
عنوان :
...
کتاب :
...
منبع :
...
تاریخ :
...
گوینده :
...
مکان :
...

از حادثه دوم فروردین (بیست و پنج شوال) مصادف با شهادت امام صادق(ع)، یعنی روزی که عمال شاه مدرسه فیضیه را خراب کردند و طلبههای بسیاری شهید شدند و اموالشان غارت شد، بسیاری از طلبهها مشکلات بسیاری را در زندگی مادی خود پیدا کردند. به همین مناسبت، عدهای در تهران با هدایت شهید عراقی برای کمک به طلبههایی که از نظر جانی و مالی آسیب دیده بودند، پولی جمع کردند و خدمت امام بردند، آقا هم پول را به من و حاج شیخ عبدالعلی قرهی دادند تا به قم ببریم و میان طلبههای صدمه دیده تقسیم کنیم. ما دو نفر پیش خود حساب کردیم که با توجه به اینکه مقدار پول زیاد است، اگر به هر یک از طلبهها نفری چهل تومان بدهیم، درست میشود. سه روز بعد، به قصد تقسیم پول به مدرسۀ خان رفتم و اعلام کردیم که از طرف امام قرار است به طلبهها پولی داده شود. پس از آن به هر یک از طلبهها چهل و پنج تومان پول دادیم و اگر کسی ادعا میکرد که اثاثیه یا پولش را هم از دست داده است، به همان مقدار به او پول اضافه میدادیم. هنوز ظهر نشده بود که از طرف امام پیغام آوردند که شیوۀ تقسیم پول ما مورد تأیید ایشان نیست. - این نکته در عین حال اشراف کامل و نظارت امام را بر اموری که به ایشان مربوط میشد میرساند که ایشان با توجه به اینکه دو نفر معتمد را متصّدی کاری کرده است بر اجرای کار توسط آنان نظارت داشت. پیامآور گفت: «نظر امام این است که پول به کسانی که اثاث آنها در فیضیه غارت شده است یا مجروح شدهاند، تعلق دارد، نه همۀ طلبهها.» ما فوری وسایلمان را جمع کردیم و به منزل امام رفتیم. وقتی گزارش کار خود را به امام دادیم، فرمودند: «اشتباه کردید، خلاف کردید. پول مال همه نبود. پول را آقایان برای افراد صدمه دیده آوردهاند. عرض کردیم «خب حالا چه کنیم؟» فرمودند: «هیچ، اشتباه کردهاید، و باید پولهای اضافه را پس بگیرید. من که بیشتر هدفم این بود که امام از ماجرا چشمپوشی کنند، با شنیدن این حرف، گفتم: «آقا! چه جوری پولها را برگردانیم؟ این امکان ندارد.» امام با تأکید فرمودند: «باید پس بگیرید» پس از آنکه از خدمت امام مرخص شدیم، به فکر فرو رفتیم که چگونه اشتباه خود را تصحیح کنیم، عاقبت راه حلی به ذهنمان رسید. اگرچه خود این راه حل، اشتباهی دیگر بود. به این صورت که عصر همان روز به مدرسۀ خان رفتیم و اعلام کردیم که آن عده از طلبههایی که در جریان مدرسۀ فیضیۀ قم به خودشان یا اثاثشان آسیبی نرسیده است و از ما نیز مبلغ چهل و پنج تومان را گرفتهاند، لطف کنند پول را برگردانند و بیست تومان هم تشویقی بگیرند، و پیش خود قرار گذاشتیم که هرجور شده اجازۀ دادن این بیست تومان را از امام بگیریم. وقتی برنامۀ جدید را در مدرسۀ خان اعلام کردیم، حتی بعضی از طلبههایی که میبایست میآمدند و پول گرفته را پس میدادند، از گرفتن بیست تومان خودداری میکردند. ولی ما خودمان از اینکه صبح آنها را معطل کرده بودیم، خجالت میکشیدیم و به اصرار بیست تومان را به آنها میدادیم. هنوز یکی دو ساعت از شروع کار ما نگذشته بود که از طرف امام پیغام آوردند که این کارتان نیز خطاست. دوباره وسایلمان را جمع کردیم و خدمت امام رفتیم. گفتم: «آقا! چون این آقایان دارند پولها را پس میآورند، یکی بیست تومان به آنها تشویقی میدهیم.» امام فرمودند: «تشویقی ندارد.» دوباره گفتیم: آقا! عنایت ما به این نکته است که این فرد دارد پولی را که گرفته و مال خود میداند، برمیگرداند.» امام فرمودند: او وظیفهاش را انجام میدهد. انجام وظیفه که تشویق لازم ندارد. و در تکمیل توضیحات خود فرمودند: آقایان متدینند، شما یک پولی را به آنها دادهاید که نابجا بوده است. بعد آمدید به خاطر آن پول نابجا تشویقشان کردید. گذشته از آن، این پول مال مردم بوده است، شما چرا این کار را کردید؟ باید پولی که نابجا دادهاید، جبران شود. من و آقای قرهی تقریباً به حال التماس گفتیم: «آقا! ما چطور جبران کنیم؟ حدود ده بیست هزار تومان از عصر تا حالا پول دادهایم!» بالاخره امام عنایت کردند و فرمودند: حالا چون این پول را به طلبهها دادهاید، من یک جوری از سهمیۀ امام جبران میکنم. ولی شما بقیۀ پول را برای همان کسانی که باید، خرج کنید. چند روز بعد، امام را دستگیر کردند. در همان مدت ما نیز پولها را به طلبهها داده بودیم و مقدار کمی نزدمان مانده بود. هنوز مدت کوتاهی از دستگیری امام نگذشته بود که ایشان از زندان نامهای فرستادند که در آن نامه دربارۀ بقیۀ پول دستور داده بودند که به مصرف همان افراد برسانیم. نکتۀ جالب توجه اینجاست که امام، با آنکه شرایط آن دوران بسیار سخت بود و هیجان و التهاب عظیمی بر همه حاکم بود و با آنکه خودشان در اسارت دشمنان به سر میبردند، نسبت به باقیماندۀ پولی که از اموال مسلمانان به حساب میآمد و مقدار قابل توجهی نیز به حساب نمیآمد، احساس مسوولیت میکردند. . آیتالله یوسف صانعی – پا به پای آفتاب – ج 3، ص 290.
عنوان :
باید پولهای اضافه را برگردانید
کتاب :
برداشتهایی از سیره امام خمینی (ویژگیهای فردی) (۲) صفحه ۴۰۶
منبع :
پا به پای آفتاب؛ ج 3، ص 290