بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم [در اين ديدار ابتدا آقايان رجايى و باهنر گزارشى از وضعيت دولت و امور جارى كشور ارائه كردند؛ آنگاه امام خمينى فرمودند:] مطالبى كه جنابعالى و آقاى نخست‌وزير گفتند همه‌اش مطالب صحيح است و من هم اميدوارم ان‌شاءاللّه‌ كه موفق بشويد در اين مأموريت. لكن مردم به جاى برنامه‌دادن، عمل مى‌خواهند. هيچ ديگر شماها عذرى نداريد و ما هيچ كدام ديگر عذرى نداريم. مقايسه دولتمردان در رژيمهاى گذشته و حال در طول اين مدت هى عذرهايى بود و واقعاً هم عذر بود. مردم ديْن خودشان را به جمهورى اسلامى تا كنون ادا كردند، به تكليف خودشان مردم عمل كردند، اشكال در ماهاست، بايد ماها جواب مردم را بدهيم. مردم به آقاى رئيس‌جمهور به آن شور و به آن طور رأى دادند و به حق هم رأى دادند؛ براى اينكه آقاى رئيس‌جمهور را از خودشان مى‌دانند، كسى نيست كه [خودش را بگيرد]. من خيلى از حكومتها را يادم هست، حكومت يك خمين كه يك قصبه بود، حكومت ولايت ثلاث كه مركزش، مبدأش گلپايگان بود، اين حكومتها وقتى كه راه مى‌افتند، جلوشان يك كسى بود كه يك عصايى هم دستش بود و اشخاصى هم اطراف و هرجا مى‌رفتند آن‌طور يال و كوپال داشتند، لكن در عمل همه‌اش ظلم بود، همه‌اش تعدى به مردم، يال و كوپالها را درست مى‌كردند براى اذيت مردم. من بچه بودم كه حكومت گلپايگان يك نفر آدم شر هم بود، يكى از بالاترين افراد در بين تجّار و از متدين‌ترين افرادى كه سراغ داشتم، اين را از توى اتاقى كه نشسته بودند وقتى كه حكومت با آنها با خشونت صحبت مى‌كرد و ما بيرون بوديم، نمى‌دانم حالا آنجا صحبت چه بود، ايشان مى‌ديدند، كشيدند آن مرد محترم را آوردند توى حياط پايش را بستند به چوب و كتك زدند به او، وضع اين طور بود. وضع زمان بعد هم كه به آن طور نبود به طور بدتر بود. حالا بحمداللّه‌ هى گفته مى‌شود كه خوب، چه شده است، چه شده است؟ اينها نمى‌دانند چه شده است و يا مى‌دانند و مى‌خواهند شيطنت كنند، اينها رئيس جمهورشان اين آقاست و نخست‌وزيرشان اين آقا و وزير كشورشان آن آقا، ساير وزراشان اين آقا، نه آن بساط حكومت حتى خمين را دارند تا برسد به آنجايى كه «عين الدوله»^۱ چه مى‌كرد ـ فرض كنيد كه ـ ديگران چه بساطى داشتند. خوب، اين يك كارى شده است كه امثال «عين الدوله»هايى كه در هر محلى بودند مردم را كباب مى‌كردند و آن همه ظلم مى‌كردند و حكومتهاى اينها اجاره‌اى بود؛ يعنى، در تهران آن كه رأس بود آن خراسان را به يك كسى تيول مى‌كرد و اصفهان را به يك كسى، اين به حسب اختلاف سعه از آنها پول مى‌گرفت و اين ديگر مختار بود برود آنجا كه كسى كه ـ مثلاً ـ آن وقت بيست هزار تومان مى‌داد و بيست هزار تومان آن وقت دو سه ميليون حالا بود، اين بايد برود بيست هزار تومان اين آقا را بدهد، يك بيست هزار تومان هم براى خودش تهيه كند. ديگر هر چه مردم مى‌خواستند كه شكايت كنند بنابراين بود كه ديگر به شكايتها گوش ندهند. آن حاكم بيست هزار تومان را آنجا بدهد برود آنجا فعال مايشاء.