بسم اللّه الرحمن الرحيم دولتهاى اسلامى، مشكل اساسى براى اسلام من اميدوارم اسلام را به آنطورى كه هست، ما به كمك همۀ مسلمين بتوانيم عرضه بكنيم. اين مكتب متاع بسيار با ارزش براى عرضه دارد. من اميد اين دارم كه منحرفين از انحرافشان برگردند. آن چيزى كه در نظر من از جمله مشكلات است، دولتهاى اسلامى است. اگر دولتهاى اسلامى به وظايف اسلامى خودشان عمل بكنند و دست از اختلافاتى كه بين خودشان هست بردارند و همه تحت كلمۀ اسلام ـ همه ـ مجتمع بشوند، مشكلات ممالك همه حل خواهد شد. مع‌الأسف مى‌بينيم كه دستهاى ناپاكى كه در بين ملتها از اجانب هست نمى‌گذارند كه تفاهم بين دولتهاى اسلامى واقع بشود. چنانكه بين ملتها هم اختلاف ايجاد مى‌كنند. اگر ما بيدار بشويم و به تبليغات اسلام كه يكى از تعليمات بزرگش اين است كه : وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّه‌ِ جِميعاً وَلا تَفَرَّقُوا،۱ اگر ما به همين يك دستور عمل بكنيم، مشكلات همۀ ممالك، حل خواهد شد. لكن مع‌الأسف خيلى از دولتهاى ما به اين مسائل اصلاً توجه ندارند. ما ديديم كه دولت عثمانى، با اينكه باز يك دولت به تمام معنا اسلامى نبود، لكن يك قدرت شامل بود كه با آن قدرت با ژاپن، با روسيه، گاهى وقتى مقابل مى‌شد به آنها شكست مى‌داد. در جنگ جهانى آمدند و دولت عثمانى را تكه تكه كردند و چندين دولت كوچك از آن درست كردند، و عمال خودشان را به آن قطعات حكومت دادند، و تضعيف كردند مسلمين [و] دولتهاى اسلامى [را]. اتحاد و انسجام، رمز پيروزى و مسلمين بايد از همين معنا عبرت بگيرند كه چه شد يك حكومت بزرگ را آمدند بعد از جنگ و بعد از فتحشان تكه تكه كردند، قطعه قطعه كردند، و براى هر كدام حكومتى كه مطيع خودشان بود قرار دادند. اين براى اين بود كه از قدرت اسلام و مسلمين مى‌ترسيدند، و مى‌ديدند كه اگر يك همچو قدرتى باشد و اگر ساير مسلمين هم به اينها متصل بشوند، ديگر مجال براى آنها و استفادۀ آنها در ممالك اسلامى باقى نمى‌ماند. از اين جهت، اينها آن مملكت واحد را به ممالك كوچك، كوچك تقسيم كردند. بايد دولتهاى اسلامى از اين عبرت ببرند [و] بدانند كه رمز پيروزى دولتها «وحدت كلمه» است، و رفع اختلافات است. و من اميدوارم كه از اين قصۀ ايران آنها عبرت ببرند كه وحدت كلمۀ يك ملت كه هيچ ابزار جنگى نداشت. در مقابل آنهمه ابزار جنگى كه شاه داشت و همۀ دولتها هم پشتيبانى از آن مى‌كردند، مع ذلك وحدت كلمۀ ملت ايران و اتكاى آنها به اسلام موجب اين شد كه آنها را شكست دادند. و دولتهاى بزرگ هم نتوانستند نگه دارند آن شاه مخلوع ايران را. اينها چيزهايى است كه بايد در ممالك ديگر در آن تفكر بشود و مورد بررسى قرار بگيرد، و دولتها توجه كنند به اين مسائل. اگر بخواهند از زير بار اجنبى خارج بشوند، بايد برنامه‌هاى فعلى را تغيير بدهند، و يك برنامۀ اسلامى، يك دولت اسلامى [ايجاد كنند] همه به حكومت خودشان باقى باشند، لكن متحد باشند همه با هم. و من از خداى تبارك و تعالى مى‌خواهم كه همۀ مسلمين را بيدار كند خصوصاً دولتهاى اسلامى را كه به فكر ملتها بيفتند و به فكر خرابيها بيفتند. و ان‌شاءاللّه در تحت لواى اسلام همه چيز را اصلاح كنند. ... و دعا مى‌كنم به اينكه دست اجانب كوتاه بشود از اين ممالك و اين ... در همه جا هستند الآن و آنها ام‌الاجانب هستند و بايد ملتها از اينها احتراز كنند و آنها را هدايت كنند و به بگويند كه هر چه كه شما بخواهيد بهترش در اسلام است. اين چيزهايى كه در ممالك ديگر شما خيال مى‌كنيد در تمدن است وقتى كه درست تأمل كنيد تمدن نيست بلكه به توحش نزديكتر است براى اينكه تمام سلاحهاى مدرنى كه درست كردند همه براى كشتن هم جنس خودشان و قتل‌عام كردن بشر است و اين همان توحش بزرگى است كه در بين حيوانات كمترش هست تا بين انسانها و اسلام است كه همه را به سِلم دعوت مى‌كند و همه را مى‌خواهد با رفاه زندگى كنند و تمدن صحيح در اسلام است چنانچه حُرّيت صحيح در اسلام است. اينها كه به اسم شيوعى و به اسمهاى ديگر در بين ملتها هستند اينها بعضى‌شان گول خوردند و بعضى‌شان ام‌الاجانب هستند و من اميدوارم كه هدايت بشوند آنها، ملت هم بايد كوشش كند كه آنها را هدايت كند و اگر هدايت نشد به آنها پشت كنند. ان‌شاءاللّه خداوند همۀ ما را هدايت كند به راه راست. ... ان‌شاءاللّه اميدوارم كه همۀ دولتها و ملتها تحت لواى اسلام جمع شوند و اگر بخواهند سعادت پيدا بكنند بايد تحت لواى اسلام جمع بشوند تا اينكه نتوانند مكتبهاى ديگر در آنها نفوذ پيدا كنند و تا انحرافات باشد و تحت لواى اسلام نباشد اين مسائل و مشكلات هست. ... و مهم است توجه به اسلام آنچه ايران را پيروز كرد اين بود كه مردم ايران متحول شدند به يك صورتى كه در صدر اسلام است و همه آرزو و خواست زياد مى‌بينند تا آرزوى شهادت بكنند از اين جهت پيروز شدند. ... همه به پيروزى ان‌شاءاللّه مى‌رسند و من از خداى تبارك و تعالى بيدارى مسلمين و پيروزى آنها را خواستارم. ... من اميدوارم كه اين نهضت ايران به همه جا سرايت كند و همه به اين عرضى كه ايران پيش رفته است همه به اين عرض پيش ببرند.
