

أعوذباللّه من الشيطان الرجيم بسماللّه الرحمن الرحيم اختلافات بىاساس، توطئۀ دشمن بنده مىخواستم امروز مباحثه بكنم لكن ديروز دو نفر از آقايان آمدند و مطالبى گفتند كه موجب تأسف شد، و لازم شد كه من يك تذكراتى به آقايان عرض بكنم. حتى بعضىشان گفتند ـ در پرده گفتند ـ كه اگر يك جلوگيرى نشود، ممكن است كه يك اختلاف شديد و يك زد و خورد راه بيفتد در بعضى موارد. و من نمىدانم كه اين اختلافات سر چيست؟ سر دنيا هست؟ شما كه دنيا نداشتهايد؛ ما و شما كه دنيا نداريم كه سر دنيا اين اختلافات را داشته باشيد. همۀ زندگيهاى ما را كه روى هم بريزند، به مرتبۀ زندگى اشخاص مرفه نيست. براى يك امر خيلى مبتذل و خيلى پيش پا افتاده آيا لازم است كه آقايان قيام بكنند و با هم جبههبندى كنند؟ و خوف اين برود كه سه دسته از آقايان در بعضى موارد بريزند به جان هم؟ شما احتمال نمىدهيد كه يك دستى در كار باشد براى اينكه اين حوزهها را مفتضح كند؟ از اين مفتضحتر؟ شما احتمال نمىدهيد كه دشمن دنبال اين مطلب باشد و دست داشته باشد در اين مسائل، به طورى كه شما ملتفت نشويد. از پشت يك حجابى باشد، با آن زرنگيهايى كه آنها دارند و سياستى كه آنها دارند و خدعهها و فريبى كه آنها دارند، يك دستى دنبال اين مطلب باشد، دست ناپاكى، و بخواهد شما را در جامعه مفتضح كند و بعد از افتضاح از بين ببرد، و مردم تشكر كنند بر اينكه اين آخوندها از بين رفتند. احتمال اين معنى نمىرود به صورت ديانت، به صورت عرض مىكنم كه مقدسى، به صورت ظاهرالصلاح، اشخاصى وارد بشوند در بين شما؛ يا اشخاصى اشخاص ديگرى را كه از خود شما هستند اغفال كنند؛ يا اين اغفال شدهها در بين شما بيايند و يك مطلبى را پخش بكنند كه به واسطۀ اين مطالب يك مفسدههايى پيدا بشود، علاوه بر اين مفسدههايى كه در حوزهها انسان مىبيند؟ توطئه براى ايجاد آشوب در حوزهها ما عددمان ـ اصلش ـ چندتاست؟ عدد ما كه الآن در نجف هستيم و در اعتاب مقدسۀ ديگر و در ايران و در ساير ممالكى كه حوزۀ شيعه هست، شما عددتان چندتاست؟ به بيست هزار مىرسد عدد شما؟ حوزههاى ما به بيست هزار... ما فرض مىكنيم شما دويست هزار جمعيت باشيد از آخوند ده و غير ده و اينها، دويست هزار جمعيت شما باشيد؛ اين دويست هزار جمعيت اگر چنانچه با هم بودند و اجتماع داشتند و همين طورى كه اسلام دعوت كرده است اينها هم تبعيت مىكردند، ازشان خيلى كار برمىآمد. لكن دويست هزار نفرى كه، اگر نگويم دويست هزار رأى، آراى متشتت مختلف دارند، هر كسى هر جبههاى به قول شما يك رأى مستقلى دارد كه روى آن رأى جبهههاى ديگر را مىكوبد، اگر بنا شد جمعيت ما اينطور شد كه در داخل خودمان ما يكديگر را مفتضح كرديم، پيرمردمان پيرمرد را، جوانمان جوان را، جوانمان پيرمرد را، پيرمردمان جوان را، مفتضحكرديم، ويك دستهايىهم در دنبال قضيه بود كه علاوه بر اين مفسدهاى كه هست و انسان مىبيند، يك آشوبى در حوزهها بپا كند به اسم جبهۀ كذا و جبهۀ كذا، و دنبال اين آشوب يك نتيجههايى ـ آنهايى كه مىخواهند اين حوزهها نباشند و اينها را مضر به حال خودشان مىدانند، اينها يك نتايجى ـ ببرند و با اين نتيجه ملت هم به شما اظهار تأسف نكند، بگويد اينها وضعشان اين بود كه ديديد و وضعشان اين است كه مىبينيد. جبههبنديهاى كاذب من متأسفم كه يك نفر جوان ـ از اروپا آمده بود اينجا، يا يكى دو دفعه با من ملاقات كرد، و شايد هفت ـ هشت روز، پنج ـ شش روز، هفت ـ هشت روز، يك همچو چيزى، خيلى كم اينجا بود، به