[بسم‌اللّه‌ الرحمن الرحيم] ترميم ويرانيها با همكارى و بردبارى من از همۀ اين آقايان متشكرم كه در اين موقعى كه ما گرفتار اين مسائل هستيم، كمك كردند و كارها را انجام دادند. و بايد بگويم كه كار، كار خودشان بوده و منزلْ منزل خودشان بوده؛ و اين معنا را تنبه بدهم كه وقتى در يك منزل محقرى ما بايد با اجتماع كار بكنيم، يعنى دسته‌جمعى هر كسى يك كارش را بكند، و ميسور نيست براى يك نفر يا دو نفر [كه] همۀ كارها را انجام بدهند، آن وقت راجع به كار كشورى كه الآن تقريباً بايد گفت مصايب هست و تا حالا خرابكارى بوده، كار يك كشور نمى‌شود انجام بگيرد الاّ اينكه همۀ اجزاى كشور، همۀ افراد كشور، در آن همكارى كنند. اگر ملت ايران همۀ آنها، هر كس در هر جا هست، اقدام به ساختمان اين مملكت نكند، مملكت به حال خرابه يا نيم خرابه باقى خواهد ماند و مسئول خواهيم بود همه. هر كس هر كارى را مى‌تواند بايد تا يك مدتى با صبر و تحمل و...، تحمل زحمات اقدام بكند. اگر همچو چيزى شد مملكتى‌آباد وصحيح وخوب محقق خواهدشد. همه‌جهاتش تمام‌خواهد شد. و باز همۀ اجزاى مملكت بايد نظارت در امور بكنند كه نتوانند شياطين باز رخنه بكنند. در [ادارات] دولتى اشخاصى كه رفت و آمد مى‌كنند، اينها بايد نظارت در كارهاى آنها بكنند، يعنى مثل سمت بازرسى و تفتيش و اينطور چيزها كه اگر خطايى اينها مى‌كنند، تعمدى مى‌كنند ـ عرض مى‌كنم كه ـ خيانتى مى‌كنند، به دستگاه قضايى اطلاع بدهند تا اينكه آنها تعقيب بكنند. خودسرى، ريشۀ مفاسد و بى‌قانونى همه مصيبتهايى كه در اين سالها واقع شده است براى اين بوده است كه دستگاهها سرِخود بوده‌اند. از آن دستگاه اول گرفته، آن شخصى كه به اسم شاه در اين مملكت حكومت كرده، سرِ خود حكومت كرده، مقيد به قوانين نبوده. وقتى كه اين سرِ خود حركت كرد، كسانى هم كه دنبال او هستند از او ياد مى‌گيرند، اينها هم سرِ خود مى‌شوند. وقتى يك مجلسى را به طور سرِخودى و بدون رعايت قوانين به وجود آوردند، نمايندگان اين مجلس هم سرِخود خواهند شد، پايبندِ قوانين نخواهند شد. بايد اينها خاتمه پيدا بكند اگر بخواهد مملكت ايران يك مملكتى بشود كه مترقى به معناى واقعى باشد، نه اينكه لفظى و همين گفتن ترقى. معنويات يك مملكتى را بايد درصدد بود كه اصلاحش كرد؛ يعنى بايد دست خيانت را كوتاه كرد، دست جنايات را كوتاه كرد. همۀ جاهايى كه يك عضوى از اعضاى ادارات دولتى يا دولت، عضوى از اعضاى دولت تكفل مى‌كنند، مردم موظفند كه نظارت كنند در آن. آنهايى كه مى‌روند آنجا براى گرفتاريهايى كه مثلاً دارند، محاكماتى كه دارند، مى‌روند در كلانتريها، مى‌روند در نظميه، مى‌روند در ـ عرض مى‌كنم ـ دادگسترى و امثال اينها، خودشان بايد ناظر باشند كه چه مى‌گذرد. و خودشان مكلفند، اگر بخواهند مملكت اصلاح بشود مكلفند كه چيزهايى كه گذشته است اگر خلاف بوده است، به جاهايى كه براى اين امر تأسيس مى‌شود اطلاع بدهند تا تعقيب بشوند. اگر مدتى يك همچو جهتى پيش بيايد كه يك محاكم صالحه‌اى تصرف بكند در همۀ امور، يعنى برسد به داد مردم، همچو نباشد كه مثل حالا باشد كه دادگستريها كارى به اين حرفها ندارند يا نمى‌توانند داشته باشند ـ عرض مى‌كنم ـ كلانتريها كه بخواهند مردم را لخت بكنند، امثال اينها، اگر اينطورها باز ادامه پيدا بكند فرض كنيد كه آن دزد بزرگ رفت، دزد[هاى] كوچك جاى او مى‌نشينند و كارها را انجام مى‌دهند. بايد همه‌تان ـ همه‌مان در اين امور دقت كنيم و دنبال كنيم و فداكارى بكنيم تا اينكه ان شاءاللّه‌ يك مملكت صحيحى بار بيايد. من از خداى تبارك و تعالى سلامت همۀ شما را مى‌خواهم. و از اينكه اين مدت شماها زحمت كشيديد عذر مى‌خواهم. خداوند شما همه را حفظ بكند و سلامت بدارد. و ما حالا مى‌رويم به اين مملكت ببينيم كه آيا چه مى‌شود. هر چه كه بشود هم، ما بنا داريم كه برويم؛ حالا چه از بين راه برگرديم و باز هم خدمت شما باشيم يا خير، برويم و پياده بشويم و هر چه بشود. [يكى از حضار: ما افتخار مى‌كنيم قربان در خدمتتان باشيم.] امام: خدا همه‌تان را حفظ كند. نگرانى از سرنوشت همراهان و من اين را هم بايد بگويم به شما آقايان كه ـ به آقاى يزدى^۱ و بعضى از آقايان گفتم ـ كه من بيعتم را از شماها برداشتم؛ عرض مى‌كنم كه ممكن است كه آنطورى كه اينها تهيه ديدند در اين سفر خطر در كار باشد و من ميل ندارم كه به خاطر من شما خداى نخواسته در خطر بيفتيد. من سِنم ديگر گذشته، شما حالا جوان هستيد. [يكى از حضار: ... اين سخن با خون سرخ خويش امضا مى‌كنم.] [يكى ديگر از حضار: من به خانمها هم عرض كردم كه آقا فرمودند احياناً خانمها نباشند در هواپيما. ايشان ناراحت هستند كه من خدمت شما عرض كنم، مگر امام حسين حضرت زينب و خواهران خويش را همراه نبردند؟] امام: خوب، حالا امام حسين، امام حسين بود. ما يكجور ديگر است وضعمان. نخير، من ميل دارم همراه خانمها نباشم، آقايان هم همين طور. همين هم كه، خوب گمان مى‌كنم اگراينطور بشود كه من بروم على_' حده و بعد آقايان [بيايند نگرانى من كمتراست]. خداوند عمر شما را زياد كند؛ موفق باشيد ان شاءاللّه‌. در هر صورت من برايم ناگوار است كه براى خاطر من كسى به زحمت بيفتد. من براى خودم مانعى ندارد اما ناگوار است برايم كه ببينم يكى از برادرهاى من براى خاطر من گرفتار شده است. ان شاءاللّه‌ خداوند همه‌تان را حفظ كند و موفق باشيد.

1. ـ آقاى ابراهيم يزدى.