عَلَم ـ نخست وزیر وقت ـ پس از دریافت تلگراف مراجع و در رأس آنان حضرت‌ امام که در اعتراض به لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی صادر شده بود پس از شش‌ هفته سکوت به سه نفر از مراجع ـ به جز امام ـ تلگرافی زد و موافقت خود را با خواستهای‌ آنان اعلام داشت. برخی از علما پاسخ عَلَم را نشانۀ عذرخواهی او دانسته، مسأله را‌ مختومه تلقی کردند. ولی امام با هوشیاری خاص خود متوجه حیله دشمن شده و اظهار‌ داشتند: «لایحه‌ای که به تصویب هیأت دولت رسیده با تلگراف خصوصی از رسمیت و‌ قانونیت نمی‌افتد، بلکه باید توسط رئیس دولت به طور رسمی در جراید اعلام شود.» علمای تهران در اعلام حمایت از اقدام مراجع قم و اعتراض به سماجت عَلَم‌ تصمیم گرفتند در 8 آذرماه 41 در مسجد حاج سیّد عزیزالله اجتماع نموده، دست به‌ دعا بردارند. چنین شایع بود که دولت، قصد بر هم زدن اجتماع و دستگیری علما را‌ دارد. وقتی امام این شایعه را شنیدند تصمیمی قاطع خود امام در این باره فرموده‌اند: «تصمیم آخر را ضمن ابتهال به خداوند متعال گرفتم و به هیچ کس هم نگفتم ... اگر خدای نکرده جسارتی به علمای تهران شده بود من یک تصمیم خطرناکی گرفته بودم.» صحیفۀ امام؛ ج 1، ص 115. برای مبارزه قهرآمیز اتخاذ نمودند‌ که با رفع غائله به مرحله اجرا در نیامد. هنگامی که عَلَم از تصمیم علمای تهران آگاه‌ شد مقاومت را بی‌فایده دانست و شب قبل از اجتماع علما، هیأت دولت را تشکیل داد‌ و رسماً لغو لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی را اعلام کرد و همان شب موضوع را به‌ مراجع قم ـ به استثنای امام ـ اطلاع داد. برخی از علما بار دیگر مسأله را تمام شده‌ دانستند، ولی امام آن را کافی ندانسته و خواستار درج آن در روزنامه‌های کشور شدند و‌ در دیداری که با مردم تهران در منزلشان داشتند، فرمودند: «تا در جراید رسمی کشور لغو تصویبنامه به طور صریح اعلام نگردد، ما نمی‌توانیم‌ به این تلگراف ترتیب اثر بدهیم و هیأت حاکمه بداند که اگر خبر لغو تصویبنامه را در‌ جراید اعلام نکند ما این تلگراف را «کَاَنْ لَمْ یَکُنْ» فرض کرده، به مبارزه ادامه خواهیم‌ داد.» تا اینکه بالاخره، روز دوشنبه 10 آذر، عَلَم ناچار شد در مصاحبه‌ای لغو تصویبنامه‌ را اعلام کند. پس از این اعلام، امام در اعلامیه تشکرآمیزی خطاب به مردم‌ نوشتند: «قیام عمومی دینی شما موجب عبرت برای اجانب گردید».