
عنوان :
...
کتاب :
...
منبع :
...
تاریخ :
...
گوینده :
...
مکان :
...

فرمانداران و بخشداران سراسر كشور ـ اعضاى شوراهاى اسلامىروستاييان بسم اللّه الرحمن الرحيم رفتار حكومتهاى قاجار و پهلوى با مردم به همۀ آقايانى كه در اينجا تشريف دارند خوشامد عرض مىكنم و توفيق همه آقايان را از خداى تبارك و تعالى براى خدمت به اسلام و مسلمين و خدمت به كشور خودشان خواهانم. شايد ميان شماها كسى نباشد كه زمان قاجار را درك كرده باشد، اگر هم باشد بسيار كم است. و همين طور اوايل سلطنت پهلوى، اواخرش را كه بسيار تغيير كرده بود با آن اوايل ملاحظه كرديد. بافت حكومت درآن وقت و بافت كسانى كه در دستگاه دولتى كارى به دستشان بود چه استانداران و چه فرمانداران و چه بخشداران و چه ديگران، يك بافت خاصى بود كه مناسب بود با دستگاه شاهنشاهى. ممكن نبود كه يك نفر بخشدار حتى در يك مجمعى كه مردم عادى هستند، كشاورزان هستند، بازاريها هستند آن هم حاضر بشود، با آنها در صف واحد بنشيند. يك بافت خاصى بود كه هر يك از آنهايى كه در آن وقت حتى فرماندار يك جاى كوچكى بودند اگر مقايسه كنيم با رئيس جمهور امروز ما و نخست وزير نمىتوانيد بدانيد كه آنها چه وضعى داشتند و اينها چه وضعى. در رفت و آمدهايشان، در نشست و برخاستهايشان، در معاشرتشان يك وضع عجيبى بود. وقتى كه يك حكومتى ولو جاى كوچكى وارد مىشد فراشها و آنهايى كه اطراف او بودند مردم را كنار مىزدند كه اين آقا مىخواهد عبور كند از اينجا، چه برسد به اينكه يك وزير باشد كه ديگر او بالاتر از همه، يايك نخست وزير باشد و آنهاهمه درپيش خودشان آن طور يال و كوپال داشتند لكن در مقابل كشورهاى ديگر ضعيف و ناتوان بودند. با رعيت آن رفتار غيرانسانى را مىكردند و رعيت را از هر طرف تحقير مىكردند، توهين مىكردند، اذيت و آزار مىكردند، از آنها استفادههاى مادى مىكردند، ولى در مقابل يك سفير همهشان خاضع بودند. مردمى بودن مسئولان در نظام اسلامى امروز ما مىبينيم كه فرماندارهاى سرتاسر كشور، به طورى كه آقا گفتند و بخشدارها و بعضى از كشاورزها و بعضى از مردم عادى در يك جا نشستند. اگر نخست وزير و وزير كشور هم كه اينجا تشريف دارند و رئيس جمهور و اينها هم بودند اينها هم در بين اينها همان طور نشسته بودند كه اگر كسى از خارج بيايد تشخيص نمىدهد كه كدام وزيرند و كدام فرماندارند و كدام بخشدارند و كدام از مردم عادى كشاورز است. اين همان بود كه در روايات ما هست كه اگر كسى وارد مىشد در مسجد رسول اللّه و ايشان با اصحاب نشسته بودند تميز نمىداد، مىگفت كدام يكى تان هستيد. سابق معلوم بود هر كه مىآمد در مجلسى، در يك جايى وارد مىشد معلوم بود كه حكومت كى هست. براى اينكه آن در آن بالا نشسته بود با يك يال و كوپال و يك طور وضع خاص، مردم مىفهميدند كه اين است كه بايد چه باشد. اما رسول خدا در مدينه كه مركز حكومت ايشان بود وسعۀ حكومتش هم آن وقت زياد بود، عرب مىآمد مىديد كه چند نفر نشستند دور هم با هم صحبت مىكنند، او