^۲ هر چه مردم شكايت كنند، ديگر مردم هم مأيوس شدند كه شكايت بكنند و شكايت هم نمى‌كردند مردم. قدردانى از فداكاريهاى مردم با خدمت به آنان حالا وضع اين طور شده است كه يك وضع اسلامى است؛ يعنى، از خود مردم‌اند و از خود جامعه برخاسته‌اند و براى خود جامعه مى‌خواهند عمل بكنند و همه‌شان هم بحمداللّه‌ مسلمان و متعهد و بناى براين هم دارند كه خدمت بكنند. خوب، اين حرفها همه درست، اما در مقام عمل بايد يك عمل مثبت نشان داده بشود. اين مردم زحمت كشيدند در اين مدت، البته مردم زحمت كشيدند، غالباً هم فداكارى كردند و اين قدر هم توقع ندارند كه چه بشود، اما خوب اسلام از ما توقع دارد و ما بايد ادا كنيم اين دين را. مردم جانشان را، بچه‌هايشان را، جوانهايشان را فدا كردند و مع ذلك، خوب به شما رأى دادند، وكلايشان به آقايان وزرا، خودشان به ايشان، اينها كار خودشان را كردند و انصافاً از اول انقلاب تا حالا آن كه كار خودش را صد در صد صحيح انجام داد ملت بود، صد در صد كار خودش را خوب انجام داد؛ يعنى، در همه مشكلات با دولت موافقت كرد. در كجا شما سراغ داريد كه جنگ در يك طرف بشود و از آن طرف مملكت خود مردم پا بشوند بروند كمك كنند، پا بشوند در پشت جبهه وسايل فراهم كنند. اينها يك نمونه‌هايى است كه مال اسلام است، مردم چون متعهد بودند و مسلم بودند و عقايد اسلامى داشتند، خودشان را موظف مى‌دانستند كه كشورشان را حفظ كنند و كمك كنند به آقايان. حالا نوبت آقايان است كه در مقابل اين همه زحمتى كه آنها كشيدند و محبتى كه آنها كردند و فداكارى كه آنها كردند حالا نوبت آقايان است كه من نمى‌گويم جبران ـ آنها نكردند براى اينكه يك چيزى بگيرند از شما ـ اما وجدان اقتضاى اين را مى‌كند كه در همه جا كارها به نفع مملكت [باشد] و به نفع اسلام و به نفع اين جمعيت‌ها و خصوصاً اين مستمندهايى كه در همه كشور هستند. بايد همه دست به هم بدهيد و اين طور نباشد كه ـ مثلاً ـ آقاى رئيس جمهور كنار بنشيند و محول كند به دولت و نيست هم اين طور، من مى‌دانم الآن اين طور نيست. آقاى رئيس جمهور هم از خود ملت است و مملكت خودش هست و براى خودش كار مى‌كند. همۀ وزارتخانه‌ها هم هر چه مى‌توانند وقتى ديدند لازم است كه يكديگر كمك كنند به اوضاع، به همديگر كمك كنند، اجنبى نيستند از هم كه او بخواهد كار او را بشكند، او بخواهد كار او را بشكند يا كمك به او نكند. مردم هم حاضرند كه وقتى يك مشكلى را ديدند براى هر يك از شما مردم حاضرند به اينكه عمل بكنند. نوبت، نوبت شماست كه بايد اين دين را به اين مردمى كه شما را نشاندند سر اين مسند، دين خودتان را عمل بكنيد، ادا كنيد به مردم. اصلاح و تصفيه وزارتخانه و سفارتخانه‌ها از افراد ناصالح و يكى از مسائل مهم، قضيۀ افرادى است كه در وزارتخانه‌ها هست، افرادى كه ممكن است باشد، هست البته، كه اينها علاوه بر اينكه خدمت نمى‌كنند، كارشكنى هم مى‌كنند، هست الآن اين. يك دسته‌اى هستند كه اينها فقط براى اينكه يك چيزى گيرشان بيايد و يك حقوقى گيرشان بيايد و يك قدرى نق بزنند و يك قدرى هم كارشكنى بكنند، پا بشوند بروند منزلشان. اينها بايد شناسايى بشود درست و اين افراد كنار گذاشته بشود و هر طورى ديگر كه البته صلاح مى‌دانيد به طور تدريج. البته سفارتخانه‌ها كار مهمى است. سفارتخانه‌ها از اول كه جمهورى اسلامى بپا شد من از آن روز اول به وزراى خارجه كه شدند يكى بعد از ديگرى اين مطلب را هى گفته‌ام كه اين سفارتخانه‌ها بايد تصفيه بشود، بايد درست بشود، آنها. كسانى كه رفته‌اند و ديدند و آمدند، آنها مى‌گويند كه اينها همان بساط سابق را دارند، در چند وقت پيش از اين، يكى آمده بود گفته بود همان بساط سابق را دارند، گاهى فرق مختصرى كرده. اين سفارتخانه‌ها آبروى كشور اسلامى ماست. اگر آنجا بد باشد، مردم آنها را، آن مردم خارج آنها را نگاه مى‌كنند، وقتى ديدند كه يك سفارتخانه‌اى