بسم‌اللّه الرحمن الرحيم توجه صاحبان كارخانه‌ها به كارگران من يك كلمه به طور موعظه با شما صحبت مى‌كنم، يك كلمه هم راجع به اساس قضايا كه شما مى‌گوييد. اينكه به طور موعظه عرض مى‌كنم اين است كه آقايانِ صاحبِ كارخانه‌ها بايد وضعشان را يك قدرى از آن رژيم سابق تغيير بدهند؛ براى اينكه در رژيم سابق، كه مردم او را رژيم اسلامى نمى‌دانستند و طاغوتى مى‌دانستند، اگر كارى مى‌شد مى‌گفتند كه در رژيم طاغوتى شده است، و اگر يك ناراحتى‌هايى براى كارگرها پيدا مى‌شد، يا يك تحريكاتى مى‌شد كه اينها اعتصاب كنند، شورش كنند، آنها با فشار؛ و اگر ـ چنانچه ـ نوبت به روحانيين هم مى‌رسيد با موعظه. اما الآن با آن وقت فرق دارد. الآن همۀ ما اين ادعا را داريم كه يك مملكت اسلامى است و روى احكام اسلام بايد عمل بشود. اگر خداى نخواسته در يك مملكت اسلامى طورى بشود كه در كارخانه‌ها و كارگرها به واسطۀ اينكه درست به آنها رسيدگى نمى‌شود انفجار حاصل بشود، اين انفجار از محيط يك مملكتى است كه مدّعى اسلام است؛ نه روحانى مى‌تواند اين را خاموشش كند، نه كس ديگر. براى اينكه روحانى آن وقت مى‌تواند [كارى] بكند كه بگويد خوب يك اشخاصى غير اسلامى اين كارها را كرده‌اند؛ اما اگر مملكت اسلامى به اينكه اسلامى است يك طورى بشود كه انفجار در كارگرها حاصل بشود، اين انفجار ديگر قابل كنترل نيست؛ و اين يك خطرى است كه بر همۀ شماها و بر همۀ ما هست و ما را تهديد مى‌كند. از اين جهت بايد صاحبان كارخانه‌ها توجه به اين داشته باشند كه با كارگرها نظير سابق عمل نكنند. با اينها برادر و دوست باشند، و تا آن حدودى كه آنها مى‌خواهند ـ كارگرها همچو نيست كه خيلى بلندپرواز باشند؛ اينها يك زندگى مى‌خواهند ـ آقايان كارى بكنند كه يك زندگى براى اينها حاصل بشود؛ و جلوگيرى بشود از يك انفجارى كه قابل كنترل نيست. عرض كردم «انفجار»، اگر يأس از حكومت اسلامى باشد و انفجار پيدا بشود، هيچ چيز نمى‌تواند جلويش را بگيرد؛ به خلاف آنجايى كه انفجار حاصل بشود و پناه به اسلام بخواهند بياورند. آن قابل كنترل است. اما اگر يك مملكتى اسلامى شد و باز بساط، همان بساط سابق باشد كه لفظْ لفظِ اسلامى، عملْ عملِ طاغوتى باشد و خداى نخواسته انفجار حاصل بشود، با اين همه تحريكاتى كه مى‌بينيد الآن هست، توطئه‌هايى كه الآن هست، اگر انفجار بشود، انفجار بر ضد اسلام است. يك همچو انفجارى، انفجارى است كه از باطن يك مملكتى كه مدّعى اسلامى است پيدا شده و مأيوس از اسلام شده‌اند، مأيوس از برنامه‌هاى اسلام شده‌اند؛ يك همچو انفجارى را هيچ كس نمى‌تواند جلويش را بگيرد. ديگران هم كه دامن مى‌زنند و همان مسائل را دارند طرح مى‌كنند كه «تغييرى نكرده است، يك اسمى تغيير كرده، آن وقت گفتيم حكومت شاهنشاهى، حالا مى‌گوييد جمهورى اسلامى. واقع مسائلْ همان مسائل است؛ كارگرها همان