نمىتوانست بفهمد كه كدام يكى اينها در رأس واقع است و حاكم است و كدام يكى از اينها پائينتر هستند. وضع زندگى اين بود كه تعليم بدهد به ما كه بايد اينجور باشيد كه ما بفهميم تكليفمان چى است. من اميدوارم كه همين طورى كه وضع ظاهرى شما آقايان فرمانداران و بخشداران و ديگران و همين طور همه اجزاء حكومت اسلامى، امروز همان طور كه وضع ظاهريشان يك وضع بى آلايشى است، وضع روحى و معنويتان هم همان طور باشد. همان طورى كه حضرت امير ـ سلام اللّه عليه ـ مىفرمايد كه وقتى به او اطلاع داده بودند كه يك خلخالى را از پاى يك زن ـ حالا يا يهودى بوده يا نصارى ـ كشيدند، مىفرمايد كه ـ به حسب نقل ـ كه انسان اگر از غصه بميرد عيب نيست.۱ اين طور در مقابل ظلم ناراحت مىشدند. شما همه در محضر خدا هستيد، هر جا باشيد. قلبهاى شما در محضر خداست، بازوهاى شما، چشمهاى شما، همه چيز شما در محضر خداست و خدا حاضر است در همه جا. الگو قرار دادن پيشوايان دين در رفتار با مردم كوشش كنيد كه با بندگان خدا جورى رفتار كنيد كه امامان شما رفتار مىكردند، پيغمبر شما رفتار مىكرد و ساير انبيا رفتار مىكردند. گمان نكنيد كه حالا فلان نخست وزير است، فلان وزير كشور است، فلان رئيس جمهور است، ـ فلان رئيس مجلس است ـ فلان استاندار است، فلان بخشدار است، فرماندار است، گمان نكنيد كه اينها يك چيزى است. آن كه همه چيز است به دست آوردن رضاى خداست، و آن به اين است كه رضاى مخلوق خدا را به دست بياوريد. با مردم كه شما سرو كار داريد اين مردم را بايد رضايشان را به دست بياوريد.همين مردم كوچه و بازار و كشاورزهاى بسيار عزيز و كارمندان و كسانى كه در كارخانهها زحمت مىكشند اينها هستند كه مايۀ افتخار يك ملت و مايۀ پيروزى يك ملت است. پيروزى را براى ما و شما اينها به دست آوردند و اينها ولى نعمت ما هستند. و ما بايد اين معنا را در قلبمان احساس كنيم كهبا اين ولى نعمتهاى خودمان رفتارى بكنيم كه خدا از آن رفتار راضى باشد. گمان نكند آن كسى كه فرماندار يك جايى است بايد به رعيت آنجا، به مردم عادى آنجا، به بازارى آنجا يك وقت خداى نخواسته يك بالاترى بفروشد، آن طورى كه ساخت فرمانداران زمان سابق بود. فرق ما بين جمهورى اسلامىو شاهنشاهى اين است كه جمهورى اسلامىاز مردم است و جمهورى اسلامىرهين همين مردم عادى كشور است، و شاهنشاهى مىگفت نه، من اين طور نيست كه به مردم كار داشته باشم، ما خودمان بايد كارها را، مردم بايد تحت سلطه ما باشند و با مردم آن طور مىكردند. با بندگان خدا رفتار خوب بكنيد و پيروزى از آنها به دست ما آمده است. دشوارتر بودن حفظ پيروزى از اصل آن و بدانيد كه حفظ يك پيروزى مشكلتر است از پيروزى به دست آوردن، كشور گشايى از حفظ كشور آسانتر است. الآن ما در مشكل حفظ نظام جمهورى اسلامىهستيم، يعنى آن مرحلۀ اول كه پيروزى ابتدايى بود گذشت و پيروز شديد بحمداللّه، لكن بقاى اين پيروزى و بقاى اين دستاوردهايى كه شما به دستتان آمد امروز مشكل تر از خود آن پيروزى است كه