بسم اللّه الرحمن الرحيم حركت معنوى و تربيت انسانى در پرتو قرآن ما بايد كتابمان قرآن باشد. معنايش نه اين است كه فقط بگوييم كتاب ما قرآن است، بلكه بايد با او حركتهاى معنوى بكنيم، به تربيت انسانى برسيم، با او اجتماع خودمان را اصلاح كنيم، با او همۀ جهات مادى و معنوى‌اش را طى كند. او قرآن است كه كتاب ماست. اين كتابى است كه بايد بخوانيم و بفهميم و عمل كنيم. فقط بگوييم: «كتاب است» اين، كتاب نمى‌شود. وقتى كتاب، كتاب ماست كه به محتواى اين كتاب عمل بكنيم. كوشش كنيد كه كتاب شما، كتاب خدا و قرآن باشد. توجه شما به محتواى كتاب خدا باشد؛ كلام از خداست، وسيله پيغمبر خداست و ما مخاطب؛ مخاطب به همان خطابهاى الهى. بالفظ «يا أيّها الناس»؛ نسبت به همۀ بشر، «يا ايها المومنون»؛ نسبت به مؤمنين به اسلام. دستورها، همه دستورهايى است كه تربيت كننده است. تربيت قرآنى،منشأ كمال بشر انسان اگر تربيت الهى نشود، حيوان است، بلكه بدتر از حيوان. شما هيچ حيوانى را خونخوارتر از انسان نمى‌توانيد پيدا بكنيد. حيوانات ديگر، همان يك طعمه‌اى مى‌خواهند كه شكمشان را سير كنند. و وقتى شكمشان سير شد كنار مى‌روند، مى‌نشينند، مى‌خوابند. انسان است كه سير نمى‌شود، انسان است كه هم در طرف كمال، مافوق همه چيز است هم در طرف شقاوت و نَفْس، مافوق همه است. اگر تربيت بشود، آن تربيتى كه كتابهاى الهى ـ قرآن كريم ـ آن تربيت را متكفّل۱ شده‌است، اگر ما تربيت بشويم به تربيتهاى قرآنى، بالاترين موجود در كمال خواهيم شد. پيغمبر خدا كه افضل موجودات است براى اين است كه آن طور كه هست، فهميده است، و آن طور كه هست عمل كرده. هر كس قرآن را آن طور كه هست بفهمد و آن طور كه هست عمل كند، آن طور كه دستور داده است عمل بكند، اين از تمام موجودات افضل مى‌شود. لكن نه آن طورى كه پيغمبر مى‌فهمد كس ديگر مى‌تواند. نه آن عملى كه او مى‌كند كس ديگر مى‌تواند. و لهذا او افضل است. و اگر چنانچه يك علف خودرو باشد، تربيت در او نباشد، آن طور نيست كه مثل يك درختى باشد كه فاسد مى‌شود، فقط درختهايى كه خودرو هستند و تربيت نشدند، خودشان بدقواره مى‌شوند، خودشان فاسد مى‌شوند، اما ديگر درختان را فاسد نمى‌كنند. در حيوانات هم اين طورى است، كه يك حيوان اگر چنانچه بداخلاق باشد، بد عمل باشد، چموش باشد، اين همان خودش است. و اين طور نيست كه ديگران را هم وادار كند به آن نقيصه‌اى كه خودش دارد. انسان اين طور نيست؛ انسانِ بد، يك بدش، يك امّت را بد مى‌كند، و يك خوبش، يك امّت را خوب مى‌كند. آزاديهاى تباهى‌آور شما ملاحظه كنيد در اين پنجاه سالى كه اين رژيم ـ رژيم طاغوتى ـ بر ما حكومت كرد. حكومت بغير حق، بغير قانون، اين ملت را به تباهى كشيد. اين طور نبود كه فقط خودش بد باشد، ملت را به تباهى كشيد. جوانهاى ما را تباه كرد. زن و مرد اين جامعه را او به تباهى كشيد. آن رشدى كه بايد