

بسم اللّه الرحمن الرحيم ترك عراق بعد از آنكه مصلحت و نظرخواهى خود را به صورت تلگراف به مقامات عراقى رسانيدم نه تنها ... و جوابى كه ندادند و عكسالعمل هم به آن شدت نشان دادند، در اين صورت من فكرم منتهى شد به اينكه ما ديگر وجودمان در اينجا لزومى ندارد ... فردا تذكرهها را مىفرستيم و تقاضاى خروج مىكنيم و من در هر جا كه باشم علاقه به آقايان، برادران همان جورى است كه اينجا باشم. اشخاصى كه در اينجا باقى هستند ـ آقايان افغانىها ... هندىها، عراقىها ـ هر جا هستند ما همان طور كه در اينجا بوديم با آنها رابطه داشتيم، آنجا داريم ... آقايان ايرانىها هم كه ان شاءاللّه اميدواريم به سلامت به مقصد خودشان برسند و در حوزههاى دينى مستقر بشوند ...اگر در قم نتوانستند، در مشهد؛ و حوزهها را حفظ بكنند و من اميدوارم همان طورى كه حضرت رسول ـ صلواتاللّه عليه و آله و سلم ـ يك روزى از مكه خارج شدند ... احتمال نمىداد كه اينها برگردند ... خداى تبارك و تعالى قادر است كه شما آقايان را كه الآن با زور از اينجا خارج مىشويد و كمال علاقهاى كه به جوار [حضرت امير] داريد و به حوزه داريد ... و من اميدوارم كه ان شاءاللّه ... خداوند تبارك و تعالى اينجا را حفظ مىكند، عدهاى اينجا هستند ... معارف اسلام را تأليف كرده است. رفتار رژيم بعث عراق با مجاورين قبور ائمه (ع) اين حوزه به هم خورده نمىشود، نمىشود كه به هم بخورد منتها تبديل افراد است. فرض كنيد كه ماها قابل نبوديم كه در جوار حضرت امير ـ سلاماللّه عليه ـ باشيم، خداوند ان شاءاللّه انتخاب كند از ... آنها قابلند كه در جوار حضرت امير ـ سلاماللّه عليه ـ باشند و مىتوانند كه حمايت از اسلام بكنند و از مكتب شيعه بكنند. در هر صورت من گوارا نيست برايم، هر چه فكر كردم گوارا بشود برايم اينجا، در صورتى كه دوستان هم دارند مىروند، در صورتى كه برادران دينى ما را اينطور دارند مىفرستند، در صورتى كه ـاينطورى كه به من گفتند، اينطورى كه به من گفتند ـ در مدتها پيش كه يهوديها را بنا بود از بغداد بيرون كنند، شش ماه مهلت دادند و يك جلسهاى درست كردند، هيأتى درست كردند كه اموال اينها را به طور عادلانه بخرند و به آنها بدهند و بروند و با شما آقايان و با ملت شيعه در اينجا ـ ايرانىها ـ اينطور رفتار كردند و من ناگوار است برايم كه در يك همچو مملكتى كه با ... اينطور رفتار مىكنند، با مجاورين قبور ائمه ـ عليهمالسلام ـ اينطور عمل مىكنند، من ديگر برايم گوارا نيست ماندن اينجا. بنابراين من فردا تذكرهها را مىفرستم و از آنها تقاضا مىكنم به اينكه اجازه بدهند ما برويم به لبنان بلكه در آنجا ان شاءاللّه همان طورى كه شهيديْن ـ عليهماالرحمه ـ فائز شدند به شهادت بلكه ـانشاءاللّه خداوند [گريه شديد حضار به مدت طولانى] ... تحمل ناگواريها و خدمت به اسلام شما آقايان هم در هر جا كه باشيد البته ... عنداللّه ... با قوّت قلب در هر جا هستيم و هستيد مهيا باشيد براى اينكه هر ناگوارى كه بر شما وارد مىشود از ناحيۀ اشخاصى كه هستند ـ چه در ايران چه در اينجا ـ تحمل كنيد و براى اسلام خدمت كنيد و خيال نكنيد به اينكه اينطور مطالب به ضرر شماست؛ نخير به نفع شماست؛ هم عنداللّه تعالى و هم انعكاسش در عالم كه با ما در ايران آن جور رفتار مىكنند، در عراق آن جور رفتار مىكنند و وضع يك دسته شيعه در عراق آنطور است و در ايران آنطور است. الآن در وقت سرماى زمستانْ اين مردم، اين تجار، اين كسبه، اين بيچارهها كه حالشان از شما بدتر است و من براى آنها بسيار متأسفم، اينها با زن و بچه و با اينها بروند و در سر حد هم گرفتار اشخاصى بشوند كه از اينها بدتر بكنند. قوى باشيد! در هر صورت قوى باشيد، خودتان را قوى كنيد. به خدا متوجه بشويد و پشتوانۀ شما خداى تبارك و تعالى است [گريۀ شديد حضار] ... شما خدا داريد و خداى تبارك و تعالى به شما كمك خواهد كرد و حوزهها هم ان شاءاللّه محفوظ خواهند ماند. آن روزى كه مرحوم آقاى حاج شيخ عبدالكريم ـ رضواناللّه عليه ـ فوت شد در ... [قم] بيش از صد نفر طلبه مىگفتند هست اما طلبۀ ورشكستهاى كه در همه چيز ... و طولى نكشيد آنكه [رضا خان] ظالم بود رفت و حوزه شد يك حوزۀ پنج هزار نفرى و بحمداللّه الآن هم به قوّت خودش باقى است و اميد است هميشه باشد. ان شاءاللّه خداى تبارك و تعالى پشتيبان شماست و اين حوزه را حفظ مىكند و اميدوارم كه شماها را برگرداند به محل خودتان و شما با كمال قوّت نفسْ تحمل مشاق۱ را بكنيد براى خدا. خداى تبارك و تعالى به شما اجر خواهد داد و من ان شاءاللّه فردا مسير خودم را تعيين مىكنم؛ فردا من [تذكرهام را] مىدهم اگر موافقت كنند؛ اگر هم موافقت نكردند كه ما هستيم ... خداوند پشت و پناه همۀ شما باشد. البته بر من مشكل است كه شما آقايان ... [گريۀ حضار]. تقديرى كه شده است، پيش آمده است و ما تسليم هستيم در مقابل تقدير خدا ... .