عنوان :
...
کتاب :
...
منبع :
...
تاریخ :
...
گوینده :
...
مکان :
...
[بسم اللّه الرحمن الرحيم] محبت با دوستان و انعطاف‌ناپذيرى در برابر دشمنان چقدر موجب افتخار است كه همچو جوانهاى برومندى در مملكت ما در خدمت اسلامند. چقدر من شاد هستم از اينكه ما با هم در يك مجلس مجتمع هستيم و يك محيط محبت است. ديروز هم من با يك دسته از آقايان كه آمده بودند ـ از ارتشيها ـ اين مطلب را گفتم؛ و حالا هم بايد عرض كنم... يكى از فرقهاى بين دولتهاى غير اسلامى ـ دولتهاى طاغوتى ـ دولت اسلامى اين است و بايد هم اين باشد كه در دولتهاى اسلامى محيطْ محيطِ محبت است، محيط برادرى است؛ نه ارتش با مردم جدا هست و نه مردم با ارتش جدا هستند؛ و نه يك محيط رعب در كار هست. خداى تبارك و تعالى براى مؤمنينى كه در خدمت اسلام هستند دو خاصيت نقل مى‌فرمايد: يكى اينكه بين خودشان محيط محبت است رُحَماء بَينَهُم با هم دوستند، رحيمند، همه به ديگرى محبت دارند؛ در مقابل غير اَشِدّاء؛۱ در مقابل كفار و در مقابل اجانب شديد هستند، محكم. بين خودشان دوست و رفيق هستند. نگاهى به حكومت مولى على (ع) شما ملاحظه كنيد، بزرگتر مرد عالَم كه بعد از رسول‌اللّه حضرت امير ـ سلام‌اللّه عليه ـ در حالى كه مملكتش چندين مقابل مملكت ايران بوده است، آن وقتى كه ايشان خلافت داشتند، از مصر و تمام عربستان و عراق و ايران، [و] يك مقدارى از اروپا زير سلطۀ ايشان بوده است، وقتى كه ما ملاحظه مى‌كنيم رفتار يك همچو سردار بزرگ، يك همچو رئيس دولت با مردم خودش، با اشخاصى كه بين خودشان هستند، ملاحظه مى‌كنيم كه چه جور ايشان رفتار مى‌كرده است. زندگى‌اش پايين‌تر مى‌خواسته باشد از همۀ افرادى كه در مملكتش زندگى مى‌كنند. مى‌فرمايد شايد در يمامه ـ در سرحدات ـ يك كسى باشد كه گرسنه باشد. آن وقت ايشان به خودشان آنطور سختى مى‌دهند، به طورى كه خانوادۀ ايشان نگران بودند از اينطور زندگى كه ايشان مى‌كند. و ايشان، همين رئيس دولت، يك چيز و ـ غذاى زبرى كه داشته است ـ توى يك ظرفى مى‌كرده است، سر آن را مُهر مى‌كرده كه نبادا سَرِ اين را باز بكنند و داخلش يك روغنى بكنند، يك چيزى بكنند.۲ با مردم چه جور بود؛ شبها ـ به طورى كه نقل شده است ـ دور مى‌گرديدند تنها و به دوش مباركشان غذا حمل مى‌كردند دور خانه‌ها به اشخاصى كه يتيم بودند، فقير بودند، چه بودند، تقسيم مى‌كردند. و اين معلوم نبود الاّ بعد از اينكه فوت شدند ـ شهادتشان ـ شهيد شدند. آن وقت معلوم شد. و آنطورى كه نقل كردند در يكى از منازل كه رفتند چند تا بچۀ كوچك در آن منزل بود؛ گريه مى‌كردند بچه‌ها، گرسنه بودند، بعد از اينكه رفتند و خودشان غذا دادند به آنها، چه كردند و بعد حضرت شروع كرد براى آنها يك كارى كرد كه اينها را بخنداند؛ حتى مثل اينكه ـ مثلاً ـ صداى شتر كرد. گفت من آمدم اينجا اينها گريه مى‌كردند، دلم مى‌خواهد حالا كه مى‌روم اينها خندان باشند. امنيت اهل ذمه در حكومت على (ع) در زندگى روزمره‌اش با مردم همچو بود كه شنيده بود كه در لشكرى كه از معاويه ـ ظاهراً ـ آمده بود در يك جايى يك خلخالى را از پاى يك زن يهودى در قلمرو امارت ايشان، يك خلخالى را از پاى يك زن يهودى بيرون آوردند؛ همچه ناراحت مى‌شود كه مى‌فرمايد كه اگر انسان ـ قريب به اين معنا ـ بميرد، اين بَرَش عيبى نيست، نبايد بر او خرده‌گيرى كنند.