بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم حفظ همبستگى موجود ميان ملت و دولت من گمان مى‌كنم كه بعضى تحولاتى كه بعد از انقلاب در ايران پيدا شد، اين تحولات بود كه ما را به مسائلى كه تاكنون رسيده‌ايم، رسانده است. و مِن‌جمله از تحولات، اين هماهنگى ملت با دولت است. اين شايد در رأس ساير تحولات باشد. ما بايد اين هماهنگى را با هر قيمتى كه شده است، با هر زحمتى كه شده است، حفظ كنيم. اگر ـ خداى نخواسته ـ از دست ما اين هماهنگى بيرون برود، كارهاى شما فَشَل خواهد شد و مملكت به همان مسائلى كه سابق بود ـ خداى نخواسته ـ كشانده خواهد شد. ما الآن در [غير] ايران، گمان ندارم كه در جاى ديگرى ـ لااقل آنجاهايى كه ما اطلاع از آنها داريم ـ اين معنا باشد كه اين‌جور هماهنگى بين ملت و دولت باشد. ما بناى بر اين نداريم؛ يعنى، دولت ما بناى بر اين ندارد كه يك مسئله‌اى را در يك اتاق سربسته، اين مسئله را خودش طرح بكند و تحميل كند بر ملت؛ مثل قضيۀ پيشنهاد فهد. دولتهاى منطقه، همۀ دولتها ـ ما حالا دولتهاى منطقه بيشتر در نظرمان هست ـ دولتهاى منطقه ـ اگر عموماً گفته نشود ـ به طور اكثريت قاطع، اينطورند كه خودشان يك چيزى را طرح مى‌كنند؛ كارى به اين ندارند كه مصالح ملت چيست، نظر ملت چيست، مردم چه‌كاره‌اند. اگر يك جايى هم ـ فرض كنيد كه ـ يك مجلس شورايى باشد، يك صورتى است كه مثل مجلس شوراى زمان محمدرضا و زمان رضاشاه، كه يك صورتى است كه خوب ما هم مجلس داريم، والاّ مجلس به آن معنايى كه واقعاً برگزيده‌هاى خود ملت باشند بدون تحميل، و نظر خود ملت باشد بدون اين [كه] تحميل بشود، من گمان ندارم كه جايى را شما بتوانيد پيدا كنيد كه اينطور باشد كه صد درصد ملت است و همۀ امور در دست ملت است و دولت برگزيده از ملت است و خدمتگزار ملت. ما نمى‌خواهيم كه و شما نمى‌خواهيد كه برگردد مسئله به مسئلۀ زمان محمدرضا يا زمان رضاخان. و اگر سست ما بياييم و اين هماهنگى را حفظ نكنيم، خوف اين معنا هست كه آنهايى كه از اسلام سيلى خوردند و آنهايى كه نگران اوضاع ايران، بلكه نگران اوضاع منطقه هستند، يك كارى بكنند؛ يك راهى را پيش بگيرند كه ملت را خسته كنند، اختلاف ايجاد كنند بين افراد ملت، اختلاف ايجاد كنند بين دولت و ملت و يك راهى باز كنند كه يك رضا شاهى را دوباره بياورند به عنوان رئيس‌جمهور اسلامى ـ به عنوان شاهنشاهى نمى‌آورند ـ به عنوان رئيس‌جمهور صد در صد اسلامى! و بسيارى از مسائل اسلامى را هم از من و شما بيشتر عمل كند. از اين جهت، در رأس برنامه‌هاى دولت، بايد اين مطلب باشد كه اين هماهنگى را حفظ بكند؛ خيال نكنند كه ما دولت هستيم و بايد مسئله‌اى را كه ما طرح مى‌كنيم ملت بپذيرد، چه روى مصالحش باشد، چه نباشد. شما مى‌بينيد كه خودشان مى‌روند طرح درست مى‌كنند، مى‌روند در امريكا بين مصر و تل آويو و واشنگتن يك طرحى درست مى‌كنند و بعد هم مى‌گويند كه اين طرح