بسم اللّه الرحمن الرحيم فريبكارى و لفّاظى در عصر طاغوت اينكه حالا من با شما مى‌توانم صحبت بكنم ـ و اشكالاتتان را البته بايد بعد با دولت درميان بگذاريد ـ اين است كه تاكنون كشاورزى ما به طور وحشتناكى عقب زده شده بود، و با اسم «اصلاحات ارضى» به كلّى كشاورزى از بين رفت و همه‌اش الفاظ بود. شاه به همه تعليم كرده بود كه با الفاظ، وزارتخانه‌ها الفاظ، در كشاورزى الفاظ، همه جا خطابه و الفاظ بود؛ واقعيت در كار نبود، انحراف بود. خود آن مرد از همه استادتر در اين انحراف بود؛ و البته به او ياد مى‌دادند استادها. تمام كارهاى كشور با الفاظ و با چيزهاى فريبنده مى‌خواست اداره بشود. و متأسفانه از همۀ امور بدتر كشاورزى بود. مملكت ايران را كه بايد يك استانش براى خودش كافى باشد و مابقى‌اش صادر بشود، به اسم «اصلاحات ارضى» به آنجا كشاندند كه احتياج دارند به امريكا و غير، براى همه چيز. كشاورزى را به كلّى شكست دادند. البته الفاظ زياد! هى گفت صنعتى مى‌خواهد بشود، اسباب اين شد كه محلّه‌هايى در تهران پيدا شد؛ محلّه‌هاى زاغه‌نشين، چادرنشين و امثال اينها. كشاورزها از مَحالّ خودشان كوچ كردند به اطراف شهرها و خصوصاً تهران. و اين فاجعه‌ها و مصيبتها به بار آمد. مهمترين كار «احياى كشاورزى» است از حالا به بعد هم اگر بخواهيد با خطابه و با لفظ و با اين مسائل تمام كنيد، قضايا باز همان است. اگر ما بخواهيم هى بنشينيم بگوييم ما چه كار مى‌كنيم، چه كار مى‌كنيم، چه كار كرديم، و واقع مطلب اين باشد كه كارى انجام ندهيم، اين همان دستگاه سابق است؛ همان گول زدن مردم و همان آشفتگيها. امروز احتياج به عمل است؛ نه به قول. ما بايد همه عمل بكنيم. و مهمترين عملى كه بايد در ايران انجام بگيرد قضيۀ احياى كشاورزى است؛ بعد از اِماته و مُردنش. توجه همگانى به اصلاح امور كشور شما به من نگوييد كه ما در سالهاى سابق چه مى‌كرديم. در سالهاى سابق هيچ كارى شما نمى‌توانستيد بكنيد؛ يا نمى‌كرديد؛ يا نمى‌گذاشتند بكنيد. [حالا] ديگر اختيارش دست خودتان [است]. از حالا به بعد بايد به فكر باشيد. تا حالا هرچه شد شد. و گناه بزرگش به گردن محمدرضا و اربابهاى او بود كه ايران را به شكل يك بازارى درآوردند براى خريد گندمهايى كه آنها در دريا مى‌بايست بريزند يا آتش بزنند تا ايران به شكل يك بازارى براى آنها در آمده بود. همه چيز ما را ببرند، يك قدرى هم گندم به ما بدهند! از اين به بعد شما بايد به فكر باشيد كه هر كدام در هر جا كه هستيد و هر كدام در هر جا كه هستيم به فكر باشيم كه اين مملكتى كه پنجاه و چند سال همۀ جهاتش را خراب كردند، و خصوصاً در اين بيست و چند سالى كه اين وَلدِ خَلَفِ پدر در اين مملكت حكومت كرد و همۀ اقشار را به هم زد [...] همان طورى كه خودش در كتاب نوشته است كه مأموريت براى وطنم! اين هم درست نوشته: از طرف امريكايى‌ها مأمور بود كه وطن را اين جور بكند كه مى‌بينيد؛ و كرد. تا حالا همه آشفته بوده است. شما حالا نگوييد كه ما سابق چه كرديم، چه كرديم. سابق هيچ كارى شما نكرديد؛ نتوانستيد بكنيد. و لهذا ما در كشاورزى از همۀ چيزهاى ديگر بيشتر شكست خورديم. اقدام ملت و دولت براى نجات كشاورزى شما حالا به فكر اين باشيد كه الفاظ را كنار بگذاريد؛ خطابه‌ها را كنار بگذاريد؛ عمل بكنيد. اگر بخواهيد كه كشورتان نجات پيدا بكند، هر كدام در هر محلّى كه هستيد و هر قشرى در هر جايى كه هست، چه شماها كه در قشر مثلاً تعاون كشاورزى هستيد و چه ساير اقشار ملت، هر كدام در هر حالى كه هستند، الآن وقتى است كه بايد ما همه عمل بكنيم. شماها بايد عمل بكنيد؛ براى نجات دادن كشاورزى. دولت بايد عمل بكند براى نجات دادن كشاورزى و ساير احتياجاتى كه ملت دارد؛ و خود كشاورزها بايد همّت بكنند براى كار كردن، كه نجات پيدا كند اين مملكت؛ [نه آنكه] بخواهد اين مملكت حالا تا آخر باز هى احتياج به امريكا داشته باشد براى