۳ بين خودشان رحيم، دوست، رفيق؛ به طورى كه هيچ رُعبى در آن محيط نبوده است. اگر يك كسى وارد مى‌شد بر آن، همچو نبود كه حشمتى داشته باشد، بترسد. ترسى تو[ى] كار نبوده است؛ عدل بوده است. در حكومت عدل، هر كسى از خودش بايد بترسد. [كه] مبادا تخلف كند و الاّ از سرباز مملكت عدل، از ارتش مملكت عدل، از شهربانى مملكت عدل، هيچ ترسى نيست؛ براى اينكه اينها همه با محبت با مردم رفتار مى‌كنند. همين حضرت امير ـ سلام‌اللّه عليه ـ كه رفتارش با داخله اينطور بود و مثل يك نفر عمله گاهى كار مى‌كرد. خودش همان وقتى كه بيعت كردند با آن، اسباب كارش را برداشت و رفت يك قناتى داشت خودش مى‌كنْد؛ بعد هم كه آب داد وقفش كرد. اين آدم كه وضعش اينطور بود، وقتى در مقابل دشمن مى‌ايستاد، فرياد كه مى‌كرد، دلها را چه مى‌كرد. شمشير را كه مى‌كشيد از اين ور، وقتى ـ مى‌گويند كه ضربات على يكى بوده ـ از اين ور مى‌زد دو نيم پاره مى‌شد؛ از اين ور هم مى‌زد دو تا مى‌شد؛ شدت داشت در مقابل آنها. نبودِ رعب در نظام اسلامى اين حال سرباز اسلامى است كه بين خودشان محبت، محيطْ محيطِ محبت [است]. همين طور كه الآن اين محيطى كه ما الآن نشستيم، يك محيط محبتى است ديگر. قبل از اين نه آقاى سرتيپ در يك همچو مجالسى [شركت مى‌كرد]، اينطور اجتماع با ما گاهى در پاريس بود، اما نه ايشان۴ در يك همچو مجالسى [بودند] و نه شما در اين مجالس بوديد و نه شما با اينها مجتمع. همه را ـ جورى كرده بودند كه همه را ـ از هم جدا كرده بودند و بدبين كرده بودند. اگر يك نفر [نظامى]وارد بازار مى‌شد مردم مى‌ترسيدند. مردم را ترسانده بودند. چرا؟... در محيط اسلام و مملكت اسلامى رعب نيست، و در محيط طاغوتى رعب است؛ براى اينكه محيط اسلامى، نه شخص اولش و نه سردارهايش با مردم جورى نكردند كه از مردم بترسند؛ با مردم محبت كردند؛ مردم همه برادر او هستند، خدمتگزارش هستند. همان طورى كه اينها خدمت به مردم مى‌كنند، مردم هم خدمت به آنها مى‌كنند. در يك همچون محيطى كسى ترس ندارد، لازم نيست كه ايجاد رعب بكنند؛ اما در محيط طاغوتى از باب اينكه با مردم بدرفتارى كردند، مال مردم را خوردند، اذيت كردند به مردم، از مردم مى‌ترسيدند! چه طور بكنند كه از اين ترس نجات پيدا بكنند، و مبادا چه بكنند! ايجاد محيط رعب مى‌كنند، محيط را يك محيطِ وحشت‌آور درست مى‌كنند، كه مبادا يك كسى... . دوگل۵ وقتى آمده بود اينجا ـ ظاهراً دوگل بود كه با شاه با هم رفته بودند توى بازار ـ خوب، شاه كه جرأت نمى‌كرد بيرون بيايد! اين بيرون آمده بود رفته بود توى جمعيت. [چونكه] نمى‌ترسيد از آنها؛ مردم به او كارى نداشتند. اما خود او مى‌ترسيد. چرا مى‌ترسيد؟ براى اينكه به مردم بد كرده [بود]. وقتى آدم به كسى بد بكند، از آنها مى‌ترسد. اين يك مطلب كلى است، يك سرمشق كلى است براى همۀ ما كه بايد با اهل [مملكت]، با رعيت مملكت، با افراد مملكت، رفتارْ رفتارِ برادرانه و رحمت‌آميز باشد: رُحَماء بَيْنَهُمْ. اينها با هم تبادل رحمت مى‌كنند؛ اين رحمت به او، او رحمت به اين؛ اين محبت به او، او محبت به اين و همين جمعيت اگر در مقابل ديگران بايستند...