كارگرها هستند، كارمندها همان كارمندها هستند، مردم همان مردم، رباخوارها همان رباخوارها هستند، زورگوها همان زورگوها هستند». اگر در يك همچو محيطى خداى نخواسته انفجار حاصل بشود، غير از انفجارهاى ديگر است. ديگر چيزى براى كسى باقى نخواهند گذاشت؛ و لهذا بايد خود آقايان در فكر اين معنا باشند كه يك همچو چيزى نشود. و او به اين است كه شماها يك قدرى پايين‌تر بياييد، كارگرها را يك قدرى بالاتر ببريد. آنها نمى‌خواهند در عرض شما باشند؛ آنها يك زندگانى مى‌خواهند. شماها كه ـ الحمدللّه ـ دارا هستيد و داراى كارخانه‌ها هستيد و داراى كارمندان زياد هستيد، يك قدرى براى مصلحت خودتان و براى اينكه خداى ناخواسته يك وقت انفجارى نشود كه همه چيز به باد برود، همه چيز يك كشورى به باد برود، شماها يك مقدارى خودتان با دست خودتان به اينها يك كمكهايى بكنيد. يك كارهايى بكنيد كه آنها ببينند كه در اين وضعى كه حالا شده است به آنها رسيدگى مى‌شود. البته دولت هم رسيدگى مى‌كند، ما هم موعظه‌شان مى‌كنيم و رسيدگى مى‌كنيم، اما مسئله اين است كه اينها ببينند كه در يك جمهورى اسلامى، اين كارگرها ببينند كه اين اشخاصى كه در رأس هستند ـ و آن وقت كارفرما به آنها مى‌گفتند ـ اينها بنا دارند كه با اينها يك جور ديگرى رفتار كنند. آنى كه كمونيست ها يا اشخاص منحرف تبليغ مى‌كنند، اين جور نيست. بنابراين است كه با اينهايك طرز بهترى رفتار بشود، به زندگى آنها رسيدگى بشود، به احتياجات آنها رسيدگى بشود. اختلاف طبقاتى اين معنا در امروز ديگر عملى نيست كه يك دسته‌اى آن بالاها باشند و همۀ چيزهايى را كه بخواهند، به طور اعلى تحقق پيدا بكند؛ پاركها و اتومبيل‌ها و بساط. يك دسته هم اين زاغه‌نشين‌ها باشند كه اطراف تهران‌اند، و مى‌بينيد آنها را. اين نمى‌شود، اين نه منطق اسلامى دارد، نه منطق انصافى دارد، نه صحيح است. و اگر خداى نخواسته اينها صدايشان درآيد، ديگر قابل خاموشى نيست. شماها بايد يك فكرى بكنيد براى اينها. شما براى حفظ خودتان، حفظ خانواده‌تان، حفظ ثروتتان، حفظ حيثيت‌تان، خودتان بنشينيد با هم تفاهم كنيد. دسته‌هاى ديگر هم كه [پيش] من آمدند ـ از اصفهان يك دسته‌اى آمده بودند ـ من همين حرفهايى كه به نظرم مى‌آيد به آنها گفتم، كه بايد يك فكرى خودتان بكنيد كه اين تفاوت طبقاتى به اينطور نباشد؛ يك تعديلى بشود. اسلام تعديل مى‌خواهد؛ نه جلو سرمايه را مى‌گيرد، و نه مى‌گذارد سرمايه آنطور بشود كه يكى صدها ميليارد دلار داشته باشد و براى سگش هم اتومبيل داشته باشد و شوفر داشته باشد و امثال ذلك؛ و يكى شب برود پيش بچه‌هايش نان نداشته باشد. نمى‌شود اين؛ اين عملى نيست. نه اسلام با اين موافق است، نه هيچ انسانى با اين موافق است. اين با دست شماها نصفش حل مى‌شود؛ نصفش. اگر نگويم همه‌اش، نصفش با دست شما حل مى‌شود. يك قسمت ديگرش