اينكه گندم بگيرد و جو بگيرد؛ [يا ]به اسرائيل كه كشورى بود كه همه چيز ما را از آنجا بياورند. تخم‌مرغ از آنجا بياورند! دامداريمان شكست خورد به واسطۀ اينكه مراتع، «ملّى» شد ـ به اصطلاح خودشان! هى جلو گرفتند از اينكه مردم به مراتع بروند؛ و بعد كم كم به هم خورد؛ و باعث اين شد كه يك بازارى براى گوشتِ خارج شديم. جنگلها را «ملّى» كردند، و بعد دادند به اشخاصى يا ممالك ديگر! مراتع را دادند به كسانى ديگر. همه چيز ما را از بين بردند. حالا وقت اين است كه ملت ايران به خود بيايد. همان طورى كه به خود آمد و با توجّه به اينكه نبايد مثل سابق باشد [كه] دستگاه را از بين برد. حالا هم كه براى ساختن است، همۀ اقشار بايد همّت بكنند كه بسازند. هركس در هر جا هست كار بكند. دولت بايد رفع اشكالات بكند. همه بايد كار بكنند. منتها در كشاورزى شما كه تخصص در اين امور داريد برويد سراغ اين كارها. بايد كار بكنيد، نه اينكه حرف بزنيد. كار لازم است؛ حرف فايده ندارد. حرفْ گندم نمى‌شود براى آدم! كشاورزان بايد كار بكنند و كشاورزى را راه بيندازند. اين قشرْ حاضر است. من آن طور كه مى‌فهمم عيب اگر باشد، از قشرهاى بالاست. آن قشرهاى پايين حاضرند؛ بهتر حاضرند در خدمت؛ اگر بگذارند. البته الآن دستهايى در كار است كه نگذارند كشاورزى راه بيفتد و كارخانه‌ها راه بيفتد. با اينها بايد مقابله كرد، مبارزه كرد. الآن روز مبارزۀ ملت ايران است با آنهايى كه نمى‌گذارند مملكت به حال عادى بگردد؛ نمى‌گذارند كشاورزى تحقّق پيدا كند؛ نمى‌گذارند كارخانه راه بيفتد؛ نمى‌گذارند دانشگاهها به كار خودشان ادامه بدهند؛ همه چيز را دارند به هم مى‌زنند. الآن وقت اين است كه بايد همه با اين قشرها مبارزه كنيد. كشاورزها را هدايت كنيد به اينكه اينها را راه ندهند ـ اصلش ـ در بين خودشان. آنهايى كه مى‌آيند مى‌گويند شما كار نكنيد. كشاورزى نكنيد، اينها غرضشان اين است كه به همان حال سابق باقى باشد. بايد هدايت كنيد شما آنها را، كه يك قشرى كه مى‌آيند در بينشان و يك تبليغات سوئى مى‌كنند بين خودشان راه ندهند، بيرونشان كنند از دِهشان، از محلّشان؛ تا اينكه بتوانند كارشان را انجام بدهند. انتقاد از وضعيّت ادارى و كم‌كارى كارمندان در هر صورت، الآن براى همه چيز مشكلات است. مشكلات براى كشاورزى هست و بايد رفع بشود؛ به همّت همه بايد رفع بشود. مشكلات براى كارخانه‌ها هست؛ آن هم بايد به همّت همه رفع بشود. مأيوس نبايد شد. مى‌توانيد ان‌شاءاللّه. مى‌توانيم خودمان سرپاى خودمان بايستيم و مملكتمان را اصلاح بكنيم؛ لكن بايد آن كم‌كارى‌هاى سابق و آن بى‌كارى‌هاى سابق، آن اداره نشستن سابق و هيچ كار نكردن‌ها، اين حال از بين برود. يك ادارۀ عريض و طويلى براى يك امرى كه هيچ احتياجى به آن نيست؛ يا براى امرى كه با ده نفر مى‌شود اداره كرد، پانصد نفر مى‌نشانند آنجا حقوق مى‌دهند! بيخودى! شكست مملكت ما از اين امور است. افراد را هم تنبل بار آوردند كه ديگر كار كردن برايشان مشكل است. همان بنشينند توى ادارات و سيگار بكشند! ديگران هم اين طور بار آمده‌اند. كشاورزيمان هم به هم خورده است. همه چيزمان الآن به هم خورده است. بايد با همّت، دست به هم بدهيم تا اينكه اين امور را اصلاحش بكنيم. اگر هم يك مشكلاتى هست كه بايد به دولت تذكّر داده بشود، خوب، البته ما به دولت تذكّر مى‌دهيم. مشكلات را آنها بايد حل بكنند. اگر شماها يك مشكلات داريد، آنها بايد حل بكنند. ممكن است كه پيشنهادش را بدهيد به دفتر، تا من چنانچه يك مشكلى باشد رفع بكنم؛ يا لازم باشد كه من يك تذكّرى بدهم به دولت؛ تذكّر بدهم. [امام خمينى پس از شنيدن سخنان يكى از حضار، چنين فرمود:] خوب، اين مسائل را كه شما مى‌فرماييد [اگر] ما مى‌توانيم رفع كنيم، بنويسيد بدهيد به اين آقا تا من ببينم چيست. و اگر كمكى لازم باشد، اشخاصى از روحانيون بفرستيم آنجا ان‌شاءاللّه اقدام بشود.