بر وفق دولت اسلامى نيست، بر وفق اسلام نيست، وضعش همان وضع طاغوتى است، از آن قياس مى‌كنند كه خوب داخل هم همين است، فرق نمى‌كند. يكى از مهمات اين است ـ كه البته با آقاى وزير خارجه است ـ كه اين كارها را انجام بدهند و جديت كنند در اين امر. قضيۀ وزارت ارشاد كه از مهمات است، در وزارت ارشاد، بايد ارشاد بكنند مردم را، بايد تبليغ بكنند اسلام را، بايد عمل بكنند به مسائلى كه اسلام را ترويج مى‌كند، تبليغ، و همۀ وزارتخانه‌ها. وزارت كشور از وزارتخانه‌هاى بسيار وسيع است و بحمد اللّه‌ در رأسش هم آقاى مهدوى^۳ واقع شدند كه خوب ما از سابق ايشان را ارادت داشتيم و حالا هم ارادت داريم و بعدها هم ارادت خواهيم داشت به ايشان. و ايشان هم بايد يك قدرى با فعاليت ديگرى و زيادترى و الآن ديگر كسى نيست كه شما عذر بياوريد كه من مى‌خواستم بكنم و فلانى نگذاشت. سابق عذر مى‌آوردند كه ما وزير خارجه نتوانستيم درست كنيم و واقعاً هم اين هم يكى از مصبيتها بود كه خوب تا آخر وزارت خارجه درست نشد و ساير كارها هم هى كارشكنى مى‌شد. الآن اين مسائل بحمداللّه‌ نيست. اختيار دست خود شماهاست و شماها بايد براى اين ملت خدمت كنيد و خودتان را خدمتگزار مردم بدانيد. اگر در ذهنتان بياوريد كه من وزيرم و بايد مردم از من [اطاعت] بكنند بدانيد اصلاح نشديد. در ذهنتان حتى خلجان بكند، آقاى رئيس جمهور در ذهنش خلجان بكند كه من شخص اول مملكت هستم و چه و كذا، اين اصلاح نشده است. خلجانش هم از شيطان است. اين خلجانش هم، او عمل نمى‌كند اما در ذهنش اين خلجان را هم بيرون كند. و همين طور هر يك شماها خدمتگزار اين مملكت هستيد، خدمتگزار اين ملت هستيد و براى اين ملت هم شكرانۀ اينكه اين دست تعدى متعديها قطع شد و رژيم منحوس شاهنشاهى كه از اول غلط بوده از بين رفت و مملكت دست شماها افتاد كه از خود مردم هستيد و با خود مردم هستيد، مهم اين است كه در مقام عمل هم وزارتخانه‌ها را درست تصفيه كنيد. ببينيد افرادى كه واقعاً مى‌خواهند نگذارند كارها انجام بگيرد، مى‌خواهند مردم را ناراضى كنند ـ هستند البته اشخاصى كه بنايشان بر اين است كه ناراضى كنند ـ اينها را بايد تصفيه بكنيد و بخواهيد هم كه در هر عملى رضايت همۀ مردم را به دست بياوريد اين امكان ندارد. بالاخره در هر عملى اگر تصفيه باشد، يك دستۀ تصفيه شده مخالف مى‌شوند، يك دسته رفقاى تصفيه شده مخالف مى‌شوند، شما همان نظرتان به اين باشد كه تكليف شرعى الهى خودتان را كه مقامى را داريد و بايد با اين مقام خدمت كنيد. اين آلت است براى خدمت به مردم، خودش چيزى نيست، اگر خدمت به مردم كرديد، مقام براى شما صلاحيت دارد و خوب است و اگر نشد مقام چيزى نيست. من دعا مى‌كنم ان‌شاءاللّه‌، خداوند شماها را موفق كند، مؤيد كند و كابينه‌اى كه بحمداللّه‌ شايد در طول تاريخ ما همچو كابينه‌اى به اين صحت و به اين خوبى و با اين چهره‌هاى نورانى نداشتيم حالا ان‌شاءاللّه‌، نور افشانى كنند و مردم را هم برسند بهشان و خصوصاً طبقۀ مستضعفين را كه بايد به آنها رسيدگى بشود، در هر امرى از امور رسيدگى بشود، با حفظ موازين اسلامى و شرعى به همۀ امور رسيدگى بشود. والسلام عليكم و رحمة اللّه‌ و بركاته

1. ـ عبدالمجيد ميرزا عين‌الدوله از شاهزادگان قاجارى كه مدتى در زمان مظفرالدين شاه قاجار به مقام صدراعظمى رسيد و بسيار شخص مستبدّى بود.
2. ـ هر چه بخواهد مى‌كند.
3. ـ آقاى محمدرضا مهدوى كنى، وزير كشور كابينۀ شهيد باهنر.