يكى از آقايان گفته بود ـ به من صحبتى نكرد ـ به يكى از آقايان گفته بود كه خوب شد كه من كه آخوندزادهام آمدم نجف، اگر يك كس ديگرى مىآمد و اين وضع را مىديد چه مىكرد؟! من نمىدانم كه در اين چند روز، در اين چهار ـ پنج روز، يك نفر، يك نفر آدم محصل خارجى كه از سنخ ما هم نيست، ولو پدرش از سنخ ماست، خودش از سنخ ماها نيست، اين در اين حوزۀ مباركه چى ديده است! با چه اشخاصى تماس پيدا كرده، آنها چه مطالبى به اين آدم گفتهاند كه بايد اظهار تأسف كند يك نفر آدم محصل جديد. اظهار تأسف كند از اينكه چرا وضع نجف اينطور است! اگر يك دستهايى در كار باشد و شما را همين دستها وادار كند كه من از جبهۀ كذا و زيد از جبهۀ كذا و آن از جبهۀ كذا ـ حتى در يك مدرسه ـ شما با هم جبههبندى كنيد و خداى نخواسته اگر راست باشد اين مطلب، يكوقتى يك انفجارى در يك مدرسه پيدا بشود و از اين مدرسه هم به مدرسۀ ديگر سرايت كند و از اين طايفه هم به طايفۀ ديگر سرايت كند و دستهاى ناپاكى هم اينها را دامن بزند و اين آتش را روشن كند، علاوه بر اينكه در دنيا ما كاذب مىشويم و نجف ساقط مىشود ـ نه من و شما تنها ـ يك حوزۀ هزار سالۀ دينى ساقط مىشود، يك اشخاص عالم متدين كه بحمداللّه باز فراوانند، اينها هم در جامعه ساقط مىشوند ـ علاوه بر اين ما جواب خدا را چه بدهيم؟ آفات علمِ بىعمل اينكه در روايات ما هست كه اهل جهنم متأذى۱ مىشوند از بوى عالِمى كه به علمش عمل نكند،۲ اين براى چيست كه عالِم وضعش اينطور است؟ اين براى اين است كه فرق است مابين عالِم و غير عالِم ـ از جهاتى فرق است. عالِم اگر خداى نخواسته منحرف شد، يك امت را ممكن است منحرف بكند. من خودم ديدهام اين مطلب را كه در بعضى از شهرستانهايى كه در ايام تابستان ما مىرفتيم، بعضى از شهرستانها را من مىديدم كه اينها بسيار مؤدب به آداب، جامعۀ آنجا مؤدب به آداب شرع هستند ـ مثل محلات كه آن وقتها اين جور بود ـ انسان وقتى ملاحظه مىكرد مىديد كه عالِم خوبى آنجا بوده. چند تا ملاّى متدين خوب اگر در يك جامعهاى، در يك شهرى، چند نفر ملاّى متوجه به ديانت، عاقل و عامل به علم خودش باشد، لازم نيست موعظه كند اصلاً، خود وجود او موعظه است. ما اشخاصى را ديديم كه خودِ وجودشان در انسان تأثير مىكرد. ملاّهايى يكوقتى در قم بود[ند] كه خودِ وجودشان، اصلاً انسان وقتى نگاه مىكرد به او ـ همان نگاه ـ موعظه بود. از آن طرف، ما الآن مىبينيم كه، تهران را من يك قدرى اطلاع دارم؛ محلات مختلف تهران فرق دارد، يك گوشه مىبينيد كه يك آدم منحرف آنجا معمم است يا امام جماعت شده است، يك طايفهاى را منحرف كرده است! اين گندش چقدر است؟ همان گند است كه اينجا به مشام مىرسد. اين گندى است كه ما در دنيا تهيه مىكنيم؛ نه يكى يك گندى را به ما اضافه بكنند؛ اين گند خود ماست. هر چه در عالم آخرت واقع مىشود، يك چيزى است كه از اينجا ما تهيه كردهايم و وارد مىكنيم در عالم آخرت. به ما يك چيزى خارج از عملمان نمىدهند؛ اعمال ماست اينها. فساد عالِم، فساد عالَم وقتى بنا شد كه يك عالِمى مفسده جو باشد و يك حوزه را در معرض خطر قرار بدهد، اين گندش يك حوزه را بلكه يك امت را مىگيرد؛ و همين گند است كه الآن شامۀ ما درست نمىتواند ادراك كند؛ وقتى كه در جهنم رفتيم ـ خداى نخواسته ـ آنجا ادراك مىكند شامهها. و اين گندى كه از اين عالِم بلند شده است و در دنيا اينطور كرده، آنجا مردم را متأذى مىكند. و در همين روايت است كه اَشدُّ الناس حسرةً۳ آنهايى هستند كه دعوت مىكنند اشخاص را به صلاح و خير و آنها استجابت مىكنند و عمل مىكنند به قول اين آدم و آنها در بهشت مىروند، و خود اين آدم عالِمى است كه به علم خودش عمل نمىكند و در جهنم مىرود! آن شايد مىبيند آنها را كه آن بقال بود كه به واسطۀ ارشاد من و به واسطۀ امر و نهى من الآن وارد شده است در نعيم مقيم۴ ، و اين منم كه به واسطۀ اينكه عمل نكردم به علم خودم وارد شدم در اين. اين چقدر حسرت دارد! آداب و وظايف اهل علم وظايف عالِم خيلى زياد است. همان طورى كه آن همه تعريف از براى عالِم شده است در روايات كريمه، در قرآن هم تعريف شده است، وظايفى كه در روايات شريفۀ ما وارد شده است مراجعه بفرماييد، كتاب كافى را مراجعه بفرماييد، كتاب وسائل را، آن ابوابى كه مُعَد۵ براى اين چيزهاست مراجعه بفرماييد، اصول كافى خصوصاً در اين مسأله، در اين مسائل مراجعه بفرماييد كه آن وظايفى كه از براى ملاّها هست، آن وظايفى كه از براى اهل علم هست، آن آدابى كه از براى مفيد و مستفيد هست. آقا اين اصطلاحات ـ خدا مىداند كه اين اصطلاحات ـ يك وبالى است به عهدۀ ما! خدا مىداند كه اين اصطلاحات هر چه زيادتر شد، اگر تهذيب نفس در كار نباشد، به ضرر دنيا و آخرت جامعۀ مسلمين تمام مىشود. اصطلاحاتْ اثرى ندارد. علم توحيد، اگر چنانچه مشفوع۶ نباشد با اين صفاى نفس، همان علم توحيد براى انسان وبال خواهد شد! چه بسا اشخاصى كه عالم به علم توحيد بودند و منحرف كردند طوايفى را؛ اشخاصى را منحرف كردند؛ و حال اينكه عالم به علم توحيد بودند. چه بسا اشخاصى كه همين اطلاعات شما را بهتر مىدانستند لكن از باب اينكه انحراف داشتند، وقتى كه وارد شدند در يك جامعه، منحرف كردند يك جامعه را. انحراف عالِم، وسيلۀ لطمه به اسلام و حوزههاى ديانت از امورى كه بايد مواظبت بشود ـ و نكته اين است كه عالِم وضعش اينطورى است ـ اين است كه (آقا بفرماييد) [خطاب به يكى از حضار] در ساير مردم اصلاً وضع اين جور شده اگر يك بقالى يك خلافى بكند مردم مىگويند فلان بقال آدم بدى است؛ يك عطارى، يك ادارى، يك كذا، اينطور مىگويند؛ لكن اگر يك آخوندى يك كارى را بكند، مىگويند «آخوندها» كذا! نمىگويند كه، آخوند را تجزيه و تحليل نمىكنند كه در بين آخوند، خوب، اينها هم بشرند، دو طايفه هستند، يك طايفهشان مردم صالحى هستند، يك طايفهشان هم مردمِ ـ نعوذباللّه ـ غير صالحى هستند. اينجا تجزيه نمىكنند؛ اينجا اگر من يك كار بدى بكنم، مىگويند «آخوندها» كذا هستند! اين لطمهاش به اسلام وارد مىشود؛ اين لطمهاش به حوزههاى ديانتى وارد مىشود؛ اين لطمهاش به احكام اسلام وارد مىشود.اگر چنانچه شما خودتان حذف كنيد خودتان را، و خود جامعههاى علمى به جان هم بيفتند و هم را حذف كنند و فحش بدهند و تفسيق بكنند و تكفير بكنند، و عرض مىكنم هياهو درست كنند و امثال ذلك، اگر ما خودمان را بشكنيم و خودمان را از بين ببريم، در جامعه ديگر از قول ما اسلام قوّت نمىگيرد؛ ما نمىتوانيم پخش اسلام بكنيم. اين امانت است در دست ما آقا! خداى تبارك و تعالى دينش را امانتاً در دست ما ـ الآن اشخاصى كه در اينجا هستيم، اشخاصى كه در جاهاى ديگر هستند ـ امانت گذاشته خدا اين ديانت را؛ خيانت به اين امانت نكنيد. اين جبههبنديها خيانت است. مگر شما از دو دين هستيد؟ مگر مذهب شما شُعَب مختلفه دارد؟ مگر ملاّهاى شما هر كدام به يك دينى دعوت مىكنند؟ جبههبندى يعنى چه؟ اين دنبال آن ملاّ، آن دنبال آن ملاّ. اينها غلط است؛ اينها كفر است؛ اينها از كباير، از اعظم كباير است اگر چنانچه اين مفاسد بر آن مترتب بشود. نكنيد اين طور. ديانت كه دعوا ندارد! اين اختلافاتْ جزئىتر و يك مطالبِ خيلى غير ارزنده است؛ خيلى مبتذل! از جهت مادى حساب كنند، هيچ نيست. مگر آقايان به شما چه مىدهند؟ پول سيگارتان است. من در يك روزنامهاى، مجلهاى، كجا يادم نيست الآن، يك وقتى ديدم كه بودجهاى را كه پاپ براى آن كشيشى كه در واشنگتن دارد، آن بودجهاى كه براى همان كشيشى كه در واشنگتن است، آن وقت من يادم است كه حساب كردم، حساب كرديم ديديم شد، قلم؛ يك قلمى بود كه از تمام بودجهاى كه حوزههاى شيعه دارند بيشتر بود! شما چيزى نداريد كه سر او دعوا كنيد. سر ديانت است؛ ديانت هم كه دعوا ندارد. الحمدللّه ديانت داريد اما ديانت كه دعوا ندارد. سر همۀ اينها به دنيا برمىگردد. انسان خودش را بازى مىدهد كه من در فلان جبهه كه واقع شدم تكليف شرعى اقتضا مىكند! تكليف شرعى اقتضا مىكند كه انسان اهانت كند به مسلمين؟! اهانت كند به ملاّ؟! اهانت كند به ـ عرض مىكنم كه ـ همجنس خودش؟! اين تكليف شرعى است؟! دنياست آقا اينها! هواهاى نفس است. دستهاى ناپاك در پى ساقط كردن حوزهها انسان اگر چنانچه در خلال تحصيلى كه مشغول تحصيل است يك قدم هم براى تهذيب نفس بردارد... اين حوزهها فاقد شدند اين مطالب را. اين نيست الآن، كم است اينها. اينها هم نمىگويند. كم است آن اشخاصى كه حالا هم يك حوزۀ تهذيبى داشته باشند؛ يك حوزۀ اخلاقى داشته باشند؛ يك حوزۀ موعظهاى داشته باشند. يك دستهاى ناپاك اينها را ساقط كرده؛ يعنى اين حوزهها را ساقط كرده است. اى آقا! فلانى اهل منبر است! خوب، اهل منبر باشد. حضرت امير هم اهل منبر بود. اينها براى اين است كه اين حوزهها از اين معنوياتى كه دارند ساقط بشوند. ماديات هم كه ندارند، يك آبرويى هم كه در جامعه دارند كه دولتها از اين آبرويى كه اينها در جامعه دارند مىترسند، از من و جنابعالى كه نمىترسند، من و شما كه قدرتى نداريم، اگر از يك آخوندى، از يك مرجعى، بترسند، نه از دعاى او مىترسند و نه از نفرين او مىترسند، كىْ آنها اعتقاد به دعا و نفرين دارند؟ آنها از ملتها مىترسند؛ مىترسند كه اگر اهانتى به فلان بكنند ملتها بر آنها چه بشود. اگر ما به جان هم بيفتيم و من آن را تكفير كنم، او من را تكفير كند، هر دومان ساقط بشويم، خوب در بين ملتها هم، ملت هم از دست ما مىرود؛ چنانچه رفته است حالا؛ يك مقدار كمى از آن مانده، باقىاش از بين رفته. همهاش وقتى كه انسان مىشنود از اشخاص، هى اشكال بر اين است كه آخوندها اين جورند و اين جورند! وضع حوزۀ نجف در خصوص نجف يك زوايدى هست كه در ساير جاها نيست؛ اين از مختصات نجف است. حوزه، حوزۀ قديمى هزار ساله است؛ ديگر حوزهها حوزههاى جديد هستند. حوزه در جوار حضرت امير واقع شده، ديگران در جوار حضرت امير نيستند. خوب، ما بايد يك قدرى مطالعه كنيم در وضع زندگى اين مرد بزرگ. ما ادعا مىكنيم شيعه هستيم؛ چه شيعهاى؟! خوب آن زهد دارد، من كه ندارم، باز شيعهام؟! او تقوا دارد، ما نداريم، باز شيعه هستيم؟! او وضع زندگىاش چطور است، ما نداريم، باز هم شيعه هستيم؟! شيعه هستى، آخر شيعه بايد يك مشايعتى از او كرده باشد، يك تبعيتى از او كرده باشد تا شيعه باشد. تعجيل در «توبه» من مىترسم كه وقتى كه رسيد به اينجايى كه موت آمد براى ما، ما از اين مذهب شيعه و از اين اسلام و از اينها اصلاً خارج بشويم ـ خداى نخواسته ـ از اين دنيا برويم! اگر بنا باشد كه اعمال ما اينطور باشد كه وضع زندگى ما وضع اعمال ما اين نحو باشد كه انسان ملاحظه مىكند، بترسيد از اينكه خداى نخواسته در آخر عمر وقتى كه... در روايتى هست كه وقتى كه نفَس به اينجا رسيد، يا نفَس به اينجا رسيد و اشاره به حلقوم كرد، عالِم ديگر برايش توبه نيست! براى اينكه در آيۀ شريفه فرموده است كه آنهايى كه عمل مىكنند «بِجَهالَةٍ»، آنها برايشان توبه است.