

مصاحبه كننده: خبرنگاران انگليسى، فرانسوى و آلمانى سؤال: [شاه براى همكارى به دولت نظامى متوسل شده است و ارتشبد ازهارى را انتخاب كرده، كه او قول داد انتخاباتى كاملاً آزاد در آينده برپا كند. شاه همچنين از آيتاللّه و ساير آيات عظام براى برقرارى مجدد صلح و آرامش در ايران طلب كمك و يارى كرده است. عكسالعمل شما در مقابل اين اعمال چيست؟] جواب: تشبثات شاه فريبكارى كه از طرفى در نطقش استمداد از روحانيون و ساير ملت و افراد مملكت كرد و از طرفى در عملش با دولت نظامى براى سركوبى ملتْ قتل و غارت برپا نمود، به هيچ وجه تأثيرى در سرنوشت ما و در نهضت ندارد. وعدۀ انتخابات آزاد، امرى موهوم و اصلاً انتخابات ـ چه آزاد و چه غير آزاد ـ قانونى نيست؛ چون نه شاه قانونى است و نه دولت شاه قانونى است. پس موضوعى براى انتخابات پيدا نمىشود كه آزاد باشد يا غير آزاد. و ملت هرگز با او موافقت نخواهد كرد. ــ [ديروز شاه در سخنرانى خود به ملت ايران گفت كه او نهايت كوشش خود را براى يك دولت ائتلافى كرده ولى موقعيتى در اين مورد به دست نياورده و مجبور شده است دولت نظامى روى كار آورد. او معتقد است كه اين دولت موقتى است؛ آيا شما نظر او را مىپذيريد؟ اگر نه، چرا؟ آيا شما معتقديد كه ارتش در موقع انتخابات، از قدرت خود صرفنظر خواهد كرد و قدرت را به مجلس واگذار خواهد نمود؟ آيا شاه به وعدههاى خود عمل خواهد كرد؟ آيا اشتباهات، ستمگريها، بىقانونيها و فسادها تكرار نخواهد شد؟] ــ شاه براى حفظ خودش، مشغول توطئه و تشبثات است. به هر طريقى كه بتواند تشبث مىكند؛ ولهذا ممكن است دنبال اين بوده كه اشخاصى را با خودش همراه كند. لكن براى اينكه ملت ايران ـ قاطبتاً ـ برخلاف اوست و اصل رژيم را نمىخواهد، افراد ملى با او همكارى نخواهند كرد و نمىتوانند با كسى كه ملت برخلاف اوست همكارى كنند. قضيۀ انتخابات آزاد و وعدههاى شاه همه برخلاف است و انتخابات ـ چه آزاد و چه غير آزاد ـ با بودن شاه و با بودن اين رژيمْ غير قانونى است. و وعدههاى شاه هم تمام بر اساس فريب است و ملت ايران ديگر از اين توطئهها گول نمىخورد. ــ [شما يك رهبر بزرگ مذهبى با نفوذ فوقالعادهاى در ايران هستيد؛ اگر شاه از واگذارى قدرت و صرفنظر كردن از قدرت خوددارى كند و در قدرت باقى بماند، آيا شما از نفوذ خود براى از ميان بردن او با صدور اجازه براى يك انقلاب عمومى اقدام خواهيد كرد كه منجر به خونريزى و قتل عام خواهد شد؟ آيا عمل شما راه اسلام است؟ ماهيت جمهورى اسلامىاى كه شما تبليغ مىكنيد چيست؟] ــ ما اميدواريم كه شاه با همين نهضتى كه به طرز فراگير تمام ايران را گرفته است و كارمندان و كاركنان دستگاههاى دولتى يكى پس از ديگرى اعتصاب مىكنند و در حال تعطيل و فلج كردن دستگاههاى دولتى هستند، نتواند ديگر باقى بماند و به حيات خود ادامه دهد؛ لكن اگر چنانچه احتياج به قيام مسلحانه بيفتد، ممكن است ما در اين امر تجديد نظر كنيم. و اسلام در صورت لزوم، براى حفظ كيان اسلام و مصالح ملت، قيام مسلحانه را در موقع خودش و مقتضيات خودش اجازه مىدهد و خونريزى براى حفظ قوانين اسلام و براى حفظ مصالح ملت، راه اسلام است. و اما طرز حكومتى كه ما پيشنهاد مىكنيم، حكومت جمهورى اسلامى است و اساسش بر آزادى و استقلال كشور، و عدل و تعديل تمام دستگاههاى دولتى است. و اين در وقتى كه عمل شود، دنيا خواهد ديد كه چيست.