بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم «بهشتى» در اين مملكت مظلوم زيست من اين ضايعۀ بزرگ^۱ را به ملت ايران و شما آقايان كه نزديك بوديد با آقاى بهشتى و مطلع بوديد از افراد ديگرى كه شهيد شدند، به همۀ شما آقايان و ملتمان تسليت عرض مى‌كنم. بناى دشمنهاى شما بر اين است كه افرادى كه لياقتشان بيشتر است بيشتر مورد حمله قرار بگيرند. آنها افرادى را هدف قرار مى‌دهند كه از آنها خوف دارند كه مبادا يك وقتى به آنها صدمه بزنند. واين را من كراراً گفته‌ام كه مرحوم آقاى بهشتى در اين مملكت مظلوم زيست. تمام مخالفين اسلام و مخالفين اين كشور حملۀ مستقيم‌شان را به ايشان و بعضى دوستان ايشان كردند. كسى را كه من بيشتر از بيست سال مى‌شناختم و روحياتش را مطلع بودم و مى‌دانستم چه جور مرد صالحى و مرد به درد بخورى براى اين كشور است، مخالفين او را در كوچه و بازار و محله و صحبتهايى كه همه مى‌كردند، آن طور جلوه دادند. يك مرد صالحى را به صورت يك ديكتاتور درآوردند! و شما بايد مهيا[ى] اين جور مسائل باشيد؛ يعنى، كشورى كه نهضت كرده براى آزاد شدن و براى مستقل بودن و براى اينكه وابسته نباشد به هيچ قدرتى از شرق و غرب، بايد خودش را مهيا كند براى توابعى كه پيش مى‌آيد. يا بايد انسان تن در بدهد به همۀ ذلتها و به همۀ زير بار بودنها و تحت سلطه بودنها و يا اگر بخواهد مستقل باشد، بايد عوارض و لوازمش را بپذيرد. و ملت ما چون خواسته است مستقل باشد و خواسته است كه آزاد باشد و خواسته است كه دست جنايتكاران را از اين كشور قطع كند لابد در اين پيامدها هم ايستادگى مى‌كند. اين جنايتكاران اشتباهشان اين است كه خيال مى‌كنند ايران با اين وضعى كه از اول داشته تا حالا، در زمان انقلاب داشت، اين مثل جاهاى ديگرى [است ]كه اگر چند تا بمب در چند جا منفجر كنند و چند نفر از عزيزانشان را از بين ببرند و به شهادت برسانند، ملت عقب مى‌نشيند. در صورتى كه اينها تجربه كردند از اول نهضت تا حالا؛ اشخاص سرشناس ما، دانشمندان ما، متفكران ما را ترور كردند و ملت به همان استقامتى كه داشت بيشتر و مصممتر جلو رفت و از اين به بعدهم همين طور است. اين طور نيست كه اگر چند نفر را شهيد كردند، ديگران كنار بنشينند. اين سنتى بوده است كه از صدر اسلام بوده است كه در مقابل همۀ ناامنيها و همۀ ناراحتيها و همۀ گرفتاريها، اولياى خدا ايستادند. شايد كسى مثل رسول خدا ـ صلى اللّه‌ عليه و آله و سلم ـ رنج نبرد در تمام عمر؛ از جوانى و كودكى تا وقتى كه رحلت فرمود آن قدر كه او رنج برد و آن قدر كه او در مقابل قدرتها، در مقابل جنايتكاران ايستاد شايد كس ديگرى در تمام عمرش اين طور نبود و اين يك ارثى است كه به دست ما رسيده است از اوليا. خوب، يك واقعه‌اى است واقع شده و اميد است اين چيزى كه دشمنمان مى‌خواهد كه ما را عقب بنشاند سبب بشود كه ما جلوتر برويم، ان شاءاللّه‌. معرفى آقاى موسوى اردبيلى به رياست قوّۀ قضائيه من براى اينكه زودتر اين مسئله حل بشود و به جاى مرحوم آقاى بهشتى شخصيت ديگرى باشد، به نظرم آقاى موسوى اولى از كسان ديگر است. و چون بناست كه مشورت كنم با آقايان، آقايان اگر نظرى دارند بدهند. و مى‌دانيد كه ايشان شخص صالحى است براى اين امر؛ يعنى، هم جهات فقهى مطالب را مطلع‌اند و هم به جهات اخلاقى و به ساير جهات. آن طور كه من با ايشان سالهاى طولانى آشنا بودم، من بنظرم مى‌آيد كه ايشان از ديگران براى اين امر اصلح هستند روى هم رفته. از اين جهت به نظرم مى‌آيد كه ايشان همين امروز معرفى بشوند و اگر آقايان نظرى دارند، نظرشان را بگويند و يك فرد ديگرى، اگر بنظر آقايان، يا اكثريت آقايان است، بگويند و به آن اكثريت عمل بشود. مسئوليت خطير امر قضاوت على اىّ‌حال، مسئلۀ قضاوت آن طورى كه مى‌دانيد مسئلۀ مهمى است. انسان بايد بداند كه سر و كارش با جان مردم است، با مال مردم است، با نواميس مردم است و مى‌دانيد كه اگر يك خطايى در حكم ـ خداى نخواسته ـ واقع بشود آنهايى كه با اين نهضت مخالف‌اند آن را بزرگش مى‌كنند و هر جا ميرسند، مى‌گويند. چنانكه ديديد كه در اين مدت آنهايى كه براى ايران يك آشى پخته بودند، شروع كردند و خداوند خواست كه كشف بشود. من عرضم به آقايان قضاتِ همه جا هست كه توجه به بزرگى اين سمت و اينكه بسيار در اسلام مهم است بكنند و توجه داشته باشند اين امر را و مراعات بكنند و مسائل را مطابق احتياط عمل بكنند و حتى الامكان بتوانند [بين ]طرفين مصالحه [برقرار] كنند. در هر صورت، مسئله مهم است و هر قدر كه كار، كار پر اهميتى است، مسئوليتش هم زياد است. بايد توجه بكنيد كه ان شاء اللّه‌، اين بار را بخوبى و به طور سلامت به محلش و به موطنش برسانيد. من از خداى تبارك وتعالى توفيق همۀ شما را خواستارم. مملكت مال خودتان است ديگر، ديگران الآن در او نيستند، مستشارانى ما نداريم ديگر. خودمان مى‌خواهيم كار خودمان را اداره كنيم، وقتى خودمان مى‌خواهيم اداره كنيم، بايد خيلى دقت كنيم كه خوب اداره كنيم؛ يعنى، هر كس در هر مقامى كه هست اگر همان مقام را خوب اداره بكند، يك مملكت بعد از چند، همه شئونش خوب كار مى‌كند. من توفيق همه را از خداوند خواستارم.

1. - حادثۀ 7 تير و شهادت شهيد بهشتى و ياران او.