۷ عالِم حالا كه مهلت دارد، توبه مىتواند بكند؛ اما به شما سند دادند كه از اين مجلس مىتوانيد بيرون برويد؟ شايد صاعقه آمدش. سندى ندادند كه. به شما سند دادند كه تا فردا زنده هستيد؟ شايد نبوديد! به ما سند دادند كه تا ده سال ديگر زنده هستيم؟ خوب، شايد نبوديم. اگر جوانها به فكر نباشند و به فكر نيفتند؛ ما به پيرى رسيديم و مصيبت را مىدانيم آقا. من كه حالا آمدهام به شما عرض مىكنم، نه اينكه خود من يك آدمى هستم، آدم شدنْ مرحوم آقاى حاج شيخ۸ مىگفت محال است! من عرض كردم كه سنم يك قدرى از شما زيادتر است، و شما وقتى به سراغ بنده مىآييد اينجا حرف من را گوش كنيد، از اين جهت به شما عرض مىكنم تا جوان هستيد مىتوانيد يك كارى انجام بدهيد. ريشههاى فساد در قلب جوان ضعيف است؛ هر چه بزرگ شد... آن روايت را ملاحظه كردهايد؛ من سابقاً [در احاديث] ديدهام كه قلب انسان نقطۀ سفيد است؛ بعد كه چيز مىكند، گناه مىكند، نقطۀ سياهى پيدا مىشود؛ و هر چه گناه زياد بشود، سياهْ سياهتر مىشود.۹ اين جوان قلبش لطيف است، ملكوتى است، لكن وقتى كه وارد شد در اين جامعهها، وارد شد در اين چيزها، كمكم ـ خداى نخواسته ـ ابتلائات پيدا مىكند. دائماً يك كارى مىكند؛ يك شب و روزى از او نمىگذرد الاّ اينكه يك كار ـ نعوذباللّه ـ خلافى مىكند. خوب، اين يك نقطۀ سودا در قلبش پيدا مىشود؛ نه در اين قلب، در آن قلبى كه نفسانى و روحانى است. كمكم آن نقطۀ سياه زياد مىشود؛ وقتى كه به پيرى رسيد و قلبش سياه شده است، او نمىتواند به اين زوديها اين قلب را برگرداند به حال اول؛ لكن شما جوانها مىتوانيد؛ قدرت داريد؛ قدرت جوانى داريد. از اين طرف قدرت جوانى داريد، از آن طرف اين امور در شما ضعيف است الآن. هر چه سن شما اضافه بشود و هر قدمى كه برداريد و برداريم، بروى به طرف آخرت، آن چيزهايى كه منافى است با سعادت انسان زياد مىشود؛ قدرت هم كم مىشود. به سن پيرى كه رسيد نمىتواند ديگر؛از او نمىآيد توبه. معناى واقعى توبه توبه يك امرى نيست كه انسان بالفظ اَتوبُ اِلىاللّه كارش درست بشود! ندامت است. اين ندامت به اين زوديها نمىآيد براى يك اشخاصى كه پنجاه سال غيبت كرده؛ پنجاه [سال] فحش داده؛ ريشش را سفيد كرده در فحش و غيبت! او نمىتواند.او تا آخر عمر مبتلاست. اما [شما] جوانها كه گاهى اتفاق مىافتد ـ و نگذاريد اتفاق بيفتد ـ اگر يك مجلسى ديديد كه غيبت مىكنند،در يك روايتى مثل اينكه هست كه حضرت مىفرمايد: پاشو ازاين مجلس. مىگويد نمىشود. گفت:اگر به پدرت فحش مىداد تو پانمىشدى كه جلوبگيرى؟ پامىشدى ديگر! مثل اينكه يك همچو روايتى هست؛نگذاريد غيبت بشود السامِعُ اَحَدُ المُغتابَيْن.۱۰ اين جور نيست كه او غيبت مىكند؛ منى هم كه گوش مىكنم اَحَدُ المغتابَيْن هستم. نگذاريد كه اين مفسدهها پيدا بشود؛ خودتان را نصيحت كنيد. ايمان مستودَع و موقت آقا شما چند نفر جوانيد كه عمرتان را گذاشتهايد روى اين كار، در صورتى كه اين كار براى شما يك منافع سرشارى ندارد. جوانيتان را داريد تلف مىكنيد. اگر چنانچه اين جوانى را در راه خدا بدهيد و در راه خدا تلف بكنيد، تلف نشده؛ براى شما باقى است. اگر چنانچه خداى نخواسته شما هم مثل ساير اهل دنيا باشيد، جوانى از دستتان برود، آنها دنيا را دارند، شما جوانى را داديد دنيا را هم نداريد، خَسِرَ الدُّنيا و الآخِرَة.