[در مقابل]خصم بايستند، محكم و شديد هستند: أَشِدّاء عَلَى‌الكفّارِ. اين يك دستور كلى است كه اگر بخواهيد وقتى منزل مى‌رويد با حال آرام، بى‌دغدغه ـ شب به روز بياوريد با مردم خوبى كنيد. وقتى با مردم خوبى كرديد، محبت كرديد، خدمتگزار مردم بوديد، وقتى كه برويد شب منزل، آرامش براى قلبتان هست؛ وجدانتان ناراحت نيست. اينهايى كه مردم را اذيت مى‌كنند وجدانشان ناراحت است؛ اينطور نيست كه بروند راحت. يك نفر را كشتند و راحت... نخير، ناراحتند. منتها البته بعضيها وقتى كم‌كم زياد شد، عادت مى‌كنند؛ اين ديگر يك درنده مى‌شود؛ اين ديگر آدم نيست. بخواهيد كه زندگى مرفه، زندگى به اين نيست كه پارك چند طبقه۶ آدم داشته باشد. چه بسا اشخاص پاركهاى چند طبقه دارند لكن زندگى‌شان جهنم است. الآن شما زندگى محمدرضا را چه جور مى‌بينيد؟ همۀ وسايل آسايش برايش هست لكن آسايش دارد؟ يك آن آسايش دارد؟ ندارد. آسايش روحى با تربيت اسلامى آسايش انسان به اين است كه روح انسان راحت باشد. روح انسان وقتى كه راحت شد، اگر يك ناهار ـ هر جورى باشد ـ اين با آن مى‌سازد و اصلاً ناراحتى را هم ادراك نمى‌كند. راحتى انسان به اين است كه انسان وضع روحى‌اش را جورى بكند كه با اين وضع روحى آسايش برايش پيدا بشود؛ و اين به اسلامى شدن است. اگر انسانْ اسلامى بشود، تربيت كند خودش را به تربيتهاى اسلامى، ارتش تربيت كند خودش را به اينكه براى مردم خدمتگزار باشد نه ايجاد رعب بكند، ايجاد رحمت بكند به طورى كه همين طور كه حالا ما همه با هم هيچ كدام از هم نمى‌ترسيم، نه من از ايشان۷ نه ايشان از من، هيچ كدام از هم ترسى نداريم، اين محيط محبت است. ايران، محيط محبت اين محيط محبت را حفظ كنيد. ايران را يك محيط محبت كنيد ـ به دست شما ـ شما پاسدارها، شما ارتش، آن ژاندارمرى، اين پاسبان، همه و همه. اگر همه با هم يك وضع اسلامى ـ انسانى پيدا بكنيم، محيطْ يك محيطِ محبت مى‌شود؛ همه به هم خدمتگزار مى‌شوند. در اين نهضت و آن وقتى كه مردم مشغول بودند به مخالفت، خوب ديديد كه يك وضع انسانى پيدا شده بود، يك تحول پيدا شده بود. كه سرباز وقتى كه مى‌آمد توى كوچه‌ها، مردم گلُ به او مى‌ريختند؛ او گريه مى‌كرد و به آنها اظهار محبت مى‌كرد. اين تحول روحى است كه خداى تبارك و تعالى اين تحول را مرحمت فرموده بود. اين تحول روحى را حفظش بكنيد؛ اين محبت را بين خودتان و اقشار ملت حفظ بكنيد؛ ولى در مقابل مخالفين، در مقابل اعدا، در مقابل مفسدين شديد باشيد؛ محكم مثل يك سد در مقابل آنها. نرم در مقابل هموطنهاى خودتان، در مقابل برادرهاى خودتان؛ همين دستور اسلام است، قرآن اين را مى‌فرمايد، و همان طور كه رؤساى اسلام اينطور بودند. خود رسول‌اللّه ـ صلى‌اللّه عليه و آله و سلم ـ ايشان خودشان در جنگها، خودشان وارد ميدان نمى‌شدند كه آدم بكشند؛ وضع اينطور بوده است كه نبى رحمت بودند. حتى يك نفر كشته نشده است به دست ايشان. لكن حضرت امير با آن وضعى كه در جنگ داشته است، از ايشان نقل كرده‌اند كه ما در شدايد پناه مى‌برديم به ايشان!