به دستتان آمد، نگهداريش مشكل است. بايد همه كوشش كنيد كه اين چيزى كه به دست آورديد نگه داريد. اين ارزان به دست شما نيامده است، بسيار سنگين به دست شما آمده است و كم چيزى هم نيست كه به دست شما آمده است. از جهات معنوى من و امثال من نمىتوانيم حسابش را بكنيم كه آن جهات معنوىاى كه به دست اين ملت آمده است چى هست، آن حسابش با خداى تبارك و تعالى است. از حيث ظاهرى وقتى كه ملاحظه مىكنيد آن چيزى كه امروز به دست كشور اسلام و ملت ايران آمده است آن چيزى است كه در طول تاريخ براى ايران پيش نيامده بود. ايران قلدرهاى زياد داشت، لكن آنها از ضعفايى بودند كه در مقابل دولتهاى ديگر تعظيم مىكردند، خصوصاً در اين قرنهاى آخر. هر چهبر اين زمان شاهنشاهى گذشت ضعف شاهنشاهى زياد شد، تا آنجايى كه يك سفير از انگلستان در آن وقت، از امريكا در حالا وقتى كه در يك جايى بود مقدرات يك كشور دست او بود، مقدرات كشور ما دست ديگران بود. آن چيزى كه شما به دست آورديد اين است كه شما مقدراتتان را به دست خودتان آورديد. دست امريكا و شوروى و انگلستان و ساير كشورهاى ديگر را قطع كرديد، بيرونشان كرديد. اين يك چيز كمى نيست كه دست شما آمده است، اين يك چيز بزرگ است و حفظش بالاتر از خودش است. آنهايى كه از شما شكست خوردند آرام نمىنشينند. آنها در صدد اين هستند كه جبران كنند شكست خودشان را، و شكست خودشان را بخواهند جبران كنند، به حسب آن طورى كه وضع آنها و سيره آنهاست، به دست خود شما مىخواهند جبران كنند. مىخواهند شكست شما به دست خودتان باشد، و اين امر بسيار مهم است و بايد بسيار رويش دقت بشود. اگر مردم را در كارخانهها، در كشاورزى وادار كنند به اينكه ـ با ايادى خودشان، وادار كنند به اينكه ـ سستى كنند در امر كشاورزى كه در رأس امور يك كشور امثال كشور ماست، و آنهايى كه در كارخانهها كار مىكنند وادار كنند به كمكارى، و كارهاى ديگر، از آنجا نقطۀ شكست ما شروع مىشود. تكليف شرعى در انتخابات و چون امروز روزى است كه بايد راجع به تكليف خودمان در انتخابات عرض كنم،بايد عرض كنم كه يكى از امورى كه مطمح نظر آنهايى است كه مىخواهند اين انقلاب را به شكست برسانند قضيه مجلس است. مجلس يك چيز سهلى نيست كارش. مجلس يك چيزى است كه در رأس همه امورى كه در كشور است واقع است. يعنى مجلس خوب همه چيز را خوب مىكند و مجلس بد همه چيز را بد مىكند. ولهذا آنهايى كه قبلاً در اين كشور حكومت داشتند سعيشان اين بود كه مجلس را نگه دارند. آنوقتى كه ديگر مجلس تحقق پيدا كرده بود و مشروطه شده بود و مجلس پيدا شده بود، سعى مىكردند كه مجلس را به دست بياورند. آن وقت كه نمىتوانستند با فشار مردم را الزام كنند بايد كيك را چيز بكنيد، آن وقت با حيلهها مىكردند،ايادى خودشان، در بلاد، و مردم بيچاره را يا اغفال مىكردند يا خانها وادار مىكردند و وقتى كه رضاخان آمد دركار، ديگرقضيه، قضيۀ اين بود كه دست شاهنشاه بود، همه چيز دست او بود. البته اين آخر هم همين جور بود. فرماندارها هر