

مصاحبهكننده: خبرنگار فرانسوى روزنامۀ لوموند سؤال: [شما اعلام كردهايد كه دولت بختيار غيرقانونى است؛ چرا؟] جواب: به دو دليل: يكى اينكه اين دولت از طرف رژيم شاه تعيين شده است. اين رژيم قبل از تظاهرات تاسوعا و عاشورا، خود غيرقانونى بود و تظاهرات مزبور كه در واقع نوعى رفراندم بودند، غيرقانونى بودن رژيم را تعيين كردند. دليل ديگر اين است كه نه مجلس شورا و نه مجلس سنا هيچ پايگاه ملى ندارند و نمايندگان اين دو مجلس را كه دولت از آنها رأى اعتماد مىخواهد، ملت انتخاب نكرده است. ــ [در صورتى كه بختيار شكست بخورد، شما وقوع يك كودتاى نظامى كه شاه را كنار بگذارد و روى واحدهاى برگزيدۀ ارتش نظير كماندوهاى نيروى هوايى و ژاندارمرى تكيه داشته باشد، ممكن مىدانيد؟] ــ وقوع چنين كودتايى ممكن است. در اين حال اين آخرين سنگى خواهد بود كه رژيم به سوى ملت مىافكند. و ملت مصمم است با استقرار يك حكومت اسلامى به مبارزه ادامه دهد و هر نوع رژيم ديگرى با مخالفت ملت روبهرو خواهد شد. ــ [اگر شما پيروز شويد، از نظر بنيادهاى اساسى چه در نظر داريد؟] ــ ما كميتهاى را مأمور خواهيم كرد كه به منظور تشكيل يك مجلس به مشورتهاى لازم اقدام كند. ملت يك بار ارادۀ خود را به داشتن يك حكومت اسلامى اعلام كرده است، ولى اگر از نظر حقوقى رفراندمى هم لازم باشد، ما مخالف آن نخواهيم بود. اين كميته از افراد مؤمن تشكيل مىشود و ممكن است علما هم به صورت عضو كامل و يا عضو ناظر در آن شركت كنند. ــ [شما به عنوان رهبر غيرقابل انكارِ مخالفان تجلى يافتهايد. شما گفتهايد كه نمىخواهيد زمام امور را به دست گيريد. بنابراين يك حكومت اسلامى را به چه صورت در نظر گرفتهايد؟] ــ ما نامزدى براى رياست جمهورى معرفى خواهيم كرد كه بايد به وسيلۀ ملت انتخاب شود. وقتى او انتخاب شد از او پشتيبانى و حمايت خواهيم كرد. قوانين حكومت اسلامى، قوانين اسلام خواهد بود. من شخصاً رئيس جمهورى نخواهم شد و هيچ پست دولتى هم نخواهم پذيرفت. من مانند گذشته به هدايت ملت اكتفا خواهم كرد. ــ [بسيارى از مردم در ايران و بخصوص در بين روشنفكران با وجود اعتقاد، به فرايض مذهبى عمل نمىكنند و يا اصولاً به مذهب عقيدهاى ندارند. روش حكومت اسلامى در برابر آنها چه خواهد بود؟] ــ ما سعى مىكنيم به اين افراد راه سلامت و نجات را نشان دهيم. اگر نخواهند اين راه را بپيمايند، در زندگى يوميۀ خود آزاد خواهند بود مگر اينكه بخواهند توطئههاى زيانبخشى عليه ملت و كشور تدارك بينند. ــ [شما اخيراً گفتيد كه اگر امريكا سياست تسلط جويى خود را در برابر ايران تغيير دهد، شما حاضر خواهيد بود در روابط خود با امريكا تجديدنظر كنيد. منظور شما از اين مطلب چيست؟] ــ اگر امريكا به نحو صحيح رفتار كند و در امور داخلى ما مداخله نكند و مشاوران خود را كه در امور كشور ما دخالت دارند فرا خواند، ما نيز آنها را احترام خواهيم گذاشت. ــ [آيا فكر مىكنيد كه امريكايىها با توجه به اهميت موضوع و عواقبى كه جنبش ملت ايران در كشورهاى عرب و مسلمان منطقه مىتواند داشته باشد، به آسانى از ايران دست خواهند كشيد؟] ــ البته امريكا مىخواهد كه همۀ كشورها را زير نفوذ خود داشته باشد. ولى ما چنين تصورى را نمىتوانيم بپذيريم و ملت از آن خسته شده است. ملتهاى ديگر نيز با پيروى از ملت ما خود را از دستاندازى استثمار رهايى خواهند داد. ــ [نفت، مسئلۀ دشوار و پردردسرى است. در اين زمينه چه سياستى مورد نظر شماست؟] ــ ما نفت را به هر كس كه از ما بخرد مىفروشيم مشروط بر اينكه به قيمت عادلانه و بر مبناى تراضى طرفين باشد. ارزهايى را كه از اين راه به دست خواهيم آورد به مصرف آبادى و عمران مملكت خواهد رسيد. ــ [آيا به اسرائيل و افريقاى جنوبى نفت خواهيد فروخت؟] ــ خير، براى اينكه اين كشورها همانطور كه قبلاً هم گفتهام راهى برخلاف حق و عدالت در پيش گرفتهاند. ــ [از چند روز پيش مسكو نسبت به ايران تغيير لحن داده و از جنبش ملى حمايت مىكند. نسبت به اين تحول چه فكر مىكنيد؟] ــ تبليغات روزنامههاى شوروى مداخله در امور داخلى محسوب نمىشود. و در واقع تمام روزنامههاى جهان بايد از ما عليه رژيم شاه حمايت كنند. اتحاد شوروى در رديف كشورهايى است كه وضع ملت ايران را درك كرده و رفتار خود را بر همين اساس بنا نهاده است. ما با شوروى مانند همۀ كشورهاى ديگر، مادام كه نخواهند در امور داخلى ما مداخله كنند، روابط دوستى خواهيم داشت. بايد به روابط حُسن تفاهم و دوستى بر پايۀ احترام متقابل استوار بود.