

مصاحبهكننده: خبرنگار روزنامۀ اندونزى تمپو سؤال: [اندونزى بزرگترين كشور مسلمان است. جمعيت آن 135 ميليون است كه هشتاد درصد آن مسلمان هستند. به همين جهت جمهورى اسلامىاى كه شما در ايران در نظر داريد، براى اندونزى مورد توجه است. شكل اين جمهورى چطور خواهد بود؟ جاى كسانى كه مسلمان نيستند يا به خدا اعتقاد ندارند در اين جمهورى كجاست؟] جواب: آنچه مهم است ضوابطى است كه در اين حكومت بايد حاكم باشد كه مهمترين آنها عبارت است از اينكه اولاً متكى به آراى ملت باشد، به گونهاى كه تمامى آحاد ملت در انتخاب فرد و يا افرادى كه بايد مسئوليت و زمام امور را در دست بگيرند شركت داشته باشند؛ و ديگر اينكه در مورد اين افراد نيز خط مشى سياسى و اقتصادى و ساير شئون اجتماعى و كليۀ قواعد و موازين اسلامى مراعات شود. در اين حكومت به طور قطع بايد زمامداران امور دائماً با نمايندگان ملت در تصميمگيريها مشورت كنند و اگر نمايندگان موافقت نكنند نمىتوانند به تنهايى تصميم گيرنده باشند. افرادى كه به عنوان نمايندگان يا مسئولين دولت در جمهورى اسلامى انتخاب مىشوند شرايطى دارند كه با رعايت آن شرايط، حقيقتاً نمايندگان واقعى مردم انتخاب مىشوند نه نمايندگان طبقۀ خاصى كه به ضرر اكثريت ملت عمل كنند. خطوط اصلى در قانون اساسى اين حكومت را اصول مسلّم اسلام كه در قرآن و سنت بيان شده تشكيل مىدهد. ــ [مبانى اقتصادى شما در رژيم اسلامى چيست؟ براى مثال در بخش بانكى آيا ربح از بين خواهد رفت؟ حق مالكيت را در رابطه با اصلاحات ارضى چطور مىبينيد؟] ــ ربا در اسلام حرام است و به هيچ شكل در اقتصاد اسلامى وارد نبايد بشود. و مالكيت در اسلام پذيرفته شده است ولكن اسلام در چيزهايى كه حق مالكيت به آنها تعلق مىگيرد و نيز در شيوه و شرايط پيدا شدن اين حق دستوراتى داده است كه نظام اقتصادى اسلام را و نيز روابط اقتصادى در جامعۀ اسلامى را از روابط و نظام اقتصادى سرمايهدارى امروز دنيا جدا مىكند. و اگر اين حدود و شرايط مراعات شود جامعه نه مشكلات و نابرابريهاى دنياى سرمايهدارى امروز را پيدا مىكند و نه دولت اسلامى به بهانههاى مختلف هر گونه آزادى را از انسانها سلب مىكند. در اينجا بايد نظام اقتصادى اسلام را در مجموعۀ قوانين و مقررات اسلامى در كليۀ زمينهها و شئون فردى و اجتماعى ملاحظه كرد. اين مسلّم است كه از نظر اسلامى حل تمامى مشكلات و پيچيدگيها در زندگى انسانها تنها با تنظيم روابط اقتصادى به شكل خاص حل نمىشود و نخواهد شد بلكه مشكلات را در كل يك نظام اسلامى بايد حل كرد، و از معنويت نبايد غافل بود كه كليد دردهاست. ما معتقديم تنها مكتبى كه مىتواند جامعه را هدايت كند و پيش ببرد اسلام است. و دنيا اگر بخواهد از زير بار هزاران مشكلى كه امروز با آن دست به گريبان است نجات پيدا كند و انسانى زندگى كند و انسان گونه، بايد به اسلام روى بياورد. ــ [آيا حقيقت دارد كه در مفهوم دولت، بين شما و آيتاللّه شريعتمدارى اختلاف هست؟ به چه بخشى اين اختلاف مربوط مىشود؟ آيا لازم است كه احتمالاً يك شوراى علما متشكل از آيتاللّهها تشكيل شود و دولت به همان شكل قديمى خود باقى بماند؟] ــ بيش از يك سال است كه ملت ايران مكرراً خواستههاى خود را، حتى در برابر آتش مسلسل و توپ و تانك، بيان كرده است. در رفراندم تاسوعا و عاشورا با اكثريتى كه در تاريخ رأىگيريهاى دنيا كمنظير است، خواستار سرنگونى سلسلۀ پهلوى و از بين رفتن رژيم سلطنتى و استقرار جمهورى اسلامى شده است؛ بنابراين در اين خواستها هر كه ترديد كند خود را از ملت جدا كرده است. و بديهى است كه اگر شورايى از علما و دانشمندان اسلامى كه آشنايى كامل به موازين و قواعد اسلامى دارند بر دولت جمهورى اسلامى نظارت نكنند، معيارهاى اسلام ممكن است ـ ولو به علت عدم توجه و آگاهى به آنها ـ رعايت نشود. ــ [قوانين اسلامىاى كه شما مايليد در ايران اجرا كنيد، شبيه عربستان سعودى و ليبى خواهند بود؟] ــ آنچه را كه ما به نام جمهورى اسلامى خواستار آن هستيم فعلاً در هيچ جاى جهان نظيرش را نمىبينيم. ــ [با كدام يك از جناحهاى مخالفين، خود را نزديكتر مىدانيد؟] ــ شعارها و خواستههاى نهضت اسلامى ايران آنچنان مورد قبول اكثريت قاطع ملت است كه هيچ جناحى، كه بجز اين خواستهها چيزى مخالف آنها بگويد، در ميان ملت جايى ندارد. نهضت ملت ايران حدود و چهارچوبهاى حزبى را درهم شكسته است و به صورت يك حزب درآمده است و آن، حزبِ ملت مسلمان ايران يعنى حزب اسلام و «حزباللّه» است. در مبارزات ايران كسى جرأت نمىكند از ملت دور باشد. من هم يكى از افراد ملت هستم. ــ [مادۀ پنج قرارداد ايران و روس به دولت روسيه حق مىدهد كه در صورت تهديد به سرزمين روسيه آنها مىتوانند ارتش خود را به ايران روانه كنند. نظر شما چيست؟ به خاطر اين نااطمينانى آيا شاه مىتواند از اين امر به عنوان يك بهانه استفاده كرده و مخالفان را تحت اين عنوان كه دستاويز روسها قرار گرفتهاند از بين ببرد؟ نظر شما دربارۀ اين ماده در رابطه با استقلال ايران چيست؟] ــ جمهورى اسلامى در كليۀ قراردادها از اساس تجديدنظر مىكند؛ زيرا قراردادهاى گذشته با حكومتى بوده است كه متكى به آراى ملت نبوده و در اين قراردادها خود را موظف به حفظ منافع و مصالح ملت ايران نمىديده است. همين شاه بود كه تا ديروز هميشه از سياست مستقل ملى دَم مىزد و مىگفت ما از آنچنان قدرتى برخورداريم كه هيچ دولت خارجى نمىتواند كمترين دخالتى در ايران بكند! و حالا امروز مدعى است كه روسها در ايران نفوذ كردهاند؛ و حتى نوكران او احمقانه ادعا مىكنند كه صدها هزار نفر كه در تبريز شعار مرگ بر شاه مىدادند، خارجيانى هستند كه به طور قاچاق از آن طرف مرز وارد شدهاند! امروز همۀ ملتها فهميدهاند كه اين ملت نبوده است كه حمايت از شاه مىكرده، بلكه اين ابرقدرتها بودهاند كه براى منافع خودشان از شاه حمايت مىكردهاند؛ و معنى سياست مستقل ملى شاه اين بوده است كه او سياستى مستقل و جدا از ملت ايران داشته است و دارد. ولى ديگر اين بهانهجوييها نفعى به حال شاه نخواهد داشت و او و حاميانش خوب فهميدهاند كه با اين بهانهها نمىتواند مخالفانش يعنى تمامى ملت ايران را سركوب كند. ــ [موضع شما در برابر كارتر كه از شاه حمايت مىكند چيست؟ و عقيدۀ شما دربارۀ نفوذ روسها در ايران چيست؟] ــ دشمن شمارۀ يك ملت ايران كارتر و ديگر همفكران او در دولت امريكاست و الاّ همه مىدانند كه شاه از آنهاست و بدون حمايت آنها چيزى نيست. ولى اين وظيفۀ ملت امريكاست كه رئيس جمهورى خود را استيضاح كنند كه چرا تا اين حد از يك آدمكش حمايت مىكند و حيثيت ملى را بر باد مىدهد و آتش خشم ايرانى را نسبت به آنها شعلهور مىكند. و اما روسها؛ وضع ايران اجازۀ نفوذ به هيچ كس و هيچ قدرتى را نمىدهد، ان شاءاللّه. ــ [بنا به نوشتۀ روزنامۀ لوموند به تاريخ 3 و 4 دسامبر 78، مقامات ايرانى اظهار كردهاند كه آيتاللّه خمينى امسال 25 ميليون دلار دريافت كرده است. اين پولها صرف تعمير مساجد و امامزادهها و مدارس و يتيمخانهها و مؤسسات مىشود. آيا حقيقت دارد؟ اگر حقيقت دارد، آيا مسخره نيست كه در واقع اين دولت ايران است كه با كمك مالى خود به شما باعث پيدايش شورش در ايران مىشود. در غير اين صورت طى شانزده سال تبعيدتان امكانات ديگرى براى ادامۀ فعاليتهايتان داشتهايد؟] ــ اين مطالب از اساس دروغ است و اساساً جعل، افترا، تحريف و قلب حقايق در منطق شاه و دارودستهاش از مهمترين پايههاى سياستشان است. ــ [حقيقت قضيه با عراق چه بود كه شما آنجا را ترك كرديد؟ چرا شما فرانسه را انتخاب نموديد؟ و موضع شما در مقابل رئيس جمهورى فرانسه، بعد از تذكر 21 نوامبر مبتنى بر اينكه فرانسه نمىتواند سرزمينى باشد كه از آنجا بتوان مردم را به خشونت دعوت كرد، چيست؟ و اگر دولت فرانسه به شما اجازۀ اقامت ندهد مقصد بعدى شما كجاست؟] ــ دولت عراق زير فشار شاه فعاليتهاى مرا در جهت خدمت به اسلام و مسلمين نمىتوانست تحمل كند و لذا ناچار به ترك آن كشور شدم و عازم كويت شدم و با اينكه ويزاى كويتى داشتم مانع از ورود به خاك كويت شدند. ناچار به فرانسه آمدم تا در اينجا تصميم به اقامت در يك كشور اسلامى را بگيريم. و هر گاه در مدت اقامت موقتى خودم در فرانسه احساس محدوديت در انجام وظايفم بكنم، خاك فرانسه را ترك خواهم كرد و مهم نيست كه كجا باشم؛ زمين خدا وسيع است. ــ [نتيجۀ ملاقات شما با پادشاه اردن چه بوده است؟] ــ چنين ملاقاتى انجام نشده است. ــ [اگر شاه استعفا دهد و شما به عنوان رهبر جمهورى اسلامى ايران انتخاب شويد، آيا اين وظيفه را قبول خواهيد نمود؟ آيا ممكن است جنگى بين گروههاى نسبتاً مهم مثل طرفداران شريعتمدارى، سنجابى يا ارتش به دليل اختلاف اهداف و جاهطلبى درگيرد؟] ــ من شخصاً چنين مقامى را نمىپذيرم و من به هوشيارى و نيز يكپارچگى ملت آنچنان اميدوارم كه به خواست خداى تعالى هيچگونه جنگ داخلى به وجود نخواهد آمد. ــ [رابطۀ شما با آيتاللّه منتظرى چگونه است؟ آيا وى به عنوان يكى از مخالفين رژيم براى پيوستن به شما به فرانسه خواهد آمد؟] ــ من ايشان را ساليان درازى است كه مىشناسم. ايشان امروز از علماى بزرگ ايران و مورد احترام مردم مسلمان است. ــ [فعاليتهاى شما در تبعيد نشان داده است كه شما بيشتر يك رهبر سياسى هستيد تا يك رهبر مذهبى.] ــ اين حرفها كه دين از سياست جداست و امثال اين حرفها در منطق اسلام نيست. فعاليت سياسى يكى از وظايف مذهبى مسلمانان است. ــ [بهترين آرزويتان براى ايران چيست؟] ــ بزرگترين آرزوى من اين است كه مردم ايران از چنگال ظلم نجات پيدا كنند و صاحب كشورى باشند آزاد و مستقل. داراى نظامى اسلامى كه در آن حقوق انسانها آنچنان كه اسلام دستور داده است رعايت شود و در راه پيشرفت و ترقى و سعادت انسانى سرمشق براى همه ملتها باشند. ــ [بهترين خاطرات شما در مدت زندگى در تبعيد چه بوده است؟] ــ [امام در جواب اين سؤال سكوت كردند.]