

بسمه تعالى 5 صفر المظفر 1400 ق محضر مقدس رهبر عظيم الشأن، زعيم عالىقدر و مرجع تقليد شيعيان جهان، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته محترماً؛ بعد از اداى سلام، عرض سؤال مىشود كه چه مىفرمايند در باب اين مسأله كه نهر آب عمومى در دهى بوده و از آن مزارع و باغات مشروب مىشده است.
از سه سال قبل نهر مذكور به باغ مشجر همجوار ذىشرب خود ريزش نموده و به اعيان، درختان ميوه، سنگ چين ديوار و غيره خسارت وارده كرده و يك قسمت از باغ فاقد بازده محصول سالانه شده است. صاحبان املاك ذىنفع نهر، نهر را به وسيلۀ ورق آهن سفيد تغيير جهت دادند به طورى كه نهر را تغيير شكل داده و با آهن سفيد و چوب پايهبندى نمودند و زير محل آبرو از قسمت خالى باغ آب را عبور دادند.
صاحب باغ بر اثر ريزش احتمالى از فيما بين چوبها و همچنين به علت تحمل خسارت قبلى قادر به تجديد اعيان و مرمت نيست؛ مضافاً اينكه قبل از تخريب، باغ فوق الذكر از چندين نقطه مختلف نهر انشعاب آب داشته و مشروب مىگرديد و فعلاً به دليل تغيير جهت و شكل، امكان آبيارى آن از يك جا شده و خسارت ديگرى نيز از اين راه متوجه باغ شده است؛ آيا صاحبان املاك ذىنفع از نهر در هر دو صورت ضامن ضرر وارده مىباشند يا خير؟
ثانياً: آيا بايد نهر را به نحوى درست نمايند تا صاحب باغ بتواند از ريزش نهر در امان باشد و اعيان را مرمت كنند تا از جاهاى اوليه آبيارى نمايد يا خير؟
خواهشمند است آنچه احكام الهى در شرع مقدس اسلام مىباشد در صدر سؤال مرقوم و مزين فرماييد. والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته
۱. بسمه تعالى، اگر ريزش نهر و خساراتى كه به باغ وارد شده بدون تعدى و تفريطى از طرف آنها بوده، ضامن نيستند؛ ولى تغيير مسير نهر بدون رضايت تمام شركا جايز نيست و موجب ضمان است.