

مصاحبه كننده: كانال يك تلويزيون فرانسه سؤال: [آيا شما در حكومتى انتقالى با حضور شاه شركت خواهيد كرد؟ به چه شرط؟] جواب: با حضور شاه، ما در هيچ حكومتى، چه انتقالى و چه غير انتقالى شركت نخواهيم كرد و هيچ شرطى را هم نمىپذيريم. ــ [آيا از آن بيم نداريد كه با رفتن شاه، بحران سياسى و اقتصادى بدتر شود؟] ــ با بودن شاه بحرانهاى سياسى و اقتصادى وجود دارد، زيرا كه ملت با او همكارى ندارد. و اين موجب بحران است. اگر شاه برود بحران رفع مىشود. ــ [آيا جنبش و نهضت اخير ايران، از طرف يك ايدئولوژى ماركسيستى، هدايت و حمايت نشده و يا نمىشود؟] ــ ابداً، نه هدايت شده و نه مىشود و نه خواهد شد. و حمايت آنها مورد قبول كسى نيست. ــ [آيا حمايت و كمك يك كشور كمونيستى را قبول خواهيد كرد؟] ــ ما مىخواهيم مستقل باشيم و حمايت هيچ كشورى را قبول نخواهيم كرد و تحتالحمايۀ هيچ كشورى نيستيم. ــ [آيا اسلام با قوانين بدون انعطافى كه دارد، مىتواند آزادى و پيشرفت اجتماعى را ضمانت نمايد؟ نمونهاى از آن را در كشور ديگرى بدهيد.] ــ اولاً، اسلام قوانين اساسىاش انعطاف ندارد و بسيارى از قوانينش با نظرهاى خاصى انعطاف دارد و مىتواند همۀ انحاى دموكراسى را تضمين كند. كشورى كه ما مىخواهيم، كشورى اسلامى به همۀ معناست و اكنون در خارج نظيرش نيست، ولى در گذشته وجود داشته است. ــ [نهضت اخير ايران را متهم مىكنند كه ارتجاعى است. نظر شما چيست؟] ــ نهضت اخير براى اين است كه امور ارتجاعى را رد كند، و آن دولت شاه و امثال اوست كه تمام جهات ارتجاع و عقب ماندگى را براى ما به بار آورده و ما مىخواهيم همانها را رفع كنيم. نهضت ما، نهضتى متمدن و پيشرفته است. ــ [شما خواهان رفتن شاه هستيد، مىتوانيد دلايل آن را شرح دهيد؟ آيا آرزوى كشته شدن و از بين رفتن شاه را داريد؟] ــ ما بيش از پانزده سال است كه دلايل محكوميت شاه و لزوم رفتن او را در اعلاميههاى خود ذكر كردهايم و الآن براى شما برخى دلايل را ذكر مىكنم: بيش از پنجاه سال است كه دولتهاى خارجى، پدر شاه و شاه را در ايران بر ما تحميل كردهاند. شاه سابق را به حسب اعتراف انگليسىها، آنان آوردند و بر كشور ما حاكم كردند. در راديو دهلى اين مطلب را تصريح نمودند. شاه فعلى در يكى از كتابهايش نوشت: «متفقين كه زمان جنگ به ايران آمدند، مرا به سلطنت انتخاب كرده و صلاح اين ديدند كه من سلطان باشم»۱ . ما پنجاه سال است كه تحت فشار و با اختناق فوقالعاده به سر مىبريم. ما نه فرهنگ مستقل داريم و نه لشكر و ارتش مستقل داريم و نه اقتصاد صحيح و سالم داريم و نه جهات سياسى ما صحيح و سالم است. اما فرهنگ ما، فرهنگى است كه با دستور ديگران، شاه تحميل كرده است. مدارس ما غالباً به شكل نيمه تعطيل است يا تعطيل و در وقتى هم كه اشتغال داشته باشند، دستور اين است كه اينها را عقب نگه دارند و نگذارند كه رجال دانشمند در مملكت ما پيدا بشود. تمام مطبوعات ما و كليۀ وسايلى كه بايد به وسيلۀ آن تبليغ شود در اين پنجاه سال در اختيار شاه بوده است. تمام اشكال آزادى از ملت ما سلب شده است. ما در اين پنجاه سال حتى يك مجلس ملى هم نداشتيم. در زمان رضاشاه با زور او، رژيم را تغيير دادند، يعنى سلطنت را منتقل كردند۲ . مجلس مؤسسان كه تأسيس كردند با سرنيزه تأسيس شد و ملت بكلى با آن مخالف بود، لكن سرنيزه نگذاشت كه اين مخالفت را اظهار كنند. بنابراين اصل مجلس مؤسسان كه در زمان رضاشاه با سرنيزه درست شد غير قانونى بود. با غير قانونى بودن آن، آمدن رضاشاه و رسيدن به سلطنت غير قانونى بود. با غير قانونى بودن او، سلطنت محمد رضاشاه غير قانونى است. محمد رضاشاه، در تمام جوانب ترقى ملت ما، كارهايى كرده است و نگذاشته كه ملت ما رو به ترقى رود. نگذاشته است فرهنگ ما فرهنگ مترقى باشد. ارتش ما را در تحت نظارت ارتشهاى ديگران قرار داده است. مستشاران امريكايى هستند كه ارتش ما را اداره مىكنند. اقتصاد ما را بكلى از بين برده است. ايران كه زراعتش از بين رفته و نفتش را هم دارند زياد خرج مىكنند و به ديگران هم زياد مىدهند كه آن هم از بين برود. اگر محمدرضا شاه در سلطنت باقى باشد، چند سال ديگر كشور ما رو به فقر و نيستى خواهد رفت. بنابراين تا ايشان نرفته است، مملكت ما نمىتواند روى آزادى و ترقى ببيند، و بايد برود.