

بسمه تعالى محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى مدّ ظله العالى شخصى در حين مرض موت كه تقريباً شصت هزار تومان مقروض بوده و قدر زمينش به اندازه همين پول بوده است و مقدار سى هزار تومان ديگر به طور غصبى به مردم بدهكار بوده است، كه خودش البته از شدت جهالت در نظر نداشته است و بعضى از افرادى كه از مسائل شرعى آگاه نبودهاند به فرد مذكور گفتهاند كه تو از سبب زمين خودت مستطيع هستى و حال آنكه مقدارى از زمين را به طور غصبى نيز در تصرف داشته است و بعد خودش در همين مرض فوت كرده است و وصيت نموده است كه ثلث از زمينم را بفروشيد و از جانب من به حج برويد و دو پسر صغير و يك دختر صغير نيز دارد، آيا تكليف وصى و اقارب در اين باره چيست؟ پس آيا زمين غصبى و پول غصبى را به صاحبانش مسترد كند و يا اينكه حج برود در حالى كه اين ثلث زمينش هم حقوق مردم و خرجى مكه را ادا نمىتواند بكند. لطفاً جواب فرماييد كه كدامش مقدم است.
۱. بسمه تعالى، آنچه غصب شده جزء تركه نيست، بايد به صاحبانش برگردد و آنچه كه از تركه محسوب است ثلث آن صرف وصيت و دو ثلث ديگر بين ورثه تقسيم مىشود و حج در فرض وجوب بايد انجام شود و اگر ثلث كافى نيست از اصل مال تكميل شود.