۸ يك همچو... سردار بزرگ كه در دنيا نظير ندارد ـ به حسب نقلى كه از ايشان مى‌شد ـ مى‌فرمايد كه ما در شدايد، وقتى جنگ شديد مى‌شد، ما پناه مى‌برديم به رسول‌اللّه. يك همچو قوّه‌اى بوده او؛ قدرت الهى بوده. اين يك دستور كلى است كه در آن زمان آنها كرده‌اند و به سعادت رسيدند و به سعادت رسانده‌اند. لزوم حفظ نظم و سلسله مراتب در ارتش در اين زمان [اگر] ما بخواهيم سعيد باشيم، بخواهيم به سعادت برسيم، بايد عمل بكنيم. همه با همه دوست و رفيق؛ سرباز با درجه‌دار، درجه‌دار با افسر، افسر با ارشد رفيق باشند لكن اطاعت بكنند. اطاعت مسئله‌اى است، رفاقت مسئله‌اى ديگر. بالايى‌ها پايينى[ها] را به چشم رحمت نگاه كنند؛ پايينى‌ها از بالايى‌ها اطاعت بكنند. اگر بخواهند يك مملكتى محفوظ بماند، بايد ارتش روى ديسيپلينى كه دارد محفوظ بماند. روى آن نظمى كه دارد، روى آن نظم رفتار كند. اگر بخواهد به هم بريزد و هر كه [بگويد] «حالا من آزاد شده‌ام، نخير زير بار كسى نمى‌روم»! نه، اين خلاف آن آزادى است كه خدا مى‌خواهد. آزادى در حدود ضوابط است. «من آزادم حالا، من آزادم سيلى بزنم به ايشان»؛ نه، آزاد نيستم. «من آزادم اطاعت از ـ مثلاً ـ فرماندارم نكنم»؛ نه، اين آزادى نيست. در حدود قواعد و قوانين آزادى هست. يعنى شما ديگر از كسى الآن اينجا كه نشسته‌ايد نمى‌ترسيد. اگر قبل از اين بود، شما خوف اين را داشته‌ايد كه از اينجا پايتان... جمع نمى‌توانستيد بشويد. حالا اگر هم آمده بوديد، خوف اين را داشتيد كه از اينجا وقتى برويد بيرون، اين ساواكى‌ها بيرون نباشند شما را بگيرند و ببرند! و بودند و مى‌گرفتند و مى‌بردند. اين به اين معنا ـ الحمدللّه ـ ما الآن آزاديم. لكن معناى آزادى اين نيست كه من هر كارى دلم بخواهد بكنم. من اين را باز هم گفته‌ام كه خداى تبارك و تعالى ما را به اين آزادى امتحان مى‌كند. به اين نعمتى كه به ما داده است ـ كه از همه نعمتها بالاتر است ـ الآن ما را امتحان مى‌كند كه ببيند با اين آزادى ما چه مى‌كنيم؛ با آزادى رفتارى مى‌كنيم خداپسند يا سوءاستفاده از آزادى مى‌كنيم؟ اگر سوءاستفاده از آزادى كرديم، از امتحان درست درنيامديم و اگر استفادۀ صحيح كرديم از آزادى، مَرْضِىِ خداست؛ و ان‌شاءاللّه خداوند نعمتش را حفظ مى‌كند به ما. برادرهاى من! برادرهاى من! توجه داشته باشيد؛ اين نعمتى كه خدا به شما داده حفظش كنيد. يك نعمتى به شما داده، آن نعمت آزادى، نعمت استقلال؛ اين نعمت را حفظ كنيد. و آن به اين است كه: همه با هم دوست و رفيق، و همه با هم بين خودتان رحيم، و بر ديگران شديد. آنهايى كه مى‌خواهند چپاولتان كنند، مشت تو[ى] دهنشان مى‌زنيد؛ آنهايى كه با شما رفيقند، دست برادرى مى‌دهيد، صورت هم را مى‌بوسيد. ان‌شاءاللّه خداوند همۀ شما را تأييد كند و همۀ شما در لشكرامام زمان ـ سلام‌اللّه‌عليه ـ صف باشيد، باشيد ان‌شاءاللّه. خداوند ايشان۹ را هم حفظ كند. والسلام عليكم و رحمة‌اللّه و بركاته
عنوان :
چگونگى برخورد با دوستان و دشمنان
مرجع :
صحیفه امام (۶) صفحه ۴۶۸
مکان :
قم
تاریخ :
۱۳۵۸-۰۱-۰۹
حضار :
جمعى از قواى نظامى جمهورى اسلامى