هم با دولت است كه براى اينها خانه درست بكند، بسازد ـ عرض مى‌كنم كه ـ يك زندگى؛ همان قدرى كه آن بيچاره‌ها مى‌خواهند. شما خيال نكنيد آن كارگرها مى‌گويند ما اتومبيل مى‌خواهيم، ما پارك مى‌خواهيم. اين حرفها نيست. آنها يك زندگى مى‌خواهند. مى‌خواهند وقتى بروند منزلشان اگر بچه‌اش بگويد من كفش ندارم بتواند كفش بخرد برايش. بشرند آنها. ناراحت مى‌شوند. خود شما فكر كنيد كه خودتان برويد منزل، يك بچۀ عزيز داشته باشيد از شما يك چيز بخواهد نداشته باشيد، يك وقت ندهيد، ناراحتى ندارد؟ يك وقت بخواهيد و نداشته باشيد به او بدهيد، فضلاً از اينكه يك وقت برود منزل، و ببيند كه پدرش برايش نان نياورده! خوب شما فكر اين را بكنيد. اين منطق ديگر درست نمى‌شود كه بگوييد كه ما اختيار داريم و همه اختيارات را داريم، و ما بايد چه باشيم و چه باشيم، و ديگران هيچ! نمى‌شود اين. اين من حالا كه عرض مى‌كنم از نظرِ جهت سياسى‌اش مى‌گويم كه جهت سياسى براى خود كارخانه‌دارها و براى خود كارفرماها، جهت سياسى اقتضا مى‌كند كه خودشان فكر بكنند و اين مسائل را بين خودشان حل كنند. من به آن اصفهانى‌ها هم كه آمدند گفتم شما خودتان يك چيزى تشكيل بدهيد، يك مجلسى تشكيل بدهيد، با هم صحبت بكنيد، با هم قرار بدهيد كه يك كمكهايى بكنيد به اينها؛ كه اينها دلخوش بشوند به شما، هم كار خوب بكنند برايتان و هم آن انفجارى كه احتمال هست، و من ترس از او دارم، آن حاصل نشود. اين آن مطلبى است كه عرض كردم كه به طور موعظه مى‌گويم. و مسئله اساسى است و سبك نگيريد اين را. شما حالا ممكن است كه خيلى توجه به مسائل نكنيد اما يك وقت از دست بگذرد، وقتش بگذرد، و علاج براى هيچ كس ممكن نباشد. نه ما بتوانيم مهارش كنيم و نه شما بتوانيد. اين يك فكر مى‌خواهد. اسلام و تثبيت مالكيت مشروع اما آنكه راجع به قضاياست. آنى كه مربوط به من است، بايد صحبت كنم. البته يك چيزهاييش مربوط به دولت است ـ يكى مربوط به وزارت كار است، يكى مربوط به ـ عرض مى‌كنم ـ جهات ديگر است. و او اين است كه ما اجازه نخواهيم داد كه يك قدم خلاف اسلام بردارند. اسلام، مالكيت را به طور مالكيت مشروع تثبيت كرده، اجازه داده است و كسانى كه داراى كارخانه‌اى هستند، صنعتى هستند، آنها اگر به غير مشروع نباشد، آنها بايد باشند سرجايشان. و طرح دولت هم اين نيست كه صنايع خاص مردم را چه بكنند. دولت هم آن طرحى كه حالا داده‌اند ـ كه من باز درست تمامش را همچو با دقت نگاه نكردم ـ اين است كه گفتند يك دسته‌اى هستند كه اموالشان اموالى بوده است كه چه كرده‌اند و برده‌اند و خورده‌اند و از بين برده‌اند و اموال غير است و كذا؛ و صاحب كارخانه‌هايى كه آنطور هستند، آنها ملى مى‌شود، و اين حق است. يك دسته هم آنها هستند كه بدهكار به دولت هستند، بيشتر از آن اندازه‌اى كه دارند در آنجا. يك دسته اشخاص هستند كه به اندازه‌اى نه، بدهكار نيستند؛ خودشان شريك‌اند. آن شريكشان عبارت از كسى بوده است كه مثلاً شاه و امثال اينها بوده‌اند. يكى هم شريك خاصى داشته‌اند. اينها بيايند، شركتشان محفوظ است. يك دسته هم هستند كه خودشان مى‌توانند اداره كنند، خودشان اداره كنند. جلوگيرى از خروج دولت از خط اسلام اينجا مملكت كمونيست نيست كه دولت، هر چى هست كمونيستى كه نيست؛ اينجا دولت اسلامى است. آنقدرى كه اسلام مى‌شناسد مالكيت را، دولت نمى‌تواند تخطّى بكند. بخواهد تخطّى بكند كنارش مى‌گذارند. اينطور نيست كه شما خيال كنيد كه بخواهند هركس هر كارخانه‌اى دارد بگيرند. چنانچه در زمينها گفته بودند كه خوب، زمينها را مى‌خواهند بگيرند. مسئله اين نبود. زمينْ موات بود؛ زمينِ موات اين است كه هيچ كسى در اين زمين [آبادانى] نكرده. آن وقت اين موات را فروخته بودند. همۀ فروش غلط بود. زمين موات را نمى‌تواند كسى بفروشد. يا يك خط‌كشى كرده بودند و فروخته بودند. آن هم غلط است. آن موات را مى‌گيرند بلكه ارفاق هم مى‌كنند كه اگر خودش بتواند، برود چه بكند. اما زمينى كه كسى احيا كرده و مالك هست كى مى‌گيرد او را؟ كى مى‌تواند بگيرد او را؟ اين مسائل مطرح نيست. اين مسائل يك مسائل اسلامى است، يك برنامۀ اسلامى است. و تاكنون هم هرچه اينها گفته‌اند و طرح داده‌اند من نديدم يك چيزى باشد كه خلاف اسلام باشد و بخواهند اين را؛ ولى شايعات زياد است. يك كلمه كه گفته مى‌شود كه اراضى موات گرفته مى‌شود؛ يكدفعه شايع مى‌شود به اينكه مى‌خواهند خانه‌هاى مردم و زمينها را بگيرند از مردم! اما اشخاص غير مسئول اگر يك حرفى، نطقى بكنند، توى روزنامه يك چيزى بنويسند، اينها ميزان نيست. هر وقت خود دولت صحبت كرد، سخنگوى دولت صحبت كرد، او ميزان است. روزنامه‌ها خيلى چيزها همين طورى مى‌نويسند يا يك اشخاصى كه غير مسئول‌اند يك حرفهايى مى‌زنند. اين مربوط به دولت و مربوط به اسلام نيست. ما روى خط اسلام بايد عمل كنيم. من تا زنده هستم از خط اسلام نمى‌گذارم دولت خارج بشود. و من اميدوارم خودمان هم خارج نشويم. خرابيهاى به جا مانده از رژيم شاه و شماها سرگرم كارتان باشيد. لكن آن مطلبى را كه به شما گفتم خيلى در نظر داشته باشيد، خيلى توجه داشته باشيد. شما فكر بكنيد اينها فرزندان خودتان هستند. شما فكر كنيد كه يك فرزندى داريد، برود منزل براى بچه‌اش نان نداشته باشد به شما چه مى‌گذرد، فكر اين را بكنيد. يك قدرى افكارتان را بياوريد توى اين جمعيتى كه زيردست‌تان هست؛ توى اين جمعيتى كه زاغه‌نشين هستند؛ توى اين جمعيتى كه هيچى ندارند. البته دولت هم مشغول است لكن بى‌انصاف ها اين قدر خرابى كرده‌اند و رفته‌اند كه به اين زودى نمى‌شود اصلاحش كرد. هر جا شما دست بگذاريد خرابى است. هر چى توانستند بانك ها را چاپيدند و رفتند، به عنوان قرض. الآن اين چيزهايى كه اينها گذاشته‌اند، از قبيل عمارات و اينطور چيزهايى كه گذاشته‌اند، همه‌اش را قرض كرده‌اند و برده‌اند؛ كه بايد قرض آنها را بدهند. اينطور نيست كه اين ثروتها را ما ـ ابتدائاً خيال مى‌كرديم خوب، براى اصلاح حال فقرا همينى كه اينها گذاشتند كافى است. ما همينها را «بنياد مستضعفين» درست كرديم... بعد كه رسيدگى كردند ديدند چى! آنقدرى كه اينها چاپيدند و رفتند ـ و اين اخيراً قرض كردند، و همچو كه فهميدند امكان دارد كه بروند، قرض كردند از همۀ بانك ها با هر طورى كه توانستند و چاپيدند و بردند ـ اين بنياد مستضعفين هم آنقدرها سرمايه ديگر ندارد. معلوم شد اينطورها نيست كه ما خيال مى‌كرديم كه كافى است براى ما. ما بايد دستمان را باز پيش ملت دراز كنيم؛ براى اينكه اين مستضعفين و اين بيچاره‌ها و اين زاغه‌نشين‌ها را نجاتشان بدهيم، بايد به ملت رجوع كنيم و ملت اين كارها را بكند. توجه به خواسته‌هاى كارگران همه‌مان يعنى با هم، همه‌مان روى‌هم‌رفته دست به هم بدهيم كه يك وضع متوسطى براى اينها حاصل بشود، كه نه بى‌انصافى باشد نسبت به برادرهاى هم‌نوع شما. اينها را برادر خودتان حساب كنيد. كارگرها، كارگردان ها را نوكر حساب نكنيد؛ برادر حساب كنيد، فرزند حساب بكنيد. حوايجشان را ببينيد چه [است]، براى اولادتان حوايجى اگر داشته باشد، هرچه بتوانيد برمى‌آوريد. اينها آنقدرها نمى‌خواهند. آنقدرى كه يك زندگى متوسطى، همچو نباشد كه هرچه را دست بگذارد نداشته باشد! اين اسباب اين مى‌شود كه خداى نخواسته يك وقت غير آنطورى كه ما فكر مى‌كنيم بشود. ايران آباد به كمكِ دولت و ملت خداوند ان‌شاءاللّه همۀ شما را حفظ كند و همه‌تان در فكر اين باشيد كه اين مملكت را راهش بيندازيد. شما خيال كنيد دولت تنها بتواند، نمى‌تواند. مسئله اين نيست كه دولت بتواند كار بكند؛ يك قشر از مردم بتوانند؛ نمى‌توانند. بايد هركس در هر جا هست مشغول بشود به خدمت تا اينكه بشود اين كار را انجام بدهيم. من كه اينجا نشسته‌ام و يك طلبه هستم به اندازۀ طلبه‌اى به مردم سفارش كنم، چه بكنم و شما كه صاحب كارخانه هستيد، و خداوند به شما عنايت كرده است شما هم به اندازۀ خودتان كار را انجام بدهيد؛ كشاورزان هم به اندازۀ خود. هركس در آن محيطى كه هست آنجا را درست بكند. ان‌شاءاللّه بلكه ايران به دست همه درست بشود، و دوباره چپاولگران نيايند همه چيز شما را ببرند؛ هرچه نتيجۀ عملتان است چپاولگران به صورتهاى مختلف و به جهات مختلف ببرند. اين بسته به اين است كه خود ما قيام كنيم، و گمان نكنيم كه مطلبْ ديگر تمام است. نخير، مطلب تمام نيست. الآن ساختن بدتر از سابق است. سابق براى بيرون كردن آنها خيلى مؤونه نمى‌خواست؛ يعنى جز مؤونۀ مشت و فرياد! اما حالا محتاج به عمل است و همه عمل بكنند. و همه براى خدا عمل بكنند. خداوند ان‌شاءاللّه همه شما را موفق كند.
