بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم محتواى فرهنگ در رژيم سابق كارهايى كه نقل كرديد مورد تقدير و تأييد است. هر چيزى كه در هر جا بايد از صفر شروع شود در اينجا بايد آن را از زير صفر شروع كرد. اصولاً چيزهايى كه مربوط به فرهنگ و وزارت ارشاد است، و اينكه عرض مى‌كنم ما بايد از زير صفر شروع كنيم و زحمت زياد بكشيم تا به صفر برسد، به خاطر اين است كه در طول مدت شاهنشاهى و خصوصاً در دو زمان اخير، همه چيز و خصوصاً افكار جوان‌ها را به عقب برده‌اند به طورى كه آنها كه تحصيل كرده بودند و مى‌خواستند بگويند ما متجدد هستيم، حتماً تجدد را به اين معنا مى‌دانستند كه بى بند و بار باشند، و اين معنا به واسطۀ تبليغات داخلى و خارجى و روزنامه‌ها چنان در ذهن‌شان متمركز شده بود كه تجدد يعنى همه چيز شكلش خارجى باشد و مثل اينكه غير از اين شكل زندگى كردن امكان ندارد، كه اگر شما بخواهيد اين وضع را عوض كنيد و افكار را به جايى برسانيد كه به راه صحيح بيفتند مدت طولانى لازم دارد. البته با اين تحولى كه در ايران واقع شد، خيلى از قدم‌ها بدون دخالت كسى برداشته شد و جوان‌هاى ما يكمرتبه و به خواست خداوند تبارك و تعالى از اين منجلاب فساد بيرون آمدند و مهيا هستند كه روى آنها كار كنيد. در رژيم سابق تمام چيزها خصوصاً فرهنگ و هنر، محتوايش عوض شده بود. يعنى كسى كه نام سينما را مى‌شنيد خيال مى‌كرد كه آنجا بايد مركز فساد و سوء اخلاق و مركز مخالفت با همه چيز باشد، و يا كلمه تئاتر در ذهن انسان چيز مبتذلى بود كه از آن بهرۀ فساد برده شود، هكذا همه چيز ديگر. و عمده اين است كه ما ذهن اين جوان‌ها و حتى پيرها و روشنفكرنماها را آماده كنيم كه ما خودمان آدم هستيم و اينطور نيست كه در همه چيز دستمان را پيش ديگران دراز كنيم و حتى اخلاق و زبانمان را نيز از آنها ياد بگيريم. در حالى كه عده‌اى زبان خودشان را كنار گذاشته و ارزش را به چند كلمه انگليسى در كتابى مى‌دانند، با اينكه با زبان خودشان همان مطلب را مى‌شود فهماند. اگر در كتابى چند كلمۀ خارجى نباشد، آن كتاب را بدون ارزش مى‌دانند. آنها مى‌خواستند كه تمام وجود ما در اختيارشان باشد كه هر طورى مى‌خواهند عمل كنند. و شما تابلوها را ديده بوديد كه اكثراً از دوافروشى گرفته تا كتاب‌فروشى و غيره داراى اسم‌هاى خارجى بودند، و اين همه به خاطر اين بود كه ما فرهنگ خودمان را فراموش كنيم. و عده‌اى هم به نام «فرهنگ ايران باستان» از اسلام فرار مى‌كردند، كه چندى پيش عده‌اى از اينها كه در خارج اجتماع كرده بودند يكى از حرف‌هايشان اين بود: «تعجب است كه ما بايد روزانه هفده مرتبه رو به كعبۀ عرب‌ها دولا راست بشويم و نماز بخوانيم، و اگر ما از عرب‌ها فرهنگ ايران را بگيريم جز شتر چيزى نمى‌ماند» در صورتى كه اروپائى‌ها و دانشمندان اروپا هم قائل به اين مطلب‌اند كه تمدن اسلام مقدم بر ساير تمدن‌هاست. و در سابق به هر يك از ايرانيان از كودكى تزريق مى‌شد كه بايد همه چيز از اروپا گرفته شود و ارزش‌هاى انسانى به هر چه بيشتر فرنگى شدن است و بايد از سر تا پا فرنگى شويم. و اين آقايان نمى‌نشينند و مقايسه كنند كه در تمام مسائل بين فرهنگ اسلام و فرهنگ‌هاى ديگر چه تفاوت‌هايى است. و آيا به صرف اينكه اسلام از عرب آمده ما بايد با آن مخالفت كنيم، و آيا اين همان نژادپرستى نيست كه اروپايى‌ها مى‌خواهند به وسيلۀ آن ما را به استعمار بكشند و بين طوايف عرب و عجم و ترك جدايى بيندازند؟ بنابراين، مدت‌ها بايد زحمت بكشيم و باور كنيم كه خودمان داراى يك فرهنگ بزرگ انسانى با ارزش‌هاى اسلامى‌هستيم و اگر امروز كمبود نيروى انسانى هست به خاطر همين است كه افكار به آن طرز تفكر عادت كرده بود. لذا ساختن تئاترى كه مطابق با اخلاق انسانى ـ اسلامى‌باشد زحمت دارد و سينما هم اگر بخواهد چنين باشد نيازمند به صرف مدت‌ها وقت است. و هرگز در متن سينما و تئاتر نوشته نشده است كه بايد مركز فساد باشند و هنر آنها هم كه عبارت بود از چيزهاى مبتذل، جز اين نبود كه افراد و جوانان ما را در دانشگاهها و خارج و داخل طورى تربيت كنند كه همه را منحرف سازد. تأسف‌بار بودن تبليغات خارج از كشور خداوند تبارك و تعالى، بر اين ملت منت گذاشت و سايه شوم رژيم پهلوى از بين رفت. كه اميدوارم به بركت و زحمت اين جوان‌ها خصوصاً در فرهنگ و وزارت ارشاد برگرديم به حال خودمان كه ان‌شاءاللّه‌ مى‌توانيم و نبايد مأيوس باشيم. بحمداللّه‌ همه چيز ايران جا افتاده است و ما وابستگى نداريم و بايد در اين راه طورى زحمت بكشيم كه نسل آتيه بدانند راهشان چيست. و اميدوارم شما در همۀ امور موفق باشيد خصوصاً راجع به تبليغات خارج از كشور كه واقعاً تأسف آور است. اصلاً در دنيا چه خبر است و آنها چه مى‌گويند؟ راديوهاى خارجى محامد و خوبى‌هاى ايران را كنار گذاشته و يا به چيز ديگر برمى‌گردانند، و اگر مطلب كوچكى پيدا كنند صد تا روى آن مى‌گذارند و بر عليه انقلاب تبليغ مى‌كنند، در حالى كه ما متكى به خداى تبارك و تعالى هستيم، و اميد است خداوند به ما محبت نموده و قصد ما را الهى كند كه كسى كه با خدا باشد خدا با اوست و پيروزى با اوست. والسلام عليكم و رحمة اللّه‌