جا بودند مأمور بودند كه در آنجا اين آدم را از صندوق بيرون بياورند. بتوانند مردم را وادار كنند به اين كار؛ نتوانستند صندوقها را عوض بكنند، نتوانستند صندوقها را بد بخوانند و همه چيز هم دست خودشان بود. مردم هم چون مأيوس شده بودند كنار رفته بودند، راه ديگر باز بود. يكى از امور بسيار مهم كه آنها كارهاى خودشان را با آن انجام مىدهند مأيوس كردن قشرهاى مختلف كشور است. مأيوسشان بكنند از اينكه ما كار ازمان مىآيد. كوشش داشتند در رژيم سابق به اينكه مردم را از همه چيز مأيوس كنند، «ما نمىتوانيم، بايد از غرب درست بشود، ما همسايه كذا داريم». كوشش مىكردند در اين معنا و كسانى كه در مجلس پيدا مىشد احياناً كه مقابل بايستد، آنها يا همان ايادى خود آنها در مجلس مىكوبيدند آنها را، و يا اگر نمىشد آنها را از بين مىبردند. مأيوس مىكردند مردم را از اينكه بتوانند خودشان يك كارى انجام بدهند، طبيب بتواند آپانديس را معالجه كند. اين دردآور بود هر وقت من فكرش را مىكنم متأثر مىشوم از اينكه در زمان محمدرضا براى يك آپانديس از خارج طبيب آوردند، و اين سركوبى اطبا محترم ما بود. كارشناس از خارج مىآوردند، ارتش حتماً بايد كارشناس اش از امريكا بيايد. يا اگر آن وقت بود از جاى ديگر بيايد. براى ما كارشناس مىآوردند. براى كارخانههاى ما كارشناس مىآمد. مىآمد كه نگذارد خود شما بفهميد. كارشناس ارتشى مىآمد كه نگذارد ارتش چيز بفهمند. نه اين كه مىآمد به آنها تعليم كند، مىآمد كه جلوى تعلم را بگيرد. مردم، تعيين كننده سرنوشت انتخابات امروز كه كشور دست خود شما افتاده است و ديگر يك آقا بالا سر نداريد كه بيايد بگويد اين كار را بكن، آن كار را بكن. از خارج ما هيچ كس را الحمدللّه نداريم ديگر. هيچ قدرتى الآن در ايران نمىتواند يك كارى را تحميل كند به ما. امروز بايد خود شما بنشينيد كارتان را انجام بدهيد. انتخابات مثل سابق نباشد كه از مركز دستور داده مىشد كه اين بايد وكيل بشود، ديگر كسى هم حقّ ندارد حرفى بزند. انتخابات دست مردم است، رئيس جمهور و نخست وزير با آن رعيتى كه در كشاورزى كار مىكند و آن بازارىاى كه در بازار كار مىكند، راجع به انتخابات يك جور هستند، على السواء هستند. يعنى رئيس جمهور يك رأى دارد، نخست وزير هم يك رأى دارد و آن كشاورزى كهدر دوردست افتادهترين اين كشور است، آن هم يك رأى دارد. رأيشان فرقى با هم ندارد و همه هم مسئول هستند. در تشخيص خوب و بد، اتكال به قول غير نكنيد مگر اشخاصى باشند كه مورد اعتماد خودتان باشد صددرصد. اين را به مردم دارم مىگويم و به شما آقايانى كه در آتيه متصدى اجراى انتخابات هستيد توجه مىدهم كه اگر يك انحرافى در يكى از شما پيدا بشود، و اين بعد موجب اين بشود كه در اين جمهورى يك لطمهاى وارد باشد به گردن شماست. به اسلام لطمهاى وارد بشود به گردن شماست. و اگر در اينجا هم كشف بشود معذور نيستيد و مورد تعقيب وارد مىشويد. بايد شماها بدون توجه به اينكه دستور كسى داده، دستور كسى حق ندارد راجع