

بسمه تعالى رهبر كبير انقلاب اسلامى، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دام ظله العالى زن شوهردارى كه تمام مصارف و مايحتاج او را شوهرش به عهده دارد و متحمل است، در حال حيات شوهر، اين زن يك مقدار مال و زمين مزروعى را به ارث مىبرد، كه در هر مقطع از زمان، قيمت آن زمين ـ با در نظر گرفتن شرايط استطاعت همان عصر و زمان ـ براى رفتن به مكه معظمه كافى بوده است؛ ولى زن موصوفه، جاهل به حكم و از مسأله استطاعت غفلت داشته است، و مدت چند سال شوهرش زمين را زراعت مىنموده و بعد از آن، زمين را به دو دخترش ـ كه شوهر آنها با هم برادر مىباشند ـ هبه نموده است و در حين هبه، با داماد بزرگش شرط گذاشته است كه او را به زيارت كربلاى معلّى ببرد و قبل از تحقق شرط، آن زن وفات نموده و داماد بزرگش را ناظر و پسر خود را وصى قرار داده است و وصيت نايب حج هم نكرده است.
اوّلاً: زن مذكوره از نظر شرعى مستطيع بوده است يا خير؟ و بر فرض استطاعت، هبۀ زمين مذكورۀ موروثى صحيح است يا خير؟ و بر فرض استقرار وجوب حج و عدم صحت هبۀ زمين، آيا بعد از وفاتش، نايب حج بلدى براى او بگيرد يا ميقاتى؟
و ثانياً: زمين مال كسى است كه اجرت نايب را مىدهد و يا اينكه زمين مال همۀ ورثه و اجرت نايب، بر عهدۀ همۀ آنها است؟
و ثالثاً: اينكه زمين فعلاً تحت تصرّف ناظر ميت است و بر فرضى كه ناظر، از نايب گرفتن حج سر باز بزند و زمين را تسليم وصى ـ كه پسر ميت است ـ ننمايد، تكليف و وظيفۀ وصى چيست؟
۱. بسمه تعالى، در فرض سؤال، حج بر ذمه مشارٌ اليها مستقر است و اگر تركهاى از خود باقى گذاشته، واجب است براى او حج ميقاتى بدهند و در هر صورت، هبه صحيح است و چيزى از اين بابت بر موهوب لها نيست.