جامعۀ ما بكند، اينها مانع شدند از اينكه رشد كند. متوقف كردند رشد انسانى جامعۀ ما را با اسمهاى «آزاد زنان و آزاد مردان» و «تمدن بزرگ»! تمام اختناقها را تحميل كردند به ما. تمام ديكتاتوريها را كردند، نه زنها آزاد بودند و نه مردها. بله، يك آزادى بود، آن آزادى تباهى آور. آزاد بودند كه لُخت راه بروند بيرون و هر طور كارى مى‌خواهند بكنند. و اين طور دستور داشتند كه آن طور تربيت كنند. و آزاد بودند جوانهاى ما كه به مراكز فحشا و فساد بروند و آنها دامن به آن مى‌زدند. اما نه آزادى براى زن، و نه آزادى براى مرد، هيچ نبود كه يك كلمه‌اى حق بگويد. نمى‌توانست يك صحبتى بكند كه مربوط باشد به سياست خودش، به اجتماع خودش، انتقاد بكند از وضع موجود. قلمها را شكسته بودند نه يك روزنامه‌اى داشتيم كه آزاد باشد. و نه يك گوينده‌اى كه آزاد باشد، و نه يك نويسنده. قلمها را شكسته بودند. دهانها را بسته بودند و قلمها را خرد كرده بودند، به اسم اينكه آزاديد. هيچ آزادى برايمان نبود، و به اسم «تمدن بزرگ» ما را كشاندند به تباهى. و الآن كه رفتند يك مملكت آشفته، يك ملت عقب مانده، يك اقتصاد فاسد و همين طور هر جا دست بگذارى، يك دانشگاه استعمارى، و هكذا ساير جاها. اين براى اين است كه يك فرد فاسد حكومت كرد بر اين جميعت، يك حيوان فاسد. هيچ وقت حيوانهاى ديگر را اين طور نمى‌كنند، اما يك فرد فاسد يك جامعه را به فساد مى‌كشد. از آن طرف چنانچه يك فرد پيدا بشود كه صالح باشد ـ مثل انبيا ـ يك امت را به صلاح مى‌كشد. لزوم عمل به قرآن و پيروى از اولياى دين قرآن را كه كتاب ماست و كتاب شماست، كوشش كنيد كه بحقيقت، كتاب باشد. كتاب ما بحقيقت باشد، نه فقط لفظاً بگوييم كه «كتاب ما، قرآن است. نبى ما، رسول اكرم است. امام ما، على بن ابى طالب است». لفظ، آسان است. آسان است كه من بگويم: شيعۀ على بن ابى طالبم، لكن شيعه چى است؟ آنى است كه دنبال او باشيد. تشييع جنازه در وقتى است كه كسى جنازه كه جلو است اين همراهش برود. اگر او از آن راه برود، اين از اين راه برود، اين تشييع جنازه نيست. شيعه پيرو است. اگر بنا باشد كه ما، هى دم بزنيم كه شيعه‌ايم، لكن در عمل هيچ پيروى نداشته باشيم، يا پيروى‌مان بسيار ضعيف باشد، ما به حسب واقع، شيعه نيستيم، به حسب ادعا شيعه هستيم. اگر ما ادعامان اين باشد كه قرآن، كتاب ماست، لكن هيچ صفحه‌اى از قرآن را به آن عمل نكرده باشيم، قرآن را ادعا داريم كه كتاب ما است، به حسب واقع كتاب ما نيست. اگر ما بگوييم پيغمبر، پيغمبر ما هست، ادعايش آسان است، لكن تا پيروى ازش نكنيم، نمى‌توانيم بگوييم پيام آورى است از خدا. اگر ما به حرف او اعتنا نكنيم، پيامبريش براى ما فايده ندارد. و اگر چنانچه به حرف اوليا عمل نكنيم، شيعه‌گريش براى ما فايده ندارد، فايده‌اش ضعيف است. كوشش كنيد كه در عمل، كتاب شما قرآن باشد و پيغمبر شما، رسول