

بسمه تعالى 25 / 2 / 1361 حضرت آيت الله امام خمينى، لطفاً به چند سؤال زير پاسخ فرماييد: 1. كسانى كه براى خود سال قرار مىدهند و در سر سال حساب مىكنند و سرمايۀ آنها مبلغ ده هزار تومان پول نقد مىشود و دو هزار تومان آن را خمس مىدهند، باقيمانده (مبلغ 8000 تومان) را از نظر شرع اشكال ندارد كه سرمايه خود قرار داده و در سال ديگر آن را از درآمد اين سال وضع نمايند؟
2. كسانى كه در مسافرت هستند يا در جبههها و يا در شهرستانها مشغول به خدمت هستند و نماز آنها شكسته است و نمىتوانند قصد كنند و نماز قضا هم دارند و هم قضاى نماز شكسته و هم قضاى نماز تمام، آيا مىتوانند در موقعى كه در پادگان و يا در جبهه در سنگرها هستند، نمازهاى قضاى خود را بهجا آورند؟
3. معمولاً در اطراف توابع قرا و محلها، اراضى مشاعى وجود دارد و هيچگونه درآمدى هم ندارد و فقط جهت خوابگاه گوسفند استفاده مىشود و ملك فردى خاص هم نمىباشد؛ و از طرفى جمعيت رو به ازدياد است و تهيۀ مسكن هم براى همۀ مردم ضرورى است و همۀ مردم هم وضع يكسان ندارند و اراضىملكى هم گرانقيمت است و جايى هم كه براى تهيۀ مسكن باشد خيلى كم است چون جنوب اين روستا روى تپه قرار گرفته است و براى تهيۀ مسكن خوب نيست و مشرق هم زير دشت آب قنات محل است كه از نظر آب سيل خطر دارد و غرب اين محل، رودخانه است؛ سمت راست رودخانه، قبرستان مسلمين است و خرمنگاه محل است كه براى جمعآورى گندم استفاده مىكنند و شمال محل، زمين موقوفه است؛ در شمال غربى اين محل، مقدارى زمين مشاعى است كه براى تهيه مسكن خيلى خوب است. آيا از نظر شرعى اجازه مىفرماييد كه اراضى مشاع اطراف محل را به كسانى كه نيازمند به تهيۀ مسكن هستند واگذار نماييم و پول آن را هر طور كه جنابعالى اجازه مىفرماييد عمل نماييم؟
4. مقدارى از همين زمين مشاعى در سال 1356، پيش از انقلاب خريد و فروش شده است كه تعداد آن 8 تا حياط است و از سال 1356 تا كنون زحمت زياد كشيده شده است و خانۀ بسيار درست كردهاند كه بعضى از اين افراد، همۀ سرمايه آنها همان يك حياط است و مدت 5 سال هم در خانه زندگانى مىكنند و پول اين زمين مشاعى را هم مصرف تعميرات حمام و توالت عمومى و غسالخانه كردهاند.
از نظر شرعى اين خانه چه حكمى دارد؟
۱. بسمه تعالى، در آخر سال بعد، سرمايۀ مخمس از مجموع موجودى كسر مىشود، باقيمانده ـ هر مقدار باشد ـ ربح محسوب است و خمس دارد.
۲. بسمه تعالى، نماز قضا را در هر كجا بهجا بياورد مانع ندارد.
۳. بسمه تعالى، اگر ملك شخص يا اشخاصى نيست، با رضايت تمام اهالى محل و اجازۀ مقامات مسئول اشكال ندارد.
۴. بسمه تعالى، اگر ملك شخص يا اشخاصى بوده و از مالك شرعى خريدهاند و يا اگر حريم قريه بوده، با رضايت تمام اهالى قريه و اجازۀ مقامات مسئول تصرف نمودند، اشكال ندارد.