

در سال 40 یا 41 امام به خاطر گرمای تابستانی قم قصد حرکت به سمت امامزاده قاسم را داشتند در آنجا منزلی برای ایشان تدارک دیده شده بود. در آن زمان بنا بود من در تهران، شمیران، سلطنتآباد و رستمآباد به مناسبت ایام محرم منبر بروم. امام که از طریق برادرم به این جریان آگاه شده بودند، فرمودند که با هم به تهران برویم. به همین مناسبت ایشان اتومبیل بنزی را کرایه کرده بودند. پس از آنکه سوار ماشین شدیم و سفر آغاز شد، امام با آن ابهتی که داشتند، به من فرمودند: «صحبت کنید، بلکه راه تمام بشود.» من حیران مانده بودم که چه بگویم و چه بکنم. چرا که در مقابل امام و جلال و شکوه شخصیت ایشان، صحبت کردن و اظهارنظر کردن از هر کسی ساخته نیست. گاهی نیز از اینکه همراه امام شده بودم خود را سرزنش میکردم، چرا که تصور میکردم این کار برایم گران تمام میشود. امام دوباره فرمودند: «چیزی بگویید!» عرض کردم: «آقا چه عرض کنم؟» ایشان اصرار بر این داشتند که من حتماً درباره مطلبی صحبت کنم. ناگهان به یاد صحبتهایی افتادم که آن روزها بین طلبهها در جریان بود. جریان از این قرار بود که دولت وقت یعنی رژیم شاه به علت اختلافهایی که بین ایران و عراق پیش آمده بود، به کسی گذرنامه نمیداد تا به عراق برود. از آنجا که این جریان با فوت آقای بروجردی همزمان شده بود، بیشتر طلبهها آن را به فال نیک گرفتند. چرا که تصور میکردند در صورت رفتن طلبهها به عراق و در نتیجه به حوزه علمیه نجف، حوزه علمیه قم از هم میپاشد. بنابراین خوشحال بودند که با عدم امکان رفتن طلبهها به عراق، حوزه علمیه قم همچنان برقرار میماند. با یادآوری این صحبتها بود که گفتم: «آقا! الحمدلله به طلبههای قم گذرنامه داده نمیشود که به نجف بروند؛ در نتیجه حوزه علمیه قم نیز از هم پاشیده نمیشود.» امام همین یک جمله را از من بهانه کردند و تا پاسگاه حسنآباد برای من صحبت کردند. تکیهگاه کلام ایشان نیز این بود: تو خداپرست نیستی، تو یکتاپرست نیستی، تو لااله الا الله را درست نگفتهای. برای اینکه اگر تو یکتاپرست بودی، قم و نجف برایت معنی نداشت. هدف ترویج اسلام و فقه امام صادق(ع) است، تو چرا نجف را غیر از قم میدانی؟ اصلاً آن لا اله الا الله را که گفتهای، الکی گفتهای. مقداری از صحبتهای امام نگذشته بود که به فکرم رسید که مبادا ایشان، مرا غیر موحد بدانند. از این رو به خودم جرأت دادم و گفتم: «آقا! این یک نظریه همگانی است، نظر من تنها نیست، همه این حرف را میزنند. من نخواستم بگویم که نجف غیر از قم است، من خواستم بگویم که حوزه قم بماند، حوزه قم حفظ شود و حوزه قم اهمیت دارد». امام با تندی به من فرمودند: «اینجا جلسه درس نیست که بخواهی حرف بزنی. اینجا جای مسایل اخلاقی است. ساکت شو تا من حرفهایم را بزنم». منظورشان نیز این بود که در جلسههای درس میتوان اشکال کرد، اما در هنگام موعظه و نصیحت نباید اشکال کرد. در هر صورت امام به این مسأله که تنها جایی که مسایل مادی و دنیایی مطرح باشد، دعوا به وجود میآید و اینکه اگر صد و بیست و چهار هزار پیامبر بخواهند در جهان حکومت کنند، دعوایی پیش نخواهد آمد، اشاره کردند و فرمودند: «آیا هرگز درباره نماز صبح با کسی دعوایت شده است؟ آیا هیچ وقت قم و نجف از نظر نماز صبح فرقی داشتهاند که مثلاً حوزه قم نماز صبح را بخواند و نجفیها نخوانند؟» گفتم: «نه.» فرمودند: «پس اینکه میگویی طلبههای حوزه قم به نجف نروند، گویای این امر است که تو موحّد و خداپرست نیستی» ـ آیتالله یوسف صانعی - پا به پای آفتاب - ج 4 - ص 298..