

مصاحبهكننده: خبرنگار مجلۀ فرداى افريقا سؤال: [خصايص جنبش مردم ايران را عليه شاه چه مىدانيد؟] جواب: اولين و مهمترين خصيصۀ اين نهضت، اينكه اسلامى است و با شعارها و اهداف اسلامىاى كه مبين خواستههاى مستضعفين است همراه است. دومين خصيصۀ آن اين است كه نهضتى است بدون هيچگونه وابستگى به خارج. اصولاً نهضت ما نهضتى است مردمى و همۀ اقشار تحت ستم را دربرگرفته است. امروز هيچ كس جز شاه و طرفداران او مخالف نهضت و قيام اسلامى نيستند. يكى ديگر از خصايص اين نهضت اين است كه خواستار تغييراتى اساسى در همۀ ابعاد جامعۀ ايرانى است كه عبارت است از سقوط شاه، برچيده شدن نظام شاهنشاهى و استقرار حكومت اسلامى. ــ [آيا دلايل تبعيد خودتان را مىتوانيد تشريح كنيد؟] ــ پانزده سال قبل كه شاه قصد داشت، به دستور امريكا، لايحۀ مصونيت مستشاران امريكايى۱ را به تصويب مجلسيْن برساند، من اين خيانت شاه را نسبت به ملت ايران در طى يك سخنرانى و صدور يك اعلاميه، محكوم نمودم و ملت ايران را از اين سياست استعمارى امريكا مطلع ساختم، كه پس از چند روز مرا از ايران، پس از آنكه شبانه به منزلم در قم حمله كردند، دستگير و سپس به تركيه تبعيد نمودند. و در آنجا هم دولت تركيه تحت فشار افكار عمومى از دولت ايران خواست كه محل تبعيد مرا كشورى غير از تركيه قرار دهد، كه سرانجام به عراق تبعيد شدم. و در آنجا پس از حدود پانزده سال، دولت عراق تحت فشار شاه، مخالفت خود را با فعاليتهاى اسلامى من عليه رژيم سلطنتى و شاهنشاهى ابراز كرد. و از اين جهت تصميم گرفتم كه به كويت كه يك كشور اسلامى است بروم تا در آنجا، در مورد محل اقامتم، تصميم بگيرم، و با داشتن ويزاى آن كشور، دولت كويت از ورود من به آن كشور جلوگيرى نمود و به ناچار به فرانسه آمدم و اقامت من در اينجا نيز موقتى است. ــ [به چه دليل شما مخالف سلطنت مشروطه و شاه هستيد؟] ــ مخالف باقى ماندن شخص شاه در مقام سلطنت هستم، به دليل اينكه اولاً سركار آمدن او و پدرش به وسيلۀ كودتا و با زور سرنيزه بوده است، و خود شاه نيز اعتراف كرده كه متفقين در ايران صلاح ديدند كه من بر سر كار باشم. يعنى ارادۀ ملت، نقشى در روى كار آمدن شاه نداشته است. بنابراين سلطنت وى از اساس، غيرقانونى است و از مشروعيت برخوردار نيست. و ديگر اينكه شاه در تمام دوران سلطنتش، مستمراً قوانين اسلام را نقض كرده و حقوق كل جامعۀ ايرانى را پايمال نموده است. و در حال حاضر نيز اكثريت قاطع ملت ايران عليه او بپاخاسته است و خواستۀ آنان اين است كه شاه بايد كنار برود، و دهها دليل ديگر كه من كراراً در اعلاميهها و سخنرانيهاى خود تذكر و توضيح دادهام. و اما من مخالف اصل سلطنت و رژيم شاهنشاهى ايران هستم، به دليل اينكه اساساً سلطنت نوع حكومتى است كه متكى به آراى ملت نيست، بلكه شخصى به زور سرنيزه بر سر كار مىآيد و سپس با همين سرنيزه، مقام زمامدارى را در خاندان خود به صورت يك حق قانونى بر مبناى توارث، بر مردم تحميل مىكند. طبيعى است زمامدارى كه با سرنيزه يا توارث روى كار آمده و متكى به آراى ملت نيست، هرگز خود را موظف به وضع و يا اجراى قوانينى كه به نفع مردم باشد، نمىداند. طومار سلطنت در طول تاريخ چيزى غير از اين نبوده است. ــ [شما امريكا را به دليل نقشى كه در ايران از لحاظ اعمال اخير آنها و همچنين به دليل عملياتشان، از زمان بركنارى مصدق تاكنون بازى مىكند، متهم مىكنيد. دليل اين كار را بيان كنيد.] ــ ساليان دراز است كه امريكا برخلاف همۀ موازين بينالمللى و انسانى در امور داخلى كشور ايران، دخالت مستقيم دارد. بهطورى كه امروز مىبينيم وقتى شاه در پرتگاه سقوط قرار گرفته و ملت ايران براى به دست گرفتن سرنوشت خود بپاخاسته است، مستقيماً رئيس جمهورى امريكا و نيز بعضى از ساير مقامات عاليرتبۀ امريكايى رسماً دخالت مىكنند و على_' رغم ارادۀ قاطع ملت ايران، اعلام مىكنند كه «ما از شاه حمايت مىكنيم و بايد حمايت بكنيم چون بهترين دوست و حافظ منافع ما در منطقه است». در ساليان دراز مىبينيم كه اكثر و بلكه تمامى سياستهاى شاه در زمينههاى مختلف، در جهت تأمين هرچه بيشتر منافع امريكا و همدستان امريكا بوده است. كشاورزى ايران را به نفع امريكا نابود كرده است. مخازن زيرزمينى و مخصوصاً نفت را به غارت امريكا