اكرم باشد، و امام شما، على بن ابى طالب ـ سلام‌اللّه عليه. سعادتمندى در پرتو عمل به قرآن من اميدوارم كه اين مجتمعى كه شما داريد در پناه قرآن، در پناه قرآن شما به تربيتهاى قرآنى برسيد، و بچه هاى خودتان را تربيت قرآنى كنيد. عمل آنها را منطبق كنيد با دستورات پيغمبر اكرم. عمل خودتان را منطبق كنيد با دستورات رسول‌اللّه تا نجات پيدا كنيد در اينجا و آنجا. در همه چيز دستور دارد اسلام، اسلام آن طور نيست كه گمان بشود فقط رابطه‌اى است ما بين خدا و خلق. خير، رابطه هست، لكن همه جور روابط هست. قرآن، همه چيز است؛ قرآن هم بُعْد سياست دارد و هم بُعْد ساير چيزها؛ هم علم است و هم راهنماست؛ و هم سياست است و هم همه چيز است. قرآن، اگر كتاب يك ملتى باشد، آن ملت سعادتمند مى‌شود. قرآن به بعض آياتش اگر ما عمل كنيم، سعادتمند مى‌شويم. و من اميدوارم كه ما عامل باشيم، چنانچه ما عامل باشيم و با هم مجتمع باشيم و اجتماع داشته باشيم و اين آيۀ شريفۀ وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّه‌ِ جَميعاً وَلا تَفَرَّقُوا۲ را عمل به آن بكنيد، مسلمين اگر همين يك آيه به آن عمل بكنند، غلبه مى‌كنند بر همه قدرتهاى بزرگ. اگر همه «مُعْتَصِم» باشند به «حبل‌اللّه» ـ كه قرآن كريم است، رسول اكرم است، اينها حبل‌اللّه هستند، مقدّم بر همه، قرآن كريم است ـ اگر ما همه معتصم به قرآن كريم باشيم، همه مجتمع بر قرآن باشيم، تفرُّق از هم نداشته باشيم، جدايى از هم نداشته باشيم، غلبه مى‌كنيم بر تمام قدرتهاى بزرگ. براى اينكه ما الآن جمعيتمان زيادتر از جمعيتهاى ديگر است. ما يك ميليارد جمعيت مسْلم تقريباً ـ داريم، و با همۀ چيز همه خزائن ارضى و همۀ زمينهاى وسيع، اگر ما همه با هم بوديم و اجتماع داشتيم، يك قدرت بزرگى را ايجاد مى‌كرديم كه تمام قدرتها در مقابلش هيچ بود. ما همه چيز داريم، لكن نگذاشتند آنهايى كه با تبليغات و با ساير كارها مانع از رشد ما شدند، مانع از رشد طبيعى ما شدند؛ نگذاشتند كه ما استفاده بكنيم از مواهب الهى، استفاده بكنيم از مواهب معنوى الهى، از مواهب مادى الهى. اگر همۀ مسلمين مجتمع مى‌شدند بر عمل كردن به همين يك آيۀ، غلبه مى‌كردند بر همه جا. حالا ما بايد با هم مجتمع باشيم. اعتصام بحبل اللّه، عمل به كتاب خداست. اگر در اين معنا مجتمع باشيم و متفرق نباشيم، هر كسى از يك طرف نرود، امروز مى‌بينيد كه تبليغات زياد، الآن در اين كشور هست. هدف دشمن: ايجاد يأس و تفرقه شما ديديد كه يك اجتماعى، يك وحدت كلمه، چه معجزى براى ما آورد. قدرتهاى بزرگ را در هم شكست. و آنها هم احساس كردند كه يك همچو قدرتى در اسلام هست كه يك مملكتى كه هيچ ندارد و هيچ قدرت نظامى ندارد بر همۀ قدرتهاى نظامى غلبه كرد. زن و مردش در خيابانها و در كوچه‌ها ريختند و مخالفت كردند و پيش بردند، آنها هم احساس كردند اين معنا را. الآن