

اینجانب مسوولیت تنظیم برنامه ملاقاتهای امام را بعد از انقلاب داشتم. قبل از پیروزی انقلاب و در دوران رژیم گذشته ملت ایران برای استماع فرمایشات ایشان به قم میآمدند و در مسجد اعظم و یا در حیاط منزل، امام را زیارت میکردند. در آن زمان افرادی هم میآمدند که با امام ملاقات خصوصی داشته باشند؛ ولی امام با هیچ یک از مقامات مملکتی ملاقات خصوصی نمیکردند و اگر شخصی هم به محضرشان میآمد به بعضی میفرمودند شما هم در مجلس باشید. ولی بعد از انقلاب امام دو نوع ملاقات داشتند. ملاقاتهای جمعی با مردم که ابتدا در مدرسه فیضیه انجام میگرفت. چون اوایل ورود امام از پاریس از تمام شهرهای ایران برای زیارت ایشان میآمدند بعد از آنکه چند نفری از بانوان در اثر کثرت جمعیت در مدرسه به شهادت رسیدند و مردم هم دست برنمیداشتند، ملاقاتها به اطراف منزل مسکونی امام منتقل شد. ایشان میآمدند بالای بام و به ابراز احساسات مردم پاسخ میفرمودند. همچنین ملاقاتهای خصوصی داشتند که چه از خارج و چه از داخل در اتاق کوچک و محقری انجام میگرفت. گاهی امام در یک روز پنج نوبت سخنرانی در حیاط منزل و یا در اتاق میفرمودند. با اینکه خسته هم میشدند ولی چون به مردم علاقه شدید داشتند حتی یک مرتبه هم نفرمودند بس است. آخرین ملاقات عمومی امام قبل از آمدن به تهران روزی بود که عدهای از آذربایجان شرقی خدمت امام رسیدند که برای آنها مشغول صحبت شدند و در همان مجلس خبر آوردند که جمعی از حزب خلق مسلمان قصد حمله به منزل شما دارند. وقتی به امام عرض شد فرمودند: «بگذارید بیایند.» آمدند ولی ظهر همان روز مردم قم متوجه شدند و تظاهراتی علیه آنها انجام دادند و این آخرین ملاقاتهای امام در قم بود و شاید هیچ روزی من امام را مثل آن روز متأثر ندیدم چون این اولین ضربه از طرف عناصر خودی بود که بر پیکر این انقلاب وارد میآوردند و کسالت قلبی امام از همین جا شروع شد. بعد از آمدن امام به بیمارستان قلب و بهبودی نسبی در جماران مجدداً ملاقاتهای ایشان چه عمومی و چه خصوصی شروع گردید که تا مدتی قبل از ارتحال هر هفته و یا پانزده روز یکبار ادامه داشت که در هر ملاقات امام سخنرانی میفرمودند به استثنای سال آخر عمرشان که ملاقاتهای ایشان فقط اختصاص به خانواده معظم شهدا داشت. از آنجایی که آن حضرت علاقه شدیدی به خاندان شهداء داشتند فرمودند انجام ملاقات در هر پانزده روز یکبار مانعی ندارد. . آیتالله توسلی – ویژه نامه جمهوری اسلامی – 13 / 3 / 69.