او در امور وقف تحصيل شود.