نويسنده‌هاشان، گويندگانشان، تبليغات دامنه‌دارشان، در ايران و در خارج ايران، براى اين است كه نگذارند اين اجتماع محفوظ بماند و ايجاد تفرقه مى‌كنند. به راههاى مختلف، از هر راهى كه عقلشان مى‌رسد، شيطنتشان اقتضا مى‌كند، از آن راه مشغول به تبليغات مى‌شوند و خرابكارى. از جمله خرابكاريهايى كه اينها مى‌كنند؛ اين است كه ايجاد يأس مى‌كنند در ملت. دنبال اين و آن مى‌افتند كه «خوب، خانه شما نداريد، حالا جمهورى اسلامى شد، پس كو خانۀ شما؟ پس چه شد آن خانه‌ها. جمهورى اسلامى [شد] زراعتتان چه شد؟ جمهورى اسلامى شد، كارتان چه شد؟» اينها همه براى اين است كه نگذارند جمهورى اسلامى باشد. جواب اين است كه جمهورى اسلامى آن محتوايى كه بايد داشته باشد تا حالا نشده. جمهورى اسلامى هست؛ يعنى نظام را به هم زديد شما، نظام ديگر پيدا شد،لكن مهلت ندادند اين مَفْسَده‌جوها، و اين انگلهايى كه براى ديگران كار مى‌كنند و مى‌خواهند نگذارند ملت ما به سعادتش برسد. اينها نمى‌گذارند كه محتواى جمهورى اسلامى پياده بشود. اينها براى همين قانون اساسى اين قدر فعاليت مى‌كنند كه نشود اين. اينها از گذشتن اين قانون اساسى از رأى عمومى وحشت دارند، چنانچه وحشت داشتند از رفراندم. اينها از اسلام وحشت دارند و مى‌خواهند نشود. يك وقت با زور مى‌خواستند نشود و نمى‌گذاشتند در زمان رژيم سابق، حالا با حيله مى‌خواهند نگذارند، ايجاد يأس بكنند در ملت كه «چه شد؟ آنى كه شما خواستيد كه نشد». و حال آنكه آنى كه ملت خواست شد. تلاش براى تحقق محتواى اسلام ملت، آزادى مى‌خواست، الآن آزاد است. و استقلال مى‌خواست، الآن مستقل است. هيچ حكومتى بر او نمى‌تواند [حكم] بكند. همان امريكا و همۀ قدرتش؛ يك عدّه جوان مى‌روند مى‌ريزند، [سفارتش] را مى‌گيرند، و مفسده‌جوئيها را مى‌گيرند و قبضه مى‌كنند آن لانه فساد را و نمى‌تواند امريكا كارى بكند در اينجا. اين استقلال ماست. و حكومت اسلامى هم مى‌خواستيد، جمهورى اسلامى مى‌خواستيد، آن هم به حسب رأى خودتان شده‌است. آنكه نشده است محتواى جمهورى اسلامى است ـ كه پياده شدن همۀ احكامى [است] كه در اسلام هست و در جمهورى اسلامى بايد باشد ـ او البته وقت مى‌خواهد، وقتش طولانى بايد باشد. يك چيزى كه در پنجاه و چند سال اقّلاً و ـ 2500 سال ـ تربيتهاى فاسدى بوده است، تبليغات فاسدى بوده است، مغزها را يك مغز ديگر كردند، تا آمده اينها تبديل بشود به يك انسان اسلامى. طولانى است اين، لكن ملت ما نبايد زن و مردش، خانمش و آقايش نبايد مأيوس بشود. يأس از جنود ابليس است. بايد با قوّه و قدرت پيش برويد، شما پيش برديد، و پيش مى‌بريد ان‌شاءاللّه. و اميدوارم كه اين حكومت اسلامى به آن معنايى كه در صدر اسلام، پيغمبر اسلام مى‌خواسته است به آن معنا تحقق پيدا بكند، تا اينكه همۀ مسلمين و همۀ اهالى محترم مملكت ما با سعادت و سلامت در دنيا و آخرت باشند.