۱۱ خوب، آنها دنيا را لااقل دارند. اگر بنا شد كه حب دنيا و حب نفس در ما همچو غلبه كند كه نگذارد حقايق را ببينيم، نگذارد واقعيات را ملاحظه كنيم، سد راه هدايت ما بشود، كمكم زياد بشود اين معنى تا آنجايى كه گفته مىشود كه شيطان ايمان را مىخواهد... همۀ وسايل براى اين است كه ايمان را از انسان بگيرد. اين آخر امرْ ايمان را از دست ما بگيرد. كسى سند ندارد كه من ايمانم همين طور صاف! زيرا شايد مُسْتَوْدَع۱۲ باشد. گند عالِم فاسد در جهنم من بايد جديت كنم؛ شما بايد جديت كنيد. مهذب كنيد خودتان را. موظفيد علاوه بر تهذيب خودتان، رفقايتان را هم مهذب كنيد. جرم شما مثل جرم سايرين نيست؛ در روايت است فقط اين نيست كه يك گناهى من مىكنم؛ اگر چنانچه عالِم ارتكاب يك معصيتى بكند، اين جامعه را فاسد مىكند: اِذا فَسَدَ العالِمُ فَسَدَ العالَم.۱۳ اين يك مطلب واضحىاست كه هر مقدارى كه شعاع وجودى اين عالِم است، همان مقدار فاسد مىكند. الآن عالِمهايى پيدا مىشود ـ كه درفرض كنيد ـ كه يك جايى، درتهران،درجاهاى ديگر، پيدا مىشود كه همان جا كه هستند يك محله را به گند زدهاند! خوب گند اين آخوند در آنجا يك محله را برده؛ در جهنم هم گندش را همه مىشنوند؛ اذيت مىكند همه را. قرآن كريم: امانت نزد ما ما وظيفه نداريم؟ آقا، اين قرآن، اين قرآن كريم پيش ما امانت است؛ ما وظيفه نداريم حفظ اين قرآن كريم را بكنيم؟ حفظ اين احكام اسلام را ما وظيفه نداريم بكنيم؟ وظيفۀ ما همين است كه يك مطالب اصولى را بحث كنيم تا آخر. بعد از پنجاه سال كه مطالب اصولى هم خيلى درست شده است، وقتى كه اخلاقش را، عرض مىكنم آدابش را، آداب دينىاش را اينها... اينها نيست اينطور. بايد از اول اين مطلب را شما در نظر داشته باشيد، شما جوانيد مىتوانيد، از اول هر قدمى كه براى علم برمىداريد، همان قدر يك قدم هم براى تقوا برداريد؛ براى تهذيب نفس برداريد؛ براى اينكه هواى نفس را كم كنيد برداريد. اعظمِ معاصى: اختلاف علما براى چى شما نزاع با هم داريد؟ آخر چهتان است؟ چه دشمنىاى با هم داريد شما؟ هر كدام از يك بلدى هستيد، همهتان هم اهل علم هستيد، و همهتان هم ان شاءاللّه خوب هستيد، چرا بايد اينطور باشد كه بگويند كه آقايان اگر چنانچه يك صحبتى نشود، اگر چنانچه يك موعظهاى نشود، ممكن است يك انفجارى حاصل بشود! ممكن است كه به جان هم بيفتند! آخر چرا؟ سر چى شما دعوا داريد؟ شما خيال مىكنيد دعواى شما دعواى بين دو نفر پهلوان است؟ دعواى شما پيش خدا اعظمِ از همۀ معاصى است؛ ... براى اينكه يك جامعه را شما به گند مىزنيد؛ يك نجف را شما ساقط مىكنيد در نظر مردم. نجف اگر ساقط شد ديانت اسلام ساقط است. شما بايد وقتى كه وارد اينجا مىشويد، وقتى اينجا هستيد و از اينجا مىخواهيد برويد در يك شهر ديگرى، بايد مردم آن شهر از علم شما، از اخلاق شما، از ـ عرض مىكنم كه ـ اعمال شما، از همۀ اينها بايد استفاده كنند و موعظه گيرند. شما خيال نكنيد تا آخر عمر بتوانيد با رياكارى كارتان را درست كنيد كه بيخود من همۀ كارها را مىكنم ولى مىروم آنجا با ريا! نمىتوانيد. بالاخره كشف مىشود فساد. خوب، فرض كنيد توانستيد؛ چند سال عمر مىكنيد؟ چند سال با ريا و تزوير و با خدعه و با فحشِ به مردم زندگى مىكنيد؟ صد و بيست سال؟ و حال اينكه صد و بيست ساله در بين ما نيست! در بين مردم هم خيلى خيلى كماند ـ حالا ما فرض مىكنيم صد و بيست سال؛ شما صد و بيست سال با خدعه و فريب توانستيد يك زندگى [داشته باشيد]؛ چه زندگىاى؟ چه زندگىاى؟ يك زندگى طلبگى! يك زندگى مبتذل! ما فرض مىكنيم يك زندگى مثل هارون الرشيد ـ اينطور فرض مىكنيم كه ـ يك زندگىاى شما صد و بيست سال عمر مىكنيد و يك زندگىاى پيدا مىكنيد مثل هارونالرشيد! صد و بيست سال در مقابل غير متناهى چه نسبتى دارد؟ بَعدش غير متناهى معذبيد! اگر چنانچه به ديانت اسلام اعتقاد داريد، اگر اعتقاد انسان باقى ماند و اينطور چيزها، خوب، فشارها وارد مىكند. خداى تبارك و تعالى عنايت دارد به بندگان خودش؛ عقل داده به اينها؛ عرض مىكنم كه قوۀ اينكه بتوانند خودشان را تهذيب كنند داده است؛ اكتفا به اين نكرده، انبيا فرستاده است؛ كتاب فرستاده است؛ اوليا فرستاده است؛ مهذِّبين فرستاده است؛ اگر اينها تأثير نكرد، باز فشارهايى در دنيا به آنها وارد مىكند. اينها عناياتى است كه از طرف حقتعالى است كه فشار بر آنها وارد مىكند؛ يوغ و خنّاق بر آنها وارد مىكند؛ حبسشان مىبرد و ـ عرض مىكنم كه ـ جلويشان را در امور مىگيرند؛ عمامۀ آنها را برمىدارند، هزار اهانتها مىكنند. اينها همه عناياتى است كه خدا بر شماها دارد، و ما خودمان نمىفهميم كه اينها عنايت است. اگر چنانچه با اين هم آدم نشد، در مرضها فشارها بر او وارد مىشود. اگر در آنجا هم نشد، عِنْدَ النَّزْع۱۴ فشار زياد بر او وارد مىشود. اگر آن هم نشد آن مهالك و آن «عَقَباتى»۱۵ كه در كار هست، در آن عقبات، در برازخ و در آن عقبات بر او چيز [فشار] واقع مىشود. اگر نشد در قيامت بر او يك فشارهايى وارد مىشود، براى اينكه جهنم نرود. لكن اگر نشد چطور؟ آخِرُ الدَّواءِ اَلْكىّ؛۱۶ خدا نكند به او برسد. در روايتى هست كه لابِثينَ فيها اَحقاباً،۱۷ اين مال اشخاصى است كه اهلِ ـ عرض مىكنم كه ـ هدايت هستند؛ يعنى اشخاصى هستند كه ديانتشان محفوظ است!۱۸ براى من و جنابعالى است! آن وقت هر «حَقْبه»اش۱۹ چند هزار سال! آقا شما الآن يك سنگ گرمى را نمىتوانيد دستتان بگيريد، آتش است؛ بترسيد از آتش! اين آتشها را از حوزهها بيرون كنيد؛ از قلبهايتان اين اختلافات را بيرون بكنيد. مهذب كنيد خودتان را. شما مىخواهيد وارد بشويد در يك جامعهاى، تهذيب كنيد آنها را؛ از شما كه تهذيب برنمىآيد! كسى كه خودش را نتواند اداره كند ديگران را مىتواند؟! اين دستهبنديها غلط است؛ اين دستهبنديها فسق است. حوزهها را ضايع مىكند اين كارها. دست برداريد از اين لوطيگريها. خطر نفوذ دشمن در حوزهها من همهاش خوف ـ خيلى خوف ـ از اين مطلب دارم كه يك اشخاصى در بين اين جمعيتها پيدا مىشود، پيدا شده باشد. ممكن هم هست كه اينجا توى مدرسهها نباشد، توى مدرسهها ممكن است اصلاً نباشد، همه اشخاص مهذب و خوب باشند لكن او به وسايط، وسايط به واسطه، واسطه به واسطه برسد به اينكه تكليف شرعى درست كنند! تكليف شرعى من اين است كه بايد چه بكنم، تكليف شرعى او هم اين است كه بايد چه بكند! با اين تكليف شرعى يك فسادى در حوزۀ نجف ايجاد بكنند. آنها از آدم مىترسند؛ مىخواهند اين آدمها ساقط بشوند. آنها مىخواهند آدمها را ساقط كنند. آن دستها بيايد حوزهها را اينطور كند كه اگر يك جوانى كه براى آتيۀ اسلام مفيد هست يا اشخاصى براى آتيۀ اسلام مفيد هستند، اينها ساقط بشوند در جمعيت كه نتوانند ديگر فايده بدهند به اسلام و مسلمين. شما بايد فايده بدهيد به اسلام؛ و الاّ يك موجود بيفايدهاى كه در اينجا باشد و نه درس بخواند نه درس بدهد نه هيچ، اين چه اثرى دارد؟ اينها اگر چنانچه تحصيل كردهاند، چه كردهاند، آنهايى كه در اينجا هيچ كارى ندارند، خوب، بروند مشغول كار بشوند؛ مشغول تهذيب مردم بشوند. برنامۀ اخلاقى براى آيندۀ طلاب شما جوانها بايد خودتان را مهيا كنيد براى آتيه. آتيۀ شما بدتر از آتيۀ ماست. ما آتيهمان تمام شد ديگر. من چند سال ديگر هستم؟ من هفتاد سالم است؛ از ما تمام شد. ما اين نفَسهاى آخر هستيم، چند روز ديگر مىگذرد و تمام مىشود. شما براى آتيۀ اسلام بايد به درد بخوريد. آتيۀ شما يك آتيۀ بدى است. بايد مجهز بشويد. دستهاى دشمنهاى كثير براى شما هست از هر طبقه. مجهز بشويد؛ تهذيب كنيد خودتان را آقا. اخلاقتان را تهذيب كنيد. حب دنيا را از دلتان بيرون كنيد ـ اين دنياى ناداشته! آنها حب دنيا دارند، دنيايش را هم دارند؛ من و شما حبش را داريم! آن مفسدهاش را داريم، آن مصلحتش را نداريم! خودش را نداريم، حبش را داريم! حُبُّ الدُنيا رَأسُ كلِّ خطيئة۲۰ ما ذِئْبانِ ضاريانِ ـ در قطيع غَنَم ـ هذا مِن اَوَّلهِ و هذا مِن آخِرِه۲۱ و اضرِّ۲۲ بر اين ظاهراً از حبنفس است و از حب دنياست يك همچو چيزهايى. آن ـ حالا اگر با اين تعبير هم نباشد ـ واقع مطلب همين است. دين اسلام، دين ما را، از بين مىبرد اين حب نفس؛ اين حب جاه؛ اين حب مسند ـ اينها دين را ازبين مىبرد. يك قدرى فكر كنيد كه اين حب را از دلتان بيرون بكنيد.چيزى نيست. آخراين صحيح نيستكه اينها حب دنيا داشته باشند؛ آن هم اين دنيا! من تكليفم اين بود كه امروز به آقايان اين مطالب را عرض بكنم، و آن مقدارى كه از قِبَل من است ابلاغ بكنم به آقايان كه آقايان خيلى توجه داشته باشند اين نحو كارها كه انجام مىگيرد، يا بنا دارند انجام بدهند يا امثال ذلك، اينها به ضرر آبروى خودشان تنها تمام نمىشود؛ به ضرر آبروى يك جامعه تمام مىشود، به ضرر آبروى يك ملت تمام مىشود، به [ضرر] اسلام تمام مىشود. و شما خيلى مسئوليد در اين باب اگر چنانچه جلوى مفاسد را نگيريد. دست برداريد از اينطور اختلافات جزئى و امثال اين اختلافات جزئى كه خيلى مبتذل است! بسيار مبتذل است! مبتذل! خودمان اين را نمىفهميم چقدر مبتذليم. ما مبتذليم! ما يك اشخاصى هستيم كه جامعه هم، كأَنه دنيامان را رأس خودمان قرار دادهايم. حب نفس ما... چيزى دست ما نيست! همه را از دست ما گرفتهاند. ما را زير يك مدرسهاى، كنج يك مدرسهاى، يك خانهاى، كنج يك خانه [گذاشتهاند]! سر اين مدرسه، سر اين كنج خانه دعوا كنيم! سر چى دعوا كنيم؟ اين دعوا دارد؟! اين حرفها چيست آقا؟ شما با نظر رحمت نگاه كنيد به بندگان خدا. خوب، هر كسى حق دارد خوب يك كارى بكند، به شما چه اگر خلاف شرع است؟... امر به معروف و نهى از منكر براى شما... امر به معروفش كنيد، دعوا و چيز ديگر لازم نيست. ان شاءاللّه خداى تبارك و تعالى به همۀ آقايان توفيق عنايت كند؛ و اصلاح حال همۀ حوزههاى اسلامى را ان شاءاللّه بكند؛ و ما را مجهز كند براى آن دنيا. اين دنيا از دست ما رفته و مىرود، چيزى نيست؛ چيز حسابى نيست كه انسان به او دل ببندد، مهم آن دنياست. ان شاءاللّه خداوند آن دنياى شما را آباد كند؛ و شما را موفق كند به خدمت به اسلام و مسلمين؛ و شما را مهذب كند؛ و خود شما در فكرِ تازه ان شاءاللّه بيفتيد. و فردا ان شاءاللّه مباحثمان ...