بايد اجرا بشود؛ كارى ندارند به اينكه ملت مصر چه‌كاره است، ملت فلسطين چه‌كاره است، لبنان چه‌كاره است. ظلمهايى كه به اينها شده است، چه [مى‌باشد]، اينها را هيچ كار ندارند، روى مصالح خود قدرتمندها اين مطالب را پيش مى‌آورند و دولتها، ملتها را به هيچ حساب مى‌كنند؛ همين طورى كه شما ديديد كه در زمان محمدرضا و رضاشاه، دولت، ملت را هيچ حساب مى‌كرد؛ چنانچه آن كسى كه در رأس بود، آن خائنى كه در رأس بود، همه را هيچ حساب مى‌كرد. رضاخان همه را هيچ حساب مى‌كرد و محمدرضا هم اينطور بود و اين اسباب اين مى‌شد كه آنها بتوانند سلطۀ خودشان را تحميل كنند؛ براى اينكه غير از يك نفر كسى نيست. با يك نفر مى‌شود تفاهم كرد. اينكه اينها نمى‌خواهند پاى ملت در كار باشد، براى اين [است] كه با ملت تفاهم كردن كار آسانى نيست. اما با يك نفر رئيس جمهور، با يك نفر نخست‌وزير، با يك نفر شاه، اينها مى‌توانند تفاهم كنند و مسائلشان را به او بگويند و اين هم به مردم تحميل كند. مردم هم كه در صحنه نيستند و ابرقدرتها نمى‌خواهند باشند. دولتهايى را هم كه سركار مى‌آورند، با همين ميزان [سر] كار مى‌آورند كه به ملتها كار نداشته باشيد شما؛ شماييد كه حاكم هستيد، شماييد؛ بايد همۀ كارها را خودتان انجام بدهيد. الآن اين تحولى كه در ايران است، اين مسئله را از بين برده. مسئله اين [است] كه ما رئيس جمهورى داريم كه بايد حتماً به مردم حكومت كند و نخست‌وزير و هيأت دولتى داريم كه همۀ امور دست اينهاست. و «ملت چه‌كاره است، ما هستيم كه هستيم»، اين مسئله در ايران مطرح نيست. و يكى از تحولات بزرگى است كه ايران به خواست خداى تبارك و تعالى به دست آورده و اين تحول موجب اين شده است كه كارهاى شما پيش برود. شما نمى‌توانيد كارهايى كه الآن در ايران هست انجام بدهيد، الاّ با هماهنگى با ملت. هماهنگى با ملت هم اين است كه شما توجه كنيد به خواستهاى اينها. مردم يك استاندار خوب مى‌خواهند، اينكه تقاضاى صحيحى است. خوب، شما يك استاندارى كه ـ فرض كنيد ـ در فلان جا هست و با مردم نمى‌سازد، اين استاندار را برداريد، يك استاندار ديگر بگذاريد؛ تفاهم كنيد. علما هم فرض كنيد كه در بلاد هستند، آنها نمى‌خواهند كه سلطنتى بكنند، حكومتى بكنند. آنها مصالح مردم را ملاحظه مى‌كنند. فرض كنيد مى‌گويند: فلان رئيسى كه در اينجا هست، اين با مصالح مردم سازگار نيست. اين كارى ندارد؛ خوب، اين را يك جاى ديگر مى‌گذارندش. يا اگر آدمى است كه واقعاً هر جا بگذارند خراب است، كنارش مى‌گذارند و چه مى‌كنند. مقصود من اين است كه تفاهم بين دولت و ملت و تفاهم اساسى بين ملت و دولت وقتى است كه بين روحانيت و ملت باشد. اينكه ديديد كه در همۀ اين زمانها روحانيت مورد هجمه بوده ـ زمان رضاشاه را شايد هيچ يك از شما ادراك نكرده باشد، درست كه بداند چه مى‌كردند. تمام صدمه‌ها بر روحانيت بود ـ اين روى همين معنا بوده كه آنها مى‌ديده‌اند كه