

بسم اللّه الرحمن الرحيم تلاش براى حفظ فقه سنتى در حوزه من چنانچه سابقاً نيز گفتهام، راجع به حوزۀ علميه، عقيدهام بر اين است كه بايد به آن بيشتر از همه چيز توجه كرد؛ چرا كه حوزۀ علميه اگر درست بشود، ايران درست مىشود. و اگر ـ خداى نخواسته ـ در حوزۀ علميه فسادى به وجود آيد ـ ولو در دراز مدت ـ در سرتاسر ايران آن فساد پيدا مىشود و آنها كه هميشه در فكر بودهاند كه در حوزۀ علميه نفوذ كنند، به همين خاطر است. نفوذ آنها، نفوذ ظاهرى نيست كه معلوم باشد فلان آقا نفوذى است. چه بسا بيشتر از شما اظهار ديانت بكند، معذلك، در موقع مناسب كارش را انجام دهد. اينها از مشكلات حوزه است. و قضيۀ تحصيل هم بايد به نحوى باشد كه فقه سنتى فراموش نشود. و آن چيزى كه تا به حال اسلام را نگه داشته است، همان فقه سنتى بوده است. و همۀ همتها بايد مصروف اين بشود كه فقه به همان وضعى كه بوده است، محفوظ باشد. ممكن است اشخاصى بگويند كه بايد فقه تازهاى درست كرد كه اين آغاز هلاكت حوزه است و روى آن بايد دقت بشود. البته من همۀ شما آقايان را مىشناسم و از شما به خاطر زحمتتان در اين امر، تشكر مىكنم. ولى بايد خيلى متوجه باشيد. در هر صورت، آن چيزى كه براى حوزهها خطر است، اين است كه ما اين فقه را به نحوى كه به دست ما رسيده است، به نسل آينده تحويل ندهيم. بايد همانطور كه مبانى اسلامى، مبانى فقهى را تحويل دادهاند، ما هم به آيندهها تحويل بدهيم كه اگر اين افراد در آينده نتوانستند كار خودشان را انجام بدهند، تقصير ما نباشد. توجه به دروس اخلاق در حوزه و ديگر اينكه اخلاق بايد در همه جا و در همۀ دروس، مورد توجه قرار گيرد. و اعتقادم بر اين است كه بايد هر كس حوزۀ درسى بزرگ يا كوچكى دارد، يكى دو دقيقه ـ مقدمتاً يا مؤخرتاً ـ درس اخلاق بگويد كه طلاب با اخلاق اسلامى بار بيايند. و اجمالاً من از شما مطمئنم كه شماخوب كار مىكنيد و نظرات درستى داريد، لكن در هر كارى اشتباهاتى هم هست. گروههاى مختلف به اين حوزه نظر دارند؛ چون در دراز مدت مىتوانند كارهايى كه ما مىكنيم به هم بزنند. و اينكه شما در رابطه با سابقۀ افراد تحقيق مىكنيد كار خوبى است؛ چرا كه اگر كسى قبل از انقلاب يا بعد ازآن كجروى داشته است و الآن مىگويد من توبه كردهام، ممكن است اين توبه كردن مصلحتى باشد. بايد توجه داشت كه اين افراد، حوزه را فاسد نكنند. و شما هميشه با حضرات مراجع و ساير بزرگان مشورت كنيد و از آنها نظر بخواهيد و من هم به شما دعا كنم. و السلام عليكم و رحمةاللّه