بسم اللّه الرحمن الرحيم رسالت تزكيه و تهذيب من چند كلمه با آقايان و خواهران در مفاد اين آيۀ شريفه، كه آن خواهر خواند، عرض كنم. خداى تبارك و تعالى مى‌فرمايند كه من منت گذاشتم بر مردم به اينكه پيغمبر را فرستادم كه آيات مرا براى مردم تلاوت كند: و يُزَكِّيهِم و يُعَلِّمُهُمُ الكِتَابَ و الحِكمَةَ۱ «تزكيه» را مقدم ذكر فرموده است از علم، از «حكمت». آيات شريفۀ قرآن در هر ذره ذرۀ از آن نكات هست. اينطور نيست كه بى‌جهت مثل يك نويسنده باشد، كه مقدم و مؤخر بودن ممكن است كه در نظر نباشد. تلاوت آيات شريفه، خوب، همان، «رسالت» است. يعنى رسول آمده است كه آيات قرآن را بر مردم تلاوت كند. تلاوت براى چى؟ تلاوت كند و مردم را «تزكيه» كند، نفوس مردم را تزكيه كند؛ تطهير كند. انسان دو جنبه دارد: جنبۀ معنوى، و جنبۀ ظاهرى. جنبۀ ظاهرى همين است كه مى‌بينيد، و همين دنياست كه مى‌بينيد، و همين ماديت است كه مشهود است. و جنبۀ معنوى جنبۀ ديگرى است كه ماوراى اين عالم است؛ در انسان است. اما انسان مجموعۀ همۀ عالم است. كأنه خداى تبارك و تعالى دو نسخه موجود فرموده است: يك نسخه تمام عالم؛ يك نسخۀ كوچك. ... يعنى انسان عصارۀ همۀ موجودات عالم است. يعنى در انسان همه چيز هست. و خداى تبارك و تعالى توجه و عنايت فرموده است و منت گذاشته است بر انسان به اينكه پيغمبرانى فرستاده است براى اينكه هم آن جهت معنويت را، كه اهم است و تمام نظر به آن است، تربيت كند؛ تزكيه كند مردم را، تهذيب كند مردم را، تعليم بدهد مردم را؛ حكمت تعليم كند، كتاب تعليم كند؛ و هم اين جهات مادى افسار گسيخته را مهار كند. اينها كه مادى هستند ماديت را به طور افسار گسيختگى توجه به آن دارند؛ و انبيا آمده‌اند كه همين ماديات را، همين موجودات مادى كه انسان نسخه‌اى از آن هم هست، عصاره‌اى از اين هم هست، انسان را طورى تربيت كند كه ماديات هم در مهار معنويات باشد. رسالت كنترل خصلتهاى نامحدود مادى و حيوانى اصلِ اساس معنويات است. اصل اساس اين است كه هيچ تعليم و تربيتى در دنيا و هيچ رژيمى در عالم ـ از تمام رژيمها كه بگيريد ـ توجه به آن معنويت انسان ندارند. اينكه توهّم مى‌شود كه فرق مابين رژيم اسلامىِ انسانى با ساير رژيمها اين است كه در اين عدالت هست، اين صحيح است لكن فرق اين نيست. فرقها هست. يكى از فرقهايش قضيۀ عدالت اجتماعى است. هيچ‌يك از رژيمهاى دنيا، غير از آن رژيم توحيدى انبيا، توجهش به معنويات انسان نبوده است؛ در نظر نداشته است كه معنويات را ترقى بدهد. آنها همه در دنبال اين بوده‌اند كه اين ماديات را استفاده از آن بكنند و يك نظام مادى در عالم ايجاد كنند. و انبيا اصلش آمده‌اند براى تزكيۀ نفوس انسانى؛ تعليم و تربيت كتاب و حكمت و مهار كردن اين طبيعت. كه انسان قبل از مهار كردن طبيعت به دست انبيا به طور اصلاح، همه چيز را مى‌خواهد. انسان كما اينكه يكى از موجودات عالم است؛ و يك حيوانى است، منتها حيوان قابل تربيت. هيچ يك از ... قوايى كه در انسان است محدود نيست. انسان شهوتش محدود نيست. به اينكه نظام داشته باشد. مثل ساير حيوانات؛ بلكه از ساير حيوانات هم بدتر است. غضب انسان محدود نيست به اينكه در يك موردى اِعمال غضب بكند، در يك موردى نكند؛ غير محدود است. سلطۀ بر ساير كشورها، بر ساير گروهها، محدود نيست كه با يك نظمى بر آنها غلبه كند؛ غير محدود است. انسان شهوتش همچو غير محدود است كه هيچ مرزى ندارد. هيچ فرقى مابين افراد نيست. اگر غضب كند هيچ مرزى ندارد كه در آن مرز محدود باشد. مهار تا نشود، تا اشخاصى كه بايد مهار كنند اين قواى انسان را تا مهار نكنند، غير محدود و مطلق است. انبيا آمده‌اند كه با تعليم و تربيت الهى و با تزكيۀ نفوس مهار كنند اين قوه‌هاى غير محدود انسان را. خطر افسار گسيختگى اين مقدمه را كه من عرض كردم براى اين است كه ما الآن در معرض يك خطر عظيم واقع هستيم كه اين خطر از خطر رژيم سابق براى ما بيشتر است؛ و آن، خطر افسارگسيختگى است. خطر افسار گسيختگى كه انسان بعد از اينكه خودش را آزاد ديد، بعد از اينكه ديوارهاى استبداد را شكسته ديد، بعد از اينكه از زندان 35 ميليونى بيرون آمد، حالا افسار گسيخته بشود؛ هر چه مى‌خواهد بكند. يعنى بر خلاف آن تعليماتى كه انبيا از صدر عالم تا حالا آورده‌اند كه مهار كنند اين قواى انسان را، مهار كنند اين قدرتهايى كه انسان دارد، مهار كنند اين شهواتى كه انسان دارد، حالا كه ما، ملت ما، به واسطۀ همتى كه كردند و به واسطۀ آن ايمانى كه داشتند، خداى تبارك و تعالى آنها را موفق كرد و غالب شده‌اند بر طاغوت، حالا مهار گسيخته بشود. اين خطر، خطر بزرگى است، كه تعاليم انبيا را به باد مى‌دهد؛ زحمتهاى رسول اكرم را به باد مى‌دهد؛ آبروى اسلام را از بين مى‌برد. الآن آبروى اسلام بسته است به اعمال شما مردم ايران، كه مردم همۀ عالم متوجهند به اينكه ببينند چه مى‌كنيد. اينكه الآن آزادى به دست شما آمد و از اختناق بيرون رفتيد، آيا چه مى‌كنيد؟ آيا افسار گسيخته شديد؟ ديگر حدى ندارد كارها؟ مرزى ندارد كارها؟ پاسداريد و تفنگ داريد و قوه داريد و قدرت داريد، به خانه‌ها مى‌ريزيد، مال مردم را مى‌بريد، هتك آبروى مردم را مى‌كنيد؟ يا نه؛ تربيت، تربيت اسلامى است؛ حد و مرز دارد، حدود دارد در اسلام. اگر ـ چنانچه ـ يك كسى با ديگرى هم دشمنى داشته باشد ـ كه در اسلام نبايد داشته باشد ـ اگر چنانچه كسى فرزند كسى را كشته باشد، حقى كه اسلام به او داده اين است كه روى موازين آن قصاص بكنند. هيچ حق ديگرى ندارد. يعنى اگر فرزند يك نفر را، فرزندهاى يك نفر را، عشيرۀ يك نفر را، يك نفر قتل عام بكند و همه را بكشد، در اسلام اين است كه اين را بايد قصاص كرد و كشت. بيش از اين حقى براى كسى قائل نيست. يك فحش حق ندارد به او بدهد؛ يك سيلى حق ندارد ... بزند. حفظ آبروى اسلام و كشور آيا امروز كه قدرت دست مردم آمده است و در مقابل همۀ قدرتها خود مردم هم قدرت پيدا كرده‌اند، پاسبانها قدرت دارند، سپاهيها قدرت دارند، آيا قدرت را روى موازين كتاب و سنت، روى تعليمات رسول اكرم، اعمال مى‌كنند. يا هرچه پيش آمده آمد؟ حالايى كه قدرت داشت، هرجا كه مى‌تواند اين قدرت را اعمال مى‌كند؛ دنبال اين نيست كه روى حق باشد، دنبال اين نيست كه روى عدالت باشد؛ دنبال اين است كه اِعمال قدرت خودش را بكند. همان افسار گسيختگى كه حيوانات دارند. حيوانات افسار گسيخته‌اند. ميزان ندارد كارشان. انسان را كه انبيا تربيت مى‌خواهند بكنند، مى‌خواهند محدودش كنند به يك حدودى؛ روى قوانينى؛ روى مرز و بومى باشد. آيا امروز كه ايران يك مركزى شده است كه چشمهاى دنيا به اين مركز دوخته شده و همۀ عالم دارند دانشمندانشان مطالعه مى‌كنند در احوال اين مملكت و اين ملت، آيا اين ملت حالا دنبال اين مطلب هست كه ما يك كارى بكنيم كه حفظ آبروى اسلام بشود؟ ما مى‌گوييم جمهورى اسلامى، آيا به جمهورى اسلامى اعتقاد داريم؟ يا همين گفتيم جمهورى اسلامى و هر كارى خواستيم كرديم؟ آيا رباخورها به جمهورى اسلامى اعتقاد دارند و باز مشغولند؟ آيا آن اشخاصى كه ظلم مى‌كردند و حالا قدرت دست يك اشخاص ديگر افتاده و اينها با قدرت هستند، به جمهورى اسلامى معتقد هستند؟ اگر معتقد هستند به جمهورى اسلامى، بايد حكومت اسلامى مثل حكومت على‌بن‌ابيطالب ـ سلام‌اللّه عليه ـ باشد. مردمى كه در اين حكومت زندگى مى‌كنند همه اسلامى باشند؛ تابع باشند. اينطور نباشد كه كارهايى بشود كه در خارج منعكس بشود كه اينها يك مشت وحشى بودند؛ وقتى كه از دام بيرون افتادند، خودشان بدتر كردند! خطرى زيانبار براى اسلام برادرهاى من! خواهرهاى من! امروز آبروى اسلام بسته به اعمال ماهاست، اعمال شماهاست. امروز آبروى اسلام بسته به اعمال روحانيين است. روحانيين كه مربى انسانها هستند، به جاى انبيا نشسته‌اند، مبعوث از طرف انبيا هستند. آبروى اسلام امروز، آبروى اسلام در ايران امروز، بسته به اعمال همه است، و خصوصاً روحانيون. اگر خداى نخواسته از اين طايفه يك اشتباهى صادر بشود، يك خطايى صادر بشود، اين به پاى اسلام تمام مى‌شود. متوجه باشيد كه مسئوليت بزرگ است. همه مسئوليم، همه مسئوليد لكن روحانيون بيشتر مسئولند. مبادا يكوقت اعمالى صادر بشود از اين طايفه، كه همان طور كه گفته مى‌شود، و اشخاص مغرض گفته‌اند و مى‌گويند، كه «ما از زير بار ديكتاتورى رضاخان بيرون آمديم و زير بار ديكتاتورى آخوندها واقع شديم»! آخوند ديكتاتور نيست؛ و ديكتاتور آخوند نيست. اگر رسول اكرم، اميرالمؤمنين ـ سلام‌اللّه عليه ـ خداى نخواسته ديكتاتور بودند، آخوند هم بايد ديكتاتور باشد؛ لكن آنها نبودند. آنها هيچ وقت اِعمال قدرت را بر غير موضعش نمى‌كردند؛ آنها آن بودند كه ـ به حسب نقل ـ وقتى كه حضرت امير ـ سلام‌اللّه عليه ـ غلبه كرد بر يك دشمنى۲ و او تف انداخت به صورت اميرالمؤمنين، پا شد. لكن يك قدرى چيز شد گفته مى‌شود كه آمدند بعد او را از بين بردند. و از ايشان سؤال شد، گفت ترسيدم كه براى خدا نباشد؛ براى اين باشد كه او به من اهانت كرده. ... اهانت به يك موجودى كه هر كه او را اهانت كند واجب‌القتل است. هركه به رسول خدا اهانت كند، هر كه به ائمۀ هدى اهانت كند، واجب القتل است. در عين حال براى اينكه خودش بوده و يك حقى براى خودش بوده و مى‌خواسته كه خالص باشد اين كارى را كه مى‌فرمايد، تأمل كرد تا اينكه مبادا يكوقت يك خللى در قصد واقع بشود. آقايان علماى اعلام مسئوليتشان زياد است؛ چنانكه شغلشان از همۀ شغلها شريفتر است. شغلْ شغل انبياست، و مسئوليتْ مسئوليت انبيا. و همه و همه مسئول هستيم. همه هستيم كه بايد با رعايت صحيح رفتار كنيم: كُلُّكُم رَاعٍ. همه بايد مراعات حدود را بكنيم. مراعات امورى را كه بايد بكنيم بكنيم. همه بايد بندۀ خدا باشيم. بندۀ خدا در احكام: هر چه فرموده است عمل بكنيم؛ نه هر چه خواستيم. ... امروز آبروى اسلام بسته به اعمال شما آقايان شما برادرها، شما خواهرها؛ و بالاتر علما؛ براى اينكه علما در رأس هستند. اگر در رأس يك خطايى خداى نخواسته واقع بشود، سرايت مى‌كند. در رأس علما هستند. و اگر در رأس يك خطايى واقع بشود، مردم او را پاى انبيا ... و مى‌گويند تعليم آنهاست. لااقل دشمنهاى ما مى‌گويند اسلام همين بوده است. الآن دشمنها دنبال اين هستند كه اين نهضت را، اين نهضت اسلامى را، يك كارى بكنند كه لكه‌دار بشود. شكست مهم نيست؛ لكه‌دار شدن مهم است. اگر ما با آبرومندى شكست بخوريم اهميتى ندارد. انبيا هم شكست مى‌خوردند. اگر نهضت ما خداى نخواسته با آبرومندى از بين برود، آبرو محفوظ است؛ در تاريخ محفوظ خواهد ماند. شكست خورديم، حضرت امير هم از معاويه شكست خورد. اما اگر شكست معنوى بخوريم، اگر حالا كه اسلام دست ما آمده است، امانت است پيش ما، اگر ما به اين امانت خيانت بكنيم، اگر خداى نخواسته از حدود تجاوز بكنيم، اين نهضت آلوده مى‌شود؛ در خارج گفته مى‌شود اين هم اسلام! پاى اسلام حساب مى‌كنند. نمى‌دانند كه اسلام اين نيست. موقعيت خطير علماى اسلام اگر ما خطا بكنيم، ما خطاكاريم نه اسلام. كارى نكنيد و كارى نكنند و علما كارى نكنند و بزرگان قوم كارى نكنند و متفكران كارى نكنند كه اسلام لكه‌دار بشود، كه مكتب لكه‌دار بشود. ما خودمان از بين برويم اشكالى ندارد؛ نهضتمان هم از بين برود اشكالى ندارد؛ لكن اگر خداى نخواسته مكتبمان از بين برود، مكتب كه مكتب توحيد است، مكتب اسلام است، مكتب خداست؛ اگر ما كارى بكنيم كه اين مكتب لكه‌دار بشود، در دنيا بگويند كه وقتى كه كار به دست خود مردم افتاد، وقتى كار به دست پاسداران اسلام افتاد، گفتند ما پاسداران اسلاميم، اگر كار به دست علماى اسلام افتاد، گفتند ما علماى اسلام هستيم، ما جانشين انبيا هستيم؛ اگر يكوقت خطا واقع بشود، اين مسئله از اين خطاهاى كوچك نيست. امروز مسائل بزرگ است. امروز خطاها كوچكش هم بزرگ است. امروز اسلام در دست ماست، تا ما چه بكنيم. قرآن كريم در دست ماست تا ما چه بكنيم. آيا كارى بكنيم كه به ما بگويند كه اين هم اسلام! پاى اسلام حساب مى‌شود. برادرها! از پاسدارى خوب پاسدارى كنيد. لشكر اسلام باشيد. پاسدار اسلام و قرآن باشيد. پاسدارى از اسلام بكنيد. همين ديروز به من اطلاع دادند كه يك پاسدار در قم يك كسى را همين طورى كشته است! كشته مى‌شود؛ قصاص مى‌شود. شما حق داريد او را قصاص كنيد. و به دست شما مى‌دهند و كشته خواهد شد. من امروز گفتم بايد كشته بشود. ... هر كه قدرت دستش است هر كارى مى‌خواهد نبايد بكند. موازين دارد، ميزان دارد مطلب. كشتن يك مسلمان ميزان دارد. بيخود است مگر! كشتن يك بشر ميزان دارد؛ بى‌ميزان نمى‌شود كسى را كشت. من اميدوارم كه خداوند ماها را بيدار كند. خداوند ماها را هوشيار كند. خداوند به ما ايمان عنايت كند. خداوند ان‌شاءاللّه شما را سعادتمند كند. خواهران و برادران من را هرجا هستند سعادتمند كند؛ و از عهدۀ اين مسئوليتى كه بر دوش همه است، ان‌شاءاللّه با توفيق خداى تبارك و تعالى همه از اين عهده بيرون بياييم. خداوند همه را حفظ كند. والسلام عليكم و رحمة‌اللّه