داده است و ايران را با پول نفت انبار اسلحۀ ساخت امريكا و همدستانش قرار داده است كه گذشته از اينكه اين سلاحها، به هيچ كارى جز كشتن فرزندان ملت در شهرها و دهات نمىخورد، بيش از چهل هزار مستشار نظامى امريكايى را بر ما تحميل كرده است، كه علاوه بر اينكه در هر سال بابت حقوق آنان، هزينۀ كمرشكنى بر ما تحميل مىشود، اصولاً همين مستشاران زير نظر سفارت امريكا، تمامى اوضاع كشور را براى حفظ منافع امريكا كنترل مىكنند و قدرت هرگونه آزادى عمل را از ارتش ايران سلب كردهاند. و ارتش را على_' رغم خواست آنان در جهت حفظ شاه بسيج نمودهاند. امريكا به دست شاه، ايران را به يك پايگاه نظامى در برابر ابرقدرتهاى رقيب خود درآورده است. شاه با زور سرنيزه، حق كارگران و زحمتكشان شريف و محروم ايران را بر باد داده است. سرمايهداران امريكايى، ايران را بهترين نقطه براى استثمار مىدانند و سرمايههاى خود را به اشكال مختلف به ايران سرازير كردهاند. و بايد بگويم كه ابعاد دخالت امريكا در ايران به قدرى وسيع است كه در اين فرصت امكان شمردن آنها نيست. ــ [راهحلهايى كه شما براى حل سياسى بحران كنونى و آينده در ايران پيشنهاد مىكنيد كدامند؟] ــ ما هميشه گفتهايم كه، اولين شرط حل بحران كنونى در ايران بركنارى شاه است و ديگر اينكه امريكا و نيز ساير دولتهاى بيگانه بايد از دخالت در امور داخلى ما خوددارى كنند. و بارها گفتهام كه با بودن شاه هيچ راه حلى وجود ندارد. ــ [آيا جريانهاى فكرى ديگرى بجز آنچه شما داريد، مىتوانند در پيشبرد اين مبارزه شركت داشته باشند؟] ــ در ايران آنچه به صورت يك جريان فكرى وجود دارد همان آرمانها و خواستههاى اصيل اسلامى است. اگر مردم ايران خواستار برچيده شدن رژيم سلطنتى هستند و يا خواستار برقرارى حكومت اسلامى و يا قطع سلطۀ اجانب از كشور اسلامى و يا مجازات همۀ آنها كه به ثروتهاى ملت تجاوز كردهاند و يا نظاير آنها، همه و همه از اصول و مبانى مترقى اسلامى ناشى مىشود. و تمامى شعارها در تظاهرات شهرها و دهات ايران شاهد اين واقعيت است، و آنچه را جز اسلام و آرمانهاى اسلامى و نهضت اسلامى است، مطالبى است كه نمىشود آن را يك جريان ناميد، زيرا در ميان مردم اين مطالب هيچگونه كاربردى ندارد. ــ [آيا جبهۀ ملى را با كليۀ اجزاى متشكلهاش حفظ خواهيد كرد؟] ــ هر فرد يا گروه و دستهاى كه بتواند خود را با خواستههاى نهضت اسلامى موجود در ايران كه عموم ملت در آن شركت دارند هماهنگ سازد، مىتواند در ادامۀ كار، وظيفۀ خود را انجام دهد. در غير اين صورت، در ميان مردم جايى ندارد و ملت ايران هوشيارانه اين مسائل را تعقيب مىكنند. ــ [آيا در نظر داريد به منظور تسريع سرنگونى شاه، حركتهاى اعتصابى را بخصوص در صنعت نفت توسعه دهيد؟] ــ من از عموم كاركنان و كارمندان مؤسسات و شركتهاى دولتى و خصوصى و مخصوصاً شركت نفت خواستهام كه هرچه وسيعتر به اعتصابات خود ادامه دهند. ــ [چه اقداماتى عليه شركتهاى چند مليتى كه در ايران در اوج قدرت هستند و مخصوصاً شركتهاى نفتى، معمول خواهيد داشت؟] ــ يكى از وظايف دولت آينده اين است كه به تجاوزهاى اين ياغيان بينالمللى كه براى منافع نامشروع خود، ملتها را به خاك و خون مىكشند، در ايران پايان دهد و اين شركتها در ايران با توافق دولتهاى غير قانونى سرمايهگذارى كردهاند، از اين جهت نيز حق ادامۀ كار ندارند. ــ [روابط ايران و فرانسه پس از بركنارى شاه چگونه خواهد بود؟] ــ فرانسه و يا هر كشور ديگر كه به آزادى و استقلال ما احترام بگذارد و در صدد تجاوز به منافع ملت ما و غارت مخازن نباشد، ما بر اساس حفظ آرمانها و مصالح و منافع خودمان با آنان بر مبناى احترام متقابل رفتار خواهيم كرد. ــ [نظرتان راجع به قرارداد «كمپديويد»۲ چيست؟ و حل مسئلۀ فلسطين را چگونه مىبينيد؟] ــ «كمپديويد» چيزى جز يك فريب و بازى سياسى، براى ادامۀ تجاوز اسرائيل به مسلمين نيست. من بيش از پانزده سال است كه در اعلاميهها و سخنرانيهاى خود اسرائيل را محكوم كرده و از ملت فلسطين و سرزمين آنان دفاع كردهام. اسرائيل غاصب است و هرچه زودتر بايد فلسطين را ترك كند. و تنها راه حل اين است كه برادران فلسطينى هرچه زودتر اين مادۀ فساد را نابود گردانند و ريشۀ استعمار را در منطقه قطع كنند، تا آرامش به منطقه بازگردد.