به انتخابات بدهد، دستور در اجرا، در خوبى اجرا بله، وزير كشور دستور مىدهد كه اجرا خوب بشود، اجرا اسلامى باشد. اما يك بالايى بخواهد بهشما دستور بدهد كه كِيَك بايد وكيل بشود، كِيَك مىخواهد وكيل بشود اين امر نيست در اسلام، در ايران هم نيست. اينكه من عرض مىكنم براى اين است كه بعدها كسانى كه در ايران بعدها و نسلهاى بعد مىآيند بدانند كه بايد اين طور باشند والاّ امروز ما كسى را نداريم كه دستور بدهد، پيشنهاد مىكند و مردم مختارند. فرض بكنيد كه اگر همۀ كسانى كه در رأس [هستند ]بروند پيشنهاد بكنند كه فلان آدم را شما وكيل كنيد لكن شما به نظرتان درست نباشد جايز نيست برشما تبعيت كنيد. بايد خودتان تشخيص بدهيد كه آدم صحيحى است تا اينكه بتوانيد رأى بدهيد. نياز مجلس و كميسيونها به كارشناسان و صاحبنظران و مجرد اينكه اين آدم يك آدم خوبى است خيلى، اول وقت نمازش را مىخواند و نماز شب مىخواند.اين براى مجلس كفايت نمىكند. مجلس اشخاص سياسى لازم دارد، اشخاص اقتصاددان لازم دارد، اشخاص سياستمدار لازم دارد، اشخاص مطلع بر اوضاع جهان لازم دارد. بايد تعهد به اسلام باشد و موافقت با جمهورى اسلامىباشد لكن اين مسائل هم باشد. در يك مجلس بايد همه چيز باشد در اين كميسيونهاى مجلس از امور ارتشى و كشاورزى و اقتصاد و همه چيز بحث مىشود،بايد مطلع باشند اينها. آنهايى كه در اين كميسيونها هستند بايد اشخاصى باشد در بينشان كه عالم به اقتصاد باشد، عالم به امور كشاورزى باشد، عالم به امورادارى باشد، عالم به مسائل جهانى باشد. مجلس مىخواهد ايران را در مقابل جهان اداره كند، مجلس يك چيزى نيست كه بخواهد ايران را در مقابل خودش درست بكند. ايران در مقابل جهان است امروز، آن هم يك جهان امروزى و يك ايران امروزى. ايران امروزى كه تك است در دنيا و جهان امروزى كههمه مهاجماند، همه مهاجم به شما هستند. شما مىخواهيد كه يك مجلسى داشته باشيد كه در مقابل اين مهاجماتى كه از خارج مىشود پايدار باشد. يك دولتى را او تعيين كند كه درمقابل تهاجماتى كه در دنيا واقع مىشود، فشارهايى كه واقع مىشود در دنيا اين بتواند دفاع كند، و اين از مجلس سرچشمه مىگيرد، از مجلس دولت درست مىشود و شما يك همچو مجلسى لازم داريد. شما براى حفظ كشور خودتان، براى حفظ اسلام عزيز، كه اين همه خون در راهش ريختيد بايد پايدارى كنيد و توجه بكنيد كه حفظ كنيد اين را، و حفظش نسبت به شماها كه مأمورين هستيد به اين است كه ـ اجرايش را بدون اينكه به كسى اعتنا كنيد اجرايش را خوب و موافق شرع و موافق اسلام و موافق مصالح كشور اجرا كنيد. و مردم هم همه آزادند. عرض كردم از رئيس جمهور و نخست وزير و وزيركشور و همۀ اينها گرفته تا آن كسى كه در آخر اين كشور مشغول كشاورزى است فرقى ندارند در اينكه مكلفاند آدمىرا كه بايد به درد مملكت بخورد انتخاب كنند و خودشان تشخيص بدهند. آزادى در تشخيص و انتخاب نماينده بازار بايد خودش تشخيص بدهد. كارخانهها بايد خودشان تشخيص بدهند، هيچ كس تحت تأثير ديگرى