

بسمه تعالى 22 / 7 / 1361 محضر مبارك رهبر عظيم الشأن، آيت الله العظمى امام خمينى، دام ظله العالى محترماً در مواردى زن و شوهرى بعد از بيست الى سى سال زندگى، در سن پيرى بدون جهت يا به خاطر اختلاف جزئى يا به علل ديگر، زوج تقاضاى طلاق مىكند و زوجه هم حاضر به طلاق نيست. در صورت اجازۀ طلاق از طرف دادگاه، خانم ادعاى حق و حقوقى غير از مهريه مىكند و مىگويد: من در اين خانه كار كردهام، زحمت كشيده، غذا پخته، لباس شسته، بچهها را نگهدارى كردهام... اگر مىرفتم كلفتى مىكردم، الآن يك سرمايهاى داشتم و حالا شوهر مىخواهد با دست خالى مرا بيرون كند و چون معمولاً در اين موارد، مهريه هم خيلى كم است ـ از سيصد الى سه هزارتومان ـ و زوج هم به هيچ وجه حاضر نيست از بابت حقوق احتمالى چيزى به زوجه بدهد.
با توجه به اينكه زوجه كارهاى خانه را انجام مىداده و اگر يك روزى غذا درست نمىكرد و يا لباس نمىشست، زوج عصبانى و ناراحت مىشد و به زوجه اعتراض مىكرد كه چرا غذا درست نكردى، يا به او دستور مىداد كه برو فلان كار را بكن ـ همان طورى كه در عرف خانوادهها معمول است ـ آيا دادگاه مىتواند علاوه بر مهريه، حكم بدهد كه بدون رضايت زوج، به خاطر حقوق احتمالى، مبلغى به خانم بدهد و طلاق بدهد و بدون آن، حق طلاق ندارد يا دادگاه همچنين حقى ندارد؟ چون اين مسأله زياد در دادگاه مدنى خاص پيش مىآيد و ما از نظر شرعى جرأت نمىكنيم بيشتر از مهريه و احتمالاً نفقه معوقه، قائل شويم و حال اينكه احساس مىكنيم شوهر يك عمل ناجوانمردانهاى انجام مىدهد و از طرفى هم طلاق حقش هست و نمىشود منع كرد و زوجه در اين زندگى ضرر كرده است. لطفاً در اين قسمت، فتواى حضرتعالى را بيان فرماييد و اگر شقوقى با احكام مختلف به نظر مبارك مىرسد ما را راهنمايى نمايند.
از خداوند متعال سعادت و سلامت آن رهبر عزيز را مسئلت دارم
۱. بسمه تعالى، كارهاى انجام شده اگر به درخواست شوهر بوده و زن به قصد مجانى انجام نداده، مىتواند مطالبۀ اجرت المثل نمايد.