روحانيت با ملت دستشان توى هم است و چنانچه اينها زنده بمانند و اينها داراى يك هويتى باشند، اگر يك كارى بخواهند بكنند، اينهايند كه مى‌توانند صدا كنند. خوب رضاشاه هم ديد كه در خيلى از جاها، قيام از طرف روحانيت شد؛ از خراسان شد، از اصفهان شد، از جاهاى ديگر هم شد، از آذربايجان شد. از اين جهت، اينها مى‌خواهند، اساس مطلب اين است كه ملت را از مسائل روز كنار بگذارند. تماس با ملت نداشته باشد هم مسائل روز و اين يك ضررى است كه بر دولتها وارد مى‌شود و خودشان ملتفت نيستند. شمايى كه الآن متوجه اين مطلب هستيد و احساس اين مطلب را كرده‌ايد كه هرچه داريد از مردم است، اگر مردم نبودند، اگر اين مردم، خصوصاً اين مستضعفين، خصوصاً اين جنوب شهريهاى به اصطلاح پابرهنه‌ها، اگر اينها نبودند، شماها يا در حبس الآن بوديد يا در تبعيد بوديد يا در انزوا؛ همۀ شما، يا بايد بنشينيد توى خانه‌هايتان و نتوانيد يك كلمه صحبت بكنيد يا اگر صحبت كرديد، بايد حبس برويد، زجر بكشيد، بايد تبعيد بشويد و امثال ذلك. اين ملت است كه آمد شما را از اين همه گرفتاريها بيرون آورد و آورد و با رأى خودش، مجلس درست كرد و جمهورى اسلامى را تنفيذ كرد و رئيس‌جمهور درست كرد و آنها هم دولت درست كردند. همۀ چيزهايى كه ما داريم از اين مردم است، خصوصاً از اين مستضعفين. آن بالاييها به مردم كارى ندارند، آنها مشغول كار خودشان هستند، آنها ناراضى مى‌خواهند درست كنند. و نكته‌اش هم معلوم است؛ كه از آن شهواتى كه به طور آزاد داشتند، حالا نمى‌توانند داشته باشند. آن شهوات آزادانه‌اى كه آنها داشتند، هر كارى دلشان بخواهند بكنند، هر مجلسى بخواهند تهيه كنند، هر بساطى بخواهند درست كنند، حالا ديگر در جمهورى اسلامى نمى‌شود اين معنا. از اين جهت، آنها يا كارشكنى مى‌كنند يا كارى به شماها ندارند. اما آن كه شما را از آن رنج و از آن عذاب و از آن گرفتارى بيرون آورد و آورد به مقام دولت رساند، اين مردم بودند. تا اين مردم را داريد خوف اينكه بتوانند به شما آسيب برسانند، هيچ نداشته باشيد؛ براى اينكه آنها آسيب را با يك نقشه‌هايى درست مى‌كنند؛ نمى‌آيند بريزند ملت را بكشند. آنها ملت را مى‌خواهند از آن كار بكشند، نمى‌خواهند مملكت خراب كنند، مى‌خواهند مملكت آباد باشد، از آن چيز ببرند. آنها با يك نقشه‌هايى، بين دولت و ملت شكاف ايجاد مى‌كنند؛ بين دولت و روحانيت شكاف ايجاد مى‌كنند. اين شكاف كم‌كم اگر زياد شد، اسباب نارضايتى شد، مردم از دولت منحرف مى‌شوند. [آن وقت] شما يا بايد با سر نيزه با مردم رفتار كنيد يا برويد كنار. توفيق خدمتگزارى به مردم، موهبتى الهى اين موهبت الهى كه به شما شده است و به همۀ ما شده است و به همۀ مسلمين شده است، اين موهبت الهيه را همين طور بگيريد و محكم نگه داريد. هم به آقاى رئيس‌جمهور اين را عرض مى‌كنم و هم به آقاى نخست‌وزير و هم به همۀ شما. هر كدام شما در هر جايى كه هستيد، مأمورينى كه مى‌خواهيد بفرستيد به اطراف، اين مأمورين را درست توجه كنيد كه با ساخت مردم موافق باشند. همان طورى كه خود شما مى‌خواهيد با مردم همفكر باشيد، اينها هم با مردم همفكر باشند، با روحانيون همفكر باشند، طورى باشد كه هماهنگى داشته باشند و عمال دولت هماهنگى با مردم داشته باشند؛ با روحانيت كه داشته باشند، با مردم هم دارند. و اين اسباب اين مى‌شود كه بين دولت و ملت هميشه همبستگى هست و اين موجب اين مى‌شود كه ايران مصون بماند؛ نتواند كسى در آن كارى بكند. عمدۀ آنچه كار مى‌شود [روى] آن، ايجاد اختلاف است. حالا توانستند بين اين ملت و ملت ديگر و ملتهاى ديگر، ملتها را نتوانستند، بين ملتها و دولتهايشان خيلى آسان است. اين دولتها را امر مى‌كنند كه شما طرح فلان را بده، مردم ناراضى مى‌شوند از اين؛ كارى هم از آنها نمى‌آيد، اختلاف پيدا مى‌شود. كم‌كم اين اختلاف مى‌رسد به آنجايى كه ممكن است سقوط بيايد. الآن در منطقه اينطورى است كه يك عدۀ معدودى مى‌خواهند بر همۀ منطقه حكومت كنند و هيچ كار نداشتند چنانكه ملت چه‌كاره است و چه مى‌خواهد. و ما با ملت [مى‌گوييم،] همۀ ملتها بايد اين مطلب را بدانند كه امروز مثل ديروزها نيست. امروز مردم توجه پيدا كرده‌اند به اينكه نبايد يك اقليتى بر يك اكثريتى قاطع حكومت كنند. اين مطلب پيدا شده در ذهن مردم. در بلاد اسلامى، اين مسئله طرح است الآن كه بايد ما يك «جمهورى اسلامى» داشته باشيم، ما نبايد يك «جمهورى دمكراتيك» داشته باشيم ـ به اصطلاح اينها ـ يك مسئله غربى داشته باشيم، اسمش را عوض كنيم. سال شاهنشاهى را برداريم يك شاهنشاهى ديگرى جايش بگذاريم؛ به طور مسائل غربى. الآن همۀ ملتها، تقريباً ملتهاى اسلامى، همه توجه به اين مسئله پيدا كرده‌اند كه آنى كه در ايران هست ما مى‌خواهيم؛ آنى كه در ايران شده است. شما اين را حفظش كنيد. اينى كه در ايران شده است ادامه‌اش مشكل است. بايد اين ادامه را با همۀ اشكالاتى كه دارد، بدهيد. و بايد ان‌شاءاللّه‌، همه‌تان خودتان را احساس كنيد كه ـ واقعاً احساس كنيد ـ خدمتگزاريد. انبيا و روحيۀ خدمتگزارى انبيا اينطور احساس را داشتند. انبيا خودشان را خدمتگزار مى‌دانستند، نه اينكه يك نبى‌اى خيال كند حكومت دارد به مردم. حكومت در كار نبوده. اولياى بزرگ خدا، انبياى بزرگ همين احساس را داشتند: كه اينها آمدند براى اينكه مردم را هدايت كنند، ارشاد كنند، خدمت كنند به آنها. شما هم احساس قلبى‌تان اين مطلب باشد كه واقعاً ما آمديم كه به اين مردم خدمت كنيم و اين خدمت به مردم، خدمت به خودمان است؛ يعنى، ما اگر اين مملكت را با اين وضعى كه الآن دارد به پيش ببريم، با اين حاضر بودن مردم در صحنه به پيش ببريم و با اين همراهى مردم با دولت، هر قصه‌اى كه براى دولت پيش مى‌آيد، مردم پيشقدم هستند. شما ملاحظه بفرماييد پيشترها با فشار ـ الآن هم جاهاى ديگر اينطور است با فشار ـ يك سربازى را مى‌بردند در جبهه، شما ديديد كه به من گفته بودند كه شما بگوييد، من نشده يك‌وقت صحبت كنم، خودشان گفتند؛ به مجرد اينكه گفتند به اينكه ما سرباز لازم داريم، ما اشخاص لازم داريم، آنجا اينقدر جمعيت رفت اسم نوشت كه صدايشان درآمد كه نه نمى‌خواهيم؛ ديگر بسِ‌مان است، در صورتى كه مى‌روند به جنگ، مى‌روند به قتال، مى‌روند به كشته شدن. يك همچو مملكتى كه اينطور شده است ـ و به خواست خدا اين مطلب شده است، با تأييد خدا اين مطلب شده است ـ اين را بايد حفظش كرد، بايد قدرش را دانست. ما بايد خدمت كنيم به اينها. من واقعاً گاهى وقتها كه مى‌بينم بعضى از اين جوانها اينطور هستند، من خجلت مى‌كشم كه اينها چه مى‌گويند، ما چه مى‌گوييم. اينها چه حالى دارند و ما چه حالى داريم. اينها را خدا به دست ما داده. اين كار، كارى است الهى، كارى نيست كه يك بشر بتواند انجام بدهد. همۀ بشر هم جمع بشوند يك نفر را نمى‌توانند داوطلب مرگ كنند؛ آن خداست كه اين كار را كرده. بنابراين، آن چيزى كه در رأس برنامه‌هاى دولت است تفاهم بين ملت و دولت [است] و آن هم نه اينكه هى بگوييم: «تفاهم داريم.» شمايى كه وزير دارايى هستيد، آن افرادى كه مى‌فرستيد به اطراف، افرادى باشند كه صالح باشند، افرادى باشند كه با مردم بسازند؛ نخواهند بروند آنجا مثل سابق انجام بدهند. آن كسى هم كه وزير كشور است، مى‌خواهد بفرستد، حكومتهايى كه مى‌فرستند، استاندارها[يى] كه مى‌فرستند، استاندارهايى باشند كه با علما، با مردم بسازند، نه اينكه اختلاف پيدا كنند، آن اختلاف كم‌كم زياد بشود. در يك جايى اختلاف بين حاكم و ملاّى آنجا بشود، باز اختلاف بيايد به سطح پايين‌تر، مردم با آن اختلاف پيدا كنند، مردم هم هيچ وقت حاكم را نمى‌گيرند و ملاّ را دست از او بردارند. مردم ملاّها را مى‌خواهند؛ براى اينكه اساس اسلام هستند. مردم اسلام مى‌خواهند. اينها هم معرفى هستند؛ معروفند به اينكه اينها اسلامى هستند. بنابراين، هر يك از شما كه مى‌خواهيد يك مأمورى در يك جايى بفرستيد، مأمور را درست ملاحظه كنيد، ببينيد چه‌كاره است و چه بوده است و چه بايد باشد و به او سفارش كنيد كه تو مأموريتت تا آن حدود است كه با مردم بسازى، با روحانيون بسازى؛ نروى آنجا معارضه بكنى. و ما بايد همين مسائل را حفظ بكنيم. اگر اين مسائل حفظ بشود، شما خيال نكنيد از خارج بتوانند به شما يك صدمه‌اى بزنند. ان‌شاءاللّه‌ كه نمى‌توانند. و ان‌شاءاللّه‌، خداوند شما را حفظ مى‌كند. و شما اگر در خدمت مخلوق باشيد، در خدمت اين بندگان خدا، كه خدا علاقه به آنها دارد باشيد، خداوند هم حفظ مى‌كند شما را. ان‌شاءاللّه‌ موفق و مؤيد باشيد. و دولت، شما خودتان با هم، آقاى رئيس جمهور با شما، شما با آقاى رئيس جمهور، همه با مجلس؛ همۀ اين ارگانها با هم دست به هم بدهيد كه اين بارى كه افتاده، بلندش بكنيد. ان‌شاءاللّه‌، موفق خواهيد شد. والسلام عليكم و رحمة‌اللّه‌ و بركاته