نيست. بله اگر چنانچه اشخاص مطمئنى باشند كه آنها تشخيص بدهند، شهادت بدهند كه فلان آدم جهات مختلفش همه خوب است، آن وقت مانعى ندارد كه كسى به واسطه تشخيص آنها و اطمينان به اينكه اين صحيح است رأى هم به آنها بدهد. اما اين طور نيست كه كوركورانه انسان دنبال اين باشد كه ببيند كيك چه گفته، اين صحيح نيست، اين در اسلام نيست و در جمهورى اسلامىهم نبايد باشد. شما فرمانداران و بخشداران و همين طور اشخاص محترمىكه اين انجمنهاى اسلامىرا در سرتاسر كشور دارند، همه تان موظفيد به اينكه در اين امر دقت كنيد كه خوب انجام بگيرد، نبادا يك وقت خداى نخواسته، يك تقلبى در كار بيايد، نبادا خداى نخواسته يك اشخاص نابابى خودشان را عوضى جا بزنند كه از اين معانى بسيار خواهد بود. اينها تكليف شماست كه بكنيد. مردم هم خودشان مكلفند به اينكه هم شركت كنند در انتخابات. نروند كنار، تكليف است، حفظ اسلام است، رفتن كنار خلاف تكليف است، خلاف مصالح اسلام است. آن مقدسى كه خيال مىكند كنار نشسته و دخالت در امور اسلامىنمى كند، او بر خلاف اسلام دارد رفتار مىكند، اگر خداى نخواسته يك همچو آدمى باشد. آن آدمىكه به واسطه اينكه مثلاً يك چيز اعوجاجى از يك نفر مىبيند يا از يك گروهى مىبيند كنار برود، اين برخلاف مصالح اسلام عمل مىكند. اين معانى در صدر اسلام هم بوده است، در زمان ائمه ما هم بوده است. خوب، همۀ اينها بوده لكن آنها كنارگرفتند، آنها مشغول فعاليت خودشان بودند. به مردم عرض مىكنم شركت كنيد در اين انتخابات و تميز بدهيد اشخاصى را كه لايقاند براى اين مقام. مقدّرات كشورتان را به دست كسانى بدهيد كه براى كشور شما مفيدند از حيث سياست، از حيث اقتصاد، از حيث همه چيز. اگر مسامحه بكنيد و امروز هم كسى نفهمد، خدا هست، خدا مىداند و مىبيند. شما در محضر خدا هستيد هر جا هستيد. همه خلق اللّه در محضر خدا هستند هر جا هستند. بر فرض اينكه من يك كار خلاف كردم اسلام كه خلاف نكرده است، شما براى اسلام كار بكنيد، چكار داريد كه فلان آدم بد كرده. خوب، بد كرد، بد بكند شما خوب بكنيد براى اسلام تا آن بد هم به تبع شما انشاءاللّه خوب بشود. كنار نرويد، آقايان علما كنار نرويد. و البته بايد از هر طايفهاى باشد اطلاعاتش داشته باشد و اشخاصى باشند كه همه جهاتشان [خوب] باشد. و در هر صورت من دعا مىكنم كه انشاءاللّه موفق باشيد و مؤيّد باشيد و اين مطلبى كه جزء فرايض بايد حسابش كرد به طور شايسته شما عمل بكنيد و به طور شايسته اجرا بكنيد و مردم هم به طور شايسته حضور داشته باشند. مردم اگر حضور نداشته باشند و خداى نخواسته، لطمهاى به اسلام وارد بشود، مسئول هستند. انشاءاللّه خداوند همۀ شما را موفق كند. والسلام عليكم و رحمة اللّه
عنوان :
وظایف فرمانداران و بخشداران در حکومت اسلامى اهمیت انتخابات
مرجع :
صحیفه امام (۱۸) صفحه ۲۹۸
مکان :
تهران، حسینیه جماران
تاریخ :
۱۳۶۲-۱۰-۱۳
حضار :
ناطق نورى، على اکبر (وزیر کشور) نورى، عبدالله